Ga direct naar de inhoud, het hoofdmenu of het zoekveld.

Zes Justitiële Jeugdinrichtingen komende jaren buiten gebruik

Persbericht | 16-11-2010

Zes Justitiële Jeugdinrichtingen (JJI) moeten de komende jaren buiten gebruik worden gesteld als gevolg van de daling van de instroom van jeugdige delinquenten. De maatregel is nodig om de grootschalige leegstand in de inrichtingen terug te dringen en tegelijkertijd de kwaliteit van de behandeling en begeleiding van de jeugdigen te waarborgen. De kosten van de leegstand bedragen nu zo’n 100 miljoen euro per jaar. De onderbezetting van de JJI’s is het gevolg van een forse daling van de strafrechtelijke instroom sinds 2005. Door de inrichtingen nu alleen buiten gebruik te stellen, kunnen ze opnieuw worden ingezet indien de instroom weer fors toeneemt.

Dat staat in het Capaciteitsplan Justitiële Jeugdinrichtingen dat staatssecretaris Teeven van Veiligheid en Justitie vandaag naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. Het vorige kabinet had de Tweede Kamer in juli toegezegd met voorstellen te komen om de grootschalige leegstand in de JJI’s terug te dringen. Sinds 2009 wordt een groot deel van de plaatsen in JJI’s niet gebruikt. Op dit moment staat meer dan 45 procent van de beschikbare plaatsen leeg.

Door de langdurige leegstand komt de kwaliteit van de behandeling en begeleiding van geplaatste jongeren onder druk te staan. Ook is het financieel niet verantwoord om ongebruikte plaatsen in stand te houden. De kosten voor de leegstaande plaatsen bedragen op dit moment circa 100 miljoen euro per jaar. Dit geld is hard nodig op andere terreinen om Nederland veiliger te maken. In het capaciteitsplan staan daarom maatregelen om de capaciteit van de JJI’s te verminderen tot 800 direct inzetbare plaatsen en 150 reserveplaatsen. Daarvoor is nodig dat 6 van de 17 locaties in 2011 en 2012 buiten gebruik worden gesteld. De inrichtingen worden niet afgestoten, maar aangehouden. Op die manier kunnen de plaatsen opnieuw in gebruik worden genomen indien de capaciteitsbehoefte toeneemt als gevolg de strenge aanpak van de jeugdcriminaliteit die het kabinet voorstaat.

Door het buiten gebruik stellen van JJI’s zullen de komende jaren ruim 1100 arbeidsplaatsen boventallig worden. Het actief begeleiden van werk naar werk moet gedwongen ontslagen zoveel mogelijk voorkomen. Daarvoor worden mobiliteitsbureaus opgezet. De inzet is om JJI-medewerkers zoveel mogelijk in te zetten binnen het brede domein van justitie en jeugdzorg. Op die manier blijft ook ervaring en kennis behouden. Met de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) zijn afspraken gemaakt over de inzet van JJI-medewerkers bij vacatures in de gesloten jeugdzorg. Ook met de reclasseringsorganisaties worden afspraken gemaakt over inzet van JJI-personeel.

De onderbezetting van de JJI’s is het gevolg van een forse daling van de strafrechtelijke instroom sinds 2005. Omdat in dezelfde periode de instroom van civielrechtelijk geplaatste jongeren toenam, bleef de bezettingsgraad van de JJI’s lange tijd gelijk. Als gevolg van de zogeheten scheiding van straf en civiel per 1 januari 2010 worden jongeren met een civielrechtelijke titel niet langer in JJI’s geplaatst. Deze jongeren gaan nu uitsluitend nog naar de gesloten jeugdzorg. Hierdoor is de bezettingsgraad van de JJI’s sterk gedaald.

De bezettingsgraad in de JJI’s is inmiddels teruggelopen tot gemiddeld zo’n 52 procent in oktober 2010. Volgens de prognoses van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) zal de leegstand bij ongewijzigd beleid de komende jaren nog verder toenemen tot ongeveer 850 plaatsen in 2013. Bij het opstellen van het capaciteitsplan is vooral gekeken naar de regionale behoefte aan JJI-plaatsen in de komende jaren. Dit leidt tot het voornemen om de volgende locaties buiten gebruik te stellen:

Rentray, locatie Rekken (108 plaatsen) per 1 januari 2011;
De Doggershoek in Den Helder (140 plaatsen) per 1 maart 2011;
Den Hey-Acker, locatie Vught (76 plaatsen) per 1 maart 2011;
De Hunnerberg, locatie De Maasberg in Overloon (64 plaatsen) per 1 maart 2011;
De Heuvelrug, locatie Overberg (58 plaatsen) in de eerste helft van 2012;
Avenier, locatie ‘t Anker in Harreveld (96 plaatsen) in de eerste helft van 2012.

Verder wordt het grootste gedeelte van de nieuwbouw van Teylingereind in Sassenheim (118 plaatsen) niet als JJI-capaciteit in gebruik genomen en is afgezien van de geplande uitbreiding met 16 plaatsen van locatie Eikenstein in Zeist. Bij het opstellen van het capaciteitsplan is ook gezocht naar alternatieve bestemmingen voor JJI-locaties. Met de staatssecretaris van VWS is afgesproken dat een deel van de nieuwbouw van Teylingereind (48 plaatsen) wordt ingezet voor de gesloten jeugdzorg. Verder zal de locatie Rekken van Rentray waarschijnlijk worden omgevormd tot een behandelinstelling voor licht verstandelijk gehandicapten (LVG). De inzet is dat een groot deel van het huidige personeel in de nieuwe instelling aan de slag kan. Daarnaast onderzoekt de staatssecretaris de mogelijkheid om locatie De Maasberg van de Hunnerberg in te zetten voor bewaring of opvang van alleenstaande minderjarige asielzoekers. De locaties Overberg en ’t Anker blijven nog tot eind 2011 in gebruik als voorziening voor de gesloten jeugdzorg.