Vraag en antwoord

Wat is strafrecht?

In het strafrecht zijn regels vastgelegd waaraan iedereen zich moet houden. Bij overtreding van de regels mag de overheid dat bestraffen. Het strafrecht is nooit alleen een zaak tussen een dader en een slachtoffer. Het is altijd een zaak tussen de dader en de samenleving. Er zijn 2 soorten strafbare feiten: lichtere feiten noemen we overtredingen en zwaardere strafbare feiten heten misdrijven.

Strafzaak

In een strafzaak staan niet de verdachte en het slachtoffer tegenover elkaar, maar de verdachte en het Openbaar Ministerie (OM). Het OM treedt op namens de samenleving. De officier van justitie vertegenwoordigt het OM. Hij neemt uiteindelijk de beslissing tot vervolging.

Strafbare feiten in de wet

Iemand kan alleen veroordeeld worden voor een feit dat in de wet als strafbaar feit beschreven staat. Wat strafbaar gesteld is staat niet alleen in het Wetboek van Strafrecht, maar ook in andere wetten zoals de Wegenverkeerswet, de Wapenwet, de Opiumwet, de Warenwet of de Leerplichtwet.

Maximum straf

Bij alle strafbare feiten staat in de wet welke straf iemand maximaal kan krijgen. De rechter is aan dat maximum gebonden. Hij kan wel een lichtere straf opleggen.

Onschuldig totdat een rechter anders bepaalt

In het strafrecht geldt dat iemand onschuldig is totdat een rechter anders heeft bepaald. Daarom spreken we in het strafrecht altijd van een verdachte. Iemand is pas dader als de rechter bewezen vindt dat hij een strafbaar feit begaan heeft.

Verdachte

Een belangrijk uitgangspunt in het strafrecht is dat iemand niet verplicht is aan zijn eigen veroordeling mee te werken. Daarom is de verdachte niet verplicht te antwoorden of de waarheid te spreken.

Strafprocesrecht

Er gelden veel spelregels in het strafrecht. Dit wordt strafprocesrecht genoemd. Hierin staat bijvoorbeeld wat de politie en de officier van justitie allemaal mogen doen en hoe een rechtzitting moet verlopen. Deze regels zorgen ervoor dat alles eerlijk verloopt en dat een verdachte weet wat hij kan verwachten.

Jeugdstrafrecht

Voor jongeren gelden de bijzondere regels van het jeugdstrafrecht.

Andere vragen