Vraag en antwoord

Wat betekenen de veranderingen in de gastouderopvang voor mij als gastouder?

Sinds 1 januari 2010 gelden er nieuwe kwaliteitseisen voor deskundigheid, veiligheid en hygiëne voor gastouders. Bent u gastouder, dan moet u voor 1 oktober 2010 voldoen aan deze kwaliteitseisen uit de Wet kinderopvang en zijn aangemeld bij de gemeente. Na goedkeuring door de GGD wordt u dan nog op tijd, uiterlijk 31 december 2010, ingeschreven in het Landelijk Register Kinderopvang (LRK). Dit betekent dat u moet nagaan of u het juiste diploma of certificaat heeft. Ook moet u nagaan of de locatie(s) waar u gastouder bent voldoen aan de eisen. Daarnaast mag u niet te veel kinderen opvangen en moet u de betalingen goed regelen. Alleen als u geregistreerd staat in het LRK hebben uw vraagouders recht op kinderopvangtoeslag in 2011.

Locatie gastouderopvang

Sinds 1 januari 2010 gelden aanvullende voorschriften voor de locatie waar u gastouder bent:

• U mag op meerdere locaties kinderen blijven opvangen. Hiervoor wordt zo spoedig mogelijk de Wet kinderopvang gewijzigd.
• Als u opvang aanbiedt in het huis van een van de vraagouders, mag u daar kinderen opvangen van verschillende ouders.
• Op het woonadres van een vraagouder kunnen meerdere gastouders werken. Bijvoorbeeld als twee gastouders ieder een deel van de week de opvang verzorgen. Een gastouder mag niet werken op het woonadres van een andere gastouder. De maximum aantallen kinderen per adres blijven gelden.
• Als u een kortdurende ziekte heeft, zoals een griepje, mag u zich laten vervangen door een andere gekwalificeerde gastouder. Dit kan op de locatie waar u werkt. Als u langer uit de roulatie bent, moet de opvang worden verplaatst naar de locatie waar de vervangende gastouder geregistreerd staat. Dit betekent dat de kinderen tijdelijk op een ander adres zullen worden opgevangen.

Overige vereisten aan de locatie gastouderopvang:

• Als u kinderen tot 1,5 jaar opvangt, moet u een aparte slaapruimte hebben voor deze kinderen.
• Er zijn binnen en buiten voldoende speelmogelijkheden.
• U kunt geen gastouder zijn als u op hetzelfde adres woont als de ouders van het kind dat u wilt opvangen, dus bijvoorbeeld wanneer u au pair bent.
• Als u vier of meer kinderen tegelijk opvangt, heeft u een achterwacht die telefonisch bereikbaar moet zijn en bij calamiteiten binnen 15 minuten aanwezig kan zijn.
• De woning is altijd volledig rookvrij en er zijn voldoende goed functionerende rookmelders.

Overige vereisten gastouder en betalingen

Vraagouders mogen u niet meer rechtstreeks betalen. Betalingen tussen ouders en gastouders lopen via het gastouderbureau. De Belastingdienst of de GGD kan dit controleren. Verder gelden sinds 1 januari 2010 de volgende vereisten:

• Als u jonger bent dan 18 jaar mag u geen gastouder zijn.
• Tijdens het werk spreekt u Nederlands, Fries of een andere Nederlandse streektaal. Als de opgevangen kinderen tijdelijk in Nederland wonen (bijvoorbeeld expats), mag u een andere taal spreken.
• U moet een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) hebben. Bent u al bij een gastouderbureau aangesloten, dan heeft u al een VOG. Deze is onbeperkt geldig, ook als deze is uitgegeven voor 1 januari 2005. Ook wanneer u zich aansluit bij een ander gastouderbureau, hoeft u geen nieuwe VOG aan te vragen.
• Als u thuis kinderen opvangt, moeten uw huisgenoten van 18 jaar of ouder ook een VOG hebben.
• Als u kinderen opvangt op het adres van de vraagouder, hoeft alleen u als gastouder een VOG te hebben.
• Als een of meer van uw eigen kinderen onder toezicht staan, kunt u geen gastouder zijn.

Aanvragen VOG voor gastouders en huisgenoten

Als u een VOG aanvraagt, moet u daarvoor sinds 1 januari 2010 speciale, voorgedrukte aanvraagformulieren gebruiken. U levert het ingevulde aanvraagformulier persoonlijk in bij de gemeente waar u woont. Het is niet mogelijk voor een ander een VOG aan te vragen.

Maximum aantal kinderen bij gastouders

Hoeveel kinderen u als gastouder mag opvangen, hangt af van de leeftijd van de kinderen:

• U mag maximaal zes kinderen van 0 tot 13 jaar opvangen. Daarbij tellen uw eigen kinderen tot 10 jaar mee.
• U mag niet meer dan vijf kinderen tegelijk opvangen, als deze kinderen allemaal jonger dan 4 jaar zijn. Dit is inclusief uw eigen kinderen tot 4 jaar.
• Er mogen maximaal vier kinderen van 0 en 1 jaar tegelijk aanwezig zijn, waarvan maximaal twee kinderen van 0 jaar. Dit is ook weer inclusief uw eigen kinderen van deze leeftijd.

Vereisten opleiding gastouder

U moet op uiterlijk 1 oktober 2010 aan specifieke deskundigheidseisen voldoen en worden aangemeld bij de gemeente. U wordt dan uiterlijk op 31 december 2010 ingeschreven in het LRK. Voldoet u hier niet aan, dan hebben de vraagouders per 1 januari 2011 geen recht op kinderopvangtoeslag voor uw opvang. Het kan dus zijn dat ouders met vragen bij u komen. Meer informatie over de deskundigheidseisen vindt u in het document Welke deskundigheid moet ik als gastouder hebben?, elders op deze website.

Aanmelden als gastouder

Zodra u aan de eisen voldoet, moet uw gastouderbureau u aanmelden bij de gemeente. Bij de aanmelding moet het gastouderbureau uw diploma of certificaat goed gastouderschap overhandigen, uw VOG en een kopie van uw identiteitsbewijs. Ook moet het gastouderbureau het adres van de opvang doorgeven. Dat is uw eigen woonadres als u (ook) bij u thuis opvangt en het adres van 1 van de vraagouders (ongeacht welke), als u bij 1 of meer vraagouders kinderen opvangt. Voldoet u aan alle vereisten dan volgt registratie in het LRK.

Voor de ouders die u inhuren als gastouder is het belangrijk dat uw gastouderbureau u voor 1 oktober 2010 aanmeldt bij de gemeente en dat de gemeente u voor uiterlijk op 31 december 2010 laat registreren in het LRK. Gebeurt dit later, dan hebben de ouders pas recht op kinderopvangtoeslag in 2011 vanaf de datum van registratie in het LRK. Wilt of kunt u niet voor 1 oktober 2010 voldoen aan de eisen, meldt u dit dan aan de ouders en aan het gastouderbureau. Zij kunnen dan op zoek gaan naar andere gastouders.

Controle door de GGD van gastouderopvang

De GGD controleert in 2010 of gastouders voldoen aan het zogenoemde toetsingskader A. Dit zijn zaken als VOG, diploma / certificaat en EHBO.
De GGD controleert verspreid over 2010 en 2011 of u voldoet aan toetsingskader B. Dit zijn de eisen aan accommodatie en inrichting van de opvang, pedagogische kwaliteit, het aantal kinderen en de veiligheid en gezondheid.
Alle gastouders die bij zichzelf thuis kinderen opvangen, worden op hun woonadres gecontroleerd op toetsingskader B. Werkt u ook bij 1 of meer vraagouders, dan controleert de GGD steekproefsgewijs op toetsingskader B bij 1 of meer adressen vraagouders. Ook houdt de GGD een inspectieonderzoek als er signalen zijn dat de opvang niet in orde zou zijn.

Meer informatie gastouders

Meer informatie voor gastouders vindt u op de website van het Implementatiebureau Kinderopvang 2010. U kunt ook contact opnemen met uw gastouderbureau.
Met vragen over de gevolgen die gastouder zijn heeft voor uw belastingaangifte of voor de belasting die u betaalt, kunt u bij de Belastingdienst terecht.