Regelgeving aanbestedingen

De voornaamste aanbestedingsregels staan beschreven in 2 Europese richtlijnen uit 2004. Ook in internationaal verband zijn afspraken gemaakt in het kader van overheidsopdrachten.

Aanbestedingsregels internationaal

Op internationaal niveau heeft de Europese Unie (EU) afspraken gemaakt met bepaalde landen om de eigen markt voor overheidsopdrachten wederzijds (deels) te openen voor elkaars bedrijven.

Government Procurement Agreement (GPA)

De GPA (Government Procurement Agreement) is een verdrag tussen bepaalde lidstaten van de Wereldhandelsorganisatie (WTO). Ook de EU heeft dit verdrag ondertekend. De aangesloten landen stellen een deel van de overheidsopdrachten open voor inschrijvingen door bedrijven uit de andere landen die lid zijn van de GPA.

Aanbestedingsregels Europees

De belangrijkste aanbestedingsregels staan in de Europese richtlijnen nr. 2004/17/EG en nr. 2004/18/EG. Voornaamste doel van deze regels is om een interne markt voor overheidsopdrachten binnen de EU te scheppen. De aanbestedingsregels zijn van toepassing op overheidsopdrachten voor werken, leveringen en diensten, waarvan de waarde een bepaalde drempelbedrag overstijgt.

Verder bepalen de Europese aanbestedingsrichtlijnen dat een aanbestedende dienst een aantal aanbestedingsprocedures kan toepassen. Bij iedere procedure is aangegeven hoe deze moet worden aangekondigd, welke uitsluitinggronden gelden, en welke geschiktheideisen, selectiecriteria en gunningcriteria een opdrachtgever mag hanteren.

Aanbestedingsregels nationaal

In Nederland zijn de Europese aanbestedingsrichtlijnen 2004/17 EG en 2004/18/EG geïmplementeerd in 2 algemene maatregelen van bestuur (AMvB’s). Ook is de Wet implementatie rechtsbeschermingsrichtlijnen aanbesteden (Wira) van kracht. Deze wet geeft bedrijven een betere rechtsbescherming bij aanbestedingen.

Bao en Bass

De 2 AMvB’s waarin de Europese regels zijn geïmplementeerd zijn::

• het Besluit aanbestedingsregels voor overheidsopdrachten (Bao), dat geldt voor overheden: Rijk, provincie, gemeente, waterschap of publiekrechtelijke instelling;
• het Besluit aanbestedingen voor speciale sectoren (Bass), dat geldt voor bedrijven in speciale sectoren zoals water- en energievoorziening, vervoer en postdiensten.

Vanwege de korte implementatietermijn zijn de richtlijnen destijds vrijwel één op één geïmplementeerd. Op dit moment werkt het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I) aan een hernieuwde implementatie van deze richtlijnen.

Betere rechtsbescherming bij aanbestedingen: Wira

De Wet implementatie rechtsbeschermingsrichtlijnen aanbesteden (Wira) geeft ondernemers een betere rechtsbescherming bij aanbestedingen. De wet implementeert Richtlijn 2007/66/EG en is sinds 19 februari 2010 van kracht.

De belangrijkste punten die de Wira regelt zijn:

• De aanbestedende dienst is verplicht de beslissingen over de selectie en de gunning duidelijk te motiveren. Op basis van de Wira heeft een afgewezen ondernemer een betere mogelijkheid om een transparante beslissing van de aanbestedende dienst te krijgen.
• Een ondernemer kan naar de rechter om de overeenkomst te laten vernietigen als de opdracht ten onrechte niet is aanbesteed. De rechter zal de opdracht in principe moeten vernietigen wanneer blijkt dat de opdracht is gegund zonder een verplichte voorafgaande aankondiging.

Aanbestedingsreglement Werken 2005 (ARW)

De ministeries van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK), Infrastructuur en Milieu (IenM), EL&I en Defensie zijn de 4 ‘bouwministeries’.  De aanbestedende diensten van deze departementen zijn verplicht het Aanbestedingsreglement Werken (ARW) toe te passen bij de aanbesteding van werken. Dit is een uitvloeisel van de Parlementaire Enquête Bouwnijverheid uit 2002.

In het ARW 2005 is elke aanbestedingsprocedure geheel uitgeschreven. Zo komt er meer lijn in aanbestedingen en inzicht in Europese en nationale procedures. Andere overheden zijn niet verplicht het ARW toe te passen. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft gemeenten wel geadviseerd om het ARW 2005 te hanteren.

Delen op: Twitter, Hyves, Facebook of LinkedIn