Vraag en antwoord

Welke verkiezingen zijn er in Nederland?

In Nederland bestaan verschillende verkiezingen. De bekendste zijn de verkiezingen voor de Tweede Kamer en de gemeenteraadsverkiezingen. Ook zijn er verkiezingen voor de Eerste Kamer, de Provinciale Staten, het Europees Parlement en de waterschappen. De Europese verkiezingen zijn elke 5 jaar, alle andere verkiezingen elke 4 jaar.

Tweede Kamerverkiezingen

De Nederlandse bevolking kiest rechtstreeks de 150 leden van de Tweede Kamer. De laatste verkiezingen waren gepland op 11 mei 2011, maar door de val van het kabinet vonden ze vervroegd plaats op 9 juni 2010.

Eerste Kamerverkiezingen

De 75 leden van de Eerste Kamer worden niet rechtstreeks gekozen. Dat doen de leden van Provinciale Staten, die op hun beurt zijn gekozen door de Nederlandse bevolking bij de Provinciale Statenverkiezingen. De laatste verkiezingen waren op 23 mei 2011.

Provinciale Statenverkiezingen

De Provinciale Staten vormen de hoogste macht in de provincie. Het aantal statenleden is afhankelijk van het aantal inwoners van de provincie. De kiesgerechtigde inwoners van de provincie kiezen de leden. De laatste Provinciale Statenverkiezingen waren op 2 maart 2011.

Gemeenteraadsverkiezingen

In elke gemeente staat een gemeenteraad aan het hoofd van het bestuur. De kiesgerechtigde inwoners kiezen de leden van de raad van hun gemeente. Het inwonertal bepaalt het aantal raadsleden in een gemeente. De laatste gemeenteraadsverkiezingen waren op 3 maart 2010.

Nieuwe datum gemeenteraadsverkiezingen

De volgende verkiezingen staan gepland voor woensdag 5 maart 2014. Dit is Aswoensdag, de woensdag na Carnaval. De gemeenten vrezen hierdoor voor een lage opkomst. Daarnaast zijn veel stemlokalen de dag voor de verkiezingen nog in gebruik voor de viering van carnaval. Daarom wil de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) de datum van de gemeenteraadsverkiezingen verschuiven. Hiervoor moet de Kieswet worden aangepast. De Kieswet biedt nu namelijk alleen de mogelijkheid om de verkiezingen maximaal 7 dagen eerder te houden. Dit is voor 2014 geen optie, omdat de verkiezingen dan in de voorjaarsvakantie vallen.

Europese verkiezingen

Het Europees Parlement wordt sinds 1979 rechtstreeks gekozen door kiesgerechtigde inwoners van de lidstaten van de Europese Unie. De laatste verkiezingen waren op 4 juni 2009. De volgende verkiezingen zijn in 2014.

Waterschapsverkiezingen

Bij de waterschapsverkiezingen worden nieuwe bestuursleden voor een waterschap gekozen. Het bestuur bepaalt het beleid voor de komende jaren.

De besturen van de waterschappen worden gekozen door de inwoners van het verzorgingsgebied van het waterschap. Het kabinet wil dat de besturen voortaan door gemeenteraadsleden gekozen worden. Hiertoe heeft het kabinet op 18 november 2011 een wetsvoorstel ingediend bij de Tweede Kamer. Het wetsvoorstel regelt ook dat de waterschapsverkiezingen in 2012 vervallen. De eerstvolgende verkiezingen vinden dan plaats in 2014.

Gebruik van identiteitsdocumenten tijdens verkiezingen

U mag zich bij het stembureau identificeren met een maximaal 5 jaar verlopen identiteitsbewijs. Ook voor het geven van een onderhandse volmacht kunt u een maximaal 5 jaar verlopen identiteitsbewijs gebruiken.

Het kabinet komt hiermee de oudere kiezers tegemoet die niet meer maatschappelijk actief zijn en daardoor vaak geen geldig paspoort, identiteitskaart of rijbewijs meer hebben. Mensen die helemaal geen identiteitsdocument hebben, kunnen gebruik maken van de mogelijkheid een schriftelijke volmacht te geven. Deze mogelijkheid bestond altijd al. Een schriftelijke volmacht moet van tevoren worden aangevraagd bij de gemeente.

Andere vragen