Vraag en antwoord

Wat is strafrecht?

In het strafrecht zijn regels vastgelegd waar iedereen zich aan moeten houden. Bijzonder aan het strafrecht is dat het nooit alleen een zaak is tussen een dader en een slachtoffer. Het is altijd een zaak tussen de dader en de samenleving. Er zijn twee soorten strafbare feiten: overtredingen voor minder zwaar strafbare feiten en misdrijven voor relatief zware strafbare feiten.

Strafzaak

In een strafzaak staan niet de verdachte en het slachtoffer tegenover elkaar, maar de verdachte en het Openbaar Ministerie (OM). Het Openbaar Ministerie treedt op namens de samenleving. De officier van justitie, degene die het Openbaar Ministerie vertegenwoordigt, neemt uiteindelijk de beslissing tot vervolging.

Strafbare feiten in de wet

Iemand kan alleen veroordeeld worden voor een feit dat in het Wetboek van Strafrecht staat. Wat strafbaar gesteld is staat niet alleen in dit Wetboek opgesomd, maar is ook te vinden in andere wetten zoals de Wegenverkeerswet, de Opiumwet, de Warenwet of de Leerplichtwet

Maximum straf

Van alle strafbare feiten staat in de wet welke straf iemand maximaal kan krijgen. De rechter kan daar niet overheen. Wel kan hij een lichtere straf opleggen.

Onschuldig totdat een rechter anders bepaalt

In het strafrecht geldt dat iemand onschuldig is totdat een rechter anders heeft bepaald. Daarom spreken we in het strafrecht altijd van een verdachte. Iemand is pas de dader als de rechter bewezen vindt dat hij een strafbaar feit begaan heeft.

Verdachte

Een belangrijk uitgangspunt in het strafrecht is dat iemand niet verplicht is aan zijn eigen veroordeling mee te werken. Daarom is de verdachte niet verplicht te antwoorden of de waarheid te spreken.

Strafprocesrecht

Om er voor te zorgen dat alles eerlijk gebeurt, gelden er veel spelregels in het strafrecht. Dit wordt strafprocesrecht genoemd

Jeugdstrafrecht

Voor jongeren gelden de bijzondere regels van het jeugdstrafrecht