Vraag en antwoord

Welke rechten en plichten gelden er binnen het huwelijk?

Het huwelijk leidt automatisch tot een aantal rechten en plichten voor de partners. Het gaat dan ondermeer om het gebruik van elkaars achternaam, de onderhoudsplicht en het verrichten van rechtshandelingen. Deze rechten en plichten liggen voor een groot deel vast in de wet.

Gebruik van elkaars achternaam binnen het huwelijk

Echtgenoten mogen elkaars achternaam gebruiken, in combinatie met of zonder hun eigen achternaam. Dit geldt niet voor officiƫle stukken (bijvoorbeeld uw paspoort, Nederlandse identiteitskaart en rijbewijs). Daarin moet u altijd uw eigen naam vermelden.

Verschoningsrecht

Het huwelijk heeft niet alleen juridische gevolgen voor de partners onderling, maar ook in de verhouding tot anderen. Bijvoorbeeld: een echtgenoot kan niet worden verplicht om in een rechtszaak te getuigen tegen de andere echtgenoot. Dit heet het verschoningsrecht. Het verschoningsrecht geldt ook voor familieleden van de ene partner die 'aangetrouwde' familie worden van de andere partner.

Verrichten van rechtshandelingen

Echtgenoten hebben voor het aangaan van verplichtingen of het nemen van beslissingen in een aantal gevallen toestemming van elkaar nodig. Bijvoorbeeld bij de verkoop van een gemeenschappelijk bewoonde woning en het sluiten van een koop op afbetaling.

Onderhoudsplicht

Echtgenoten hebben een onderhoudsplicht ten opzichte van elkaar. Zij zijn verplicht om, binnen hun mogelijkheden, in elkaars levensonderhoud te voorzien.

Vermogen en bezittingen binnen een huwelijk

In een huwelijk zijn in beginsel alle bezittingen en schulden gemeenschappelijk. Wie dit niet wil, moet daarvoor bij de notaris een andere regeling treffen. U trouwt dan onder huwelijkse voorwaarden.

Erfenis

Op het gebied van het erfrecht geldt voor gehuwde partners: de partners zijn elkaars wettelijke erfgenaam.

Pensioen

Iedereen die deelneemt in een pensioenregeling bouwt rechten op voor een ouderdomspensioen. In veel pensioenregelingen worden daarnaast ook rechten voor een nabestaandenpensioen opgebouwd. Het nabestaandenpensioen is een uitkering die de ene echtgenoot kan krijgen als de andere echtgenoot (die het ouderdomspensioen heeft opgebouwd) overlijdt.

Samenwoningsplicht vervallen

De verplichting tot samenwonen tijdens een huwelijk of geregistreerd partnerschap is in 2001 vervallen.