Vraag en antwoord

Mogen gehandicapten of chronisch zieken anders behandeld worden?

Mensen met een handicap of chronische ziekte moeten net als ieder ander behandeld worden. Het is verboden om direct en indirect onderscheid te maken op deze discriminatiegrond. Dit is vastgelegd in de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte (Wgbh/cz). De wet geldt op het gebied van wonen, de arbeidsmarkt en het onderwijs.

Direct of indirect onderscheid

Direct onderscheid betekent rechtstreeks discrimineren. Bijvoorbeeld als een werknemer geen promotie krijgt, enkel en alleen omdat hij of zij een handicap heeft.

Bij indirect onderscheid lijkt het alsof iemand niet vanwege een handicap of ziekte wordt benadeeld, maar in de praktijk komt het er toch op neer. Bijvoorbeeld als een bedrijf een verbod heeft om honden mee te nemen naar het werk. Met deze maatregel wordt indirect onderscheid gemaakt, want het bedrijf is niet toegankelijk voor werknemers met een blindengeleidehond.

Uitzonderingen voor onderscheid

In een aantal situaties mag wel onderscheid worden gemaakt. Er moet dan wel worden aangetoond dat het onderscheid niets te maken heeft met discriminatie en dat het onderscheid noodzakelijk is. Het gaat om de volgende situaties:

  • Risico's voor de gezondheid en veiligheid van de persoon zelf en van anderen, bijvoorbeeld als een operatiearts hepatitis B heeft.
  • Mensen met beperkingen die speciale voorzieningen nodig hebben om te kunnen functioneren in de maatschappij, zoals een speciale parkeerplaats of een re-integratievoorziening. Het gaat dan om voorzieningen die mensen zonder handicap niet krijgen.
  • Positieve actie die nodig is om een achterstand in te lopen. Zo mag een werkgever voorkeur geven aan een gehandicapte om iets te doen aan de achterstand van deze groep op de arbeidsmarkt.

Wonen en Wgbh/cz

Verhuurders of verkopers mogen iemand geen woonruimte weigeren vanwege een handicap of chronische ziekte. Ook bestaat recht op immateriële aanpassingen, zoals de toestemming om een scootmobiel in het portiek te parkeren.

Materiële voorzieningen, zoals een traplift en andere bouwkundige of woontechnische aanpassingen vallen niet onder de Wgbh/cz. Gehandicapten of chronisch zieken kunnen daarvoor gebruik maken van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). De Wmo wordt uitgevoerd door de gemeenten.

Onderwijs en Wgbh/cz

De Wgbh/cz geldt voor het hele onderwijs. Iedere leerling of student in het primair onderwijs, voortgezet onderwijs, hoger onderwijs en beroepsonderwijs kan een beroep op de Wgbh/cz doen. De Wgbh/cz geldt voor publiek onderwijs en voor particulier onderwijs. Gelijke behandeling in het onderwijs betekent dat als een leerling of student met een handicap of chronische ziekte een aanpassing nodig heeft, de school die moet bieden. Bijvoorbeeld extra studietijd of aan een aanpassing van het gebouw.

De school hoeft pas iets aan te passen als een leerling of student dat aangeeft. De aanpassing moet geschikt zijn en noodzakelijk. Met geschikt wordt bedoeld dat de aanpassing inderdaad een belemmering wegneemt. Noodzakelijk wil zeggen dat hetzelfde doel niet op een andere manier kan worden bereikt. Maar de aanpassing mag geen onevenredige belasting voor de school zijn. De grootte en financiële draagkracht van de school spelen hierbij een rol.

Uitbreiding Wgbh/cz

De werking van de Wgbh/cz wordt stapsgewijs uitgebreid. De Wgbh/zc gaat ook gelden in het openbaar vervoer. Het is de bedoeling dat de wet ook van toepassing wordt op het aanbieden van goederen en diensten.

Meer informatie gelijke behandeling

Meer informatie over de inhoud, werking en betekenis van de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte vindt u in de publicatie Wgbh/cz. Op de website van de Chronisch zieken en Gehandicaptenraad (CG-Raad) vindt u meer informatie over gelijke behandeling en beeldvorming. Op de website AllesToegankelijk vindt u informatie over toegankelijke goederen en diensten.