Vraag en antwoord

Hoe krijg ik de voogdij over een kind?

Voogdij is gezag over een minderjarig kind dat niet door de ouders wordt uitgeoefend, maar door iemand anders. Ouders kunnen u bij testament of bij notariële akte aanwijzen als voogd. Ook een rechter kan u als voogd aanwijzen.

Eisen waaraan een voogd moet voldoen

U kunt voogd worden als u meerderjarig bent, niet onder curatele staat en niet lijdt aan een geestelijke stoornis.

Ouders wijzen u als voogd aan

Ouders kunnen in hun testament of in een notariële akte, 1 of 2 personen aanwijzen als voogd voor het geval dat zij komen te overlijden. Dit kunnen zij zelfs doen voordat het kind is geboren.

Rechtbank benoemt u als voogd

Komt een ouder te overlijden en is geen voogd aangewezen? Dan kan de rechtbank u als voogd benoemen. De rechtbank kan ook Bureau jeugdzorg of de Stichting Nidos tot voogd benoemen. Ook als het ouderlijk gezag (tijdelijk) ontbreekt, kan de rechtbank u als voogd benoemen. Dit kan als de ouders tijdelijk het gezag niet kunnen uitoefenen. Bijvoorbeeld wegens ziekte. Of als ouders van het ouderlijk gezag zijn ontzet. 

Als ouders de verzorging en opvoeding niet aankunnen en acuut ingrijpen noodzakelijk is, wordt eerst een voorlopige voogd benoemd. Voorlopige voogdij wordt altijd toegewezen aan Bureau Jeugdzorg of Nidos. Dit is een kinderbeschermingsmaatregel.

Benoeming tot voogd weigeren

Als ouders of de rechtbank u als voogd hebben aangewezen, begint de voogdij niet voordat u zich bereid heeft verklaard de voogdij op u te nemen. U legt hiervoor een bereidverklaring af bij de griffie van de rechtbank. U bent niet verplicht de voogdij te aanvaarden. Als u de benoeming weigert, zoekt de rechter een ander geschikt persoon of benoemt Bureau jeugdzorg tot voogd.

Gezamenlijke voogdij krijgen

Als u voogd bent en u wilt de voogdij gezamenlijk met uw partner uitoefenen, dan kunt u dat aan de rechter vragen. Ouders kunnen ook in hun testament 2 personen aanwijzen als voogd. Ook partners van gelijk geslacht kunnen voogd van een kind worden. Voor gezamenlijke voogdij gelden deze voorwaarden:

  • De partner heeft een goede persoonlijke band met het kind. Het uitgangspunt is dat het kind kan opgroeien in een veilige en vertrouwde omgeving bij beide voogden. In de wet staat niet uitgelegd hoe zo’n omgeving er precies uit moet zien. De rechter beoordeelt per geval of aan de voorwaarden wordt voldaan.
  • Het belang van het kind staat voorop en mag niet in gevaar komen. Kinderen van 12 jaar en ouder worden altijd door de rechter gehoord.

Rechten en plichten als u alleen de voogdij heeft

De rechten en plichten van 1 voogd en van gezamenlijke voogden verschillen. Heeft u alleen de voogdij, dan bent u verantwoordelijk voor de verzorging en opvoeding van het kind. U bent niet verplicht dit zelf te doen. Het kind kan bijvoorbeeld ook in een tehuis of pleeggezin verblijven. U bent als voogd de wettelijke vertegenwoordiger van het kind en u beheert het vermogen van het kind. De kantonrechter houdt toezicht op de manier waarop u het vermogen van het kind beheert. Voor sommige handelingen moet u vooraf toestemming vragen aan de kantonrechter. Indien nodig en met toestemming van de kantonrechter kunt u het vermogen van het kind ook gebruiken om het levensonderhoud van het kind te betalen.

Rechten en plichten als u gezamenlijk de voogdij heeft

Heeft u gezamenlijk de voogdij over een kind, dan moet u het kind zelf verzorgen en opvoeden. Ook bent u dan onderhoudsplichtig. U moet samen de kosten betalen voor het levensonderhoud van het kind. Ook bent u samen wettelijk vertegenwoordiger van het kind en beheert u samen het vermogen van het kind. Als gezamenlijke voogden ontvangt u in de regel kinderbijslag.

Wijzigen achternaam kind bij voogdij

U kunt als gezamenlijke voogden de rechter vragen de achternaam van het kind te wijzigen, zodat het kind de achternaam van 1 van u krijgt. Dit verzoek moet u tegelijk met het verzoek om gezamenlijk voogdij indienen. Bij de beslissing over dit verzoek staat het belang van het kind voorop. Kinderen van 12 jaar en ouder moeten instemmen met het verzoek om naamswijziging.

Tijdelijke voogdij over kind uit Caribisch Nederland

Informatie over tijdelijke voogdij over een kind uit het Caribische deel van het Nederlandse Koninkrijk vindt u in de brochure 'Als u tijdelijk voogd wordt over een jongere uit het Caribische deel van het Nederlandse Koninkrijk'. Deze vindt u op de website van de externe link: Raad voor de Kinderbescherming.

Andere vragen