Gevaarlijk afval
Zware metalen als kwik en lood, accu’s en chemicaliën zijn voorbeelden van gevaarlijk afval. Om problemen voor de volksgezondheid en het milieu te voorkomen zorgt de overheid voor strenge regels.
Europa bepaalt wat gevaarlijk afval is
De
Europese lijst
afvalstoffen (Eural) biedt een overzicht van zo’n 800 afvalstoffen en geeft
per stof aan of er sprake is van gevaarlijk afval. Het criterium is of een
bepaalde soort afval schadelijke stoffen bevat. Zo geeft de Europese
afvalstoffenlijst aan dat batterijen die nikkel-cadmium (NiCd) en kwik bevatten
gevaarlijk afval zijn en alkalibatterijen bijvoorbeeld niet.
Welke regels gelden voor het vervoer en verwerking van verschillende soorten
afval in Nederland staat in de
sectorplannen
van het Landelijk afvalbeheerplan 2009-2021 (LAP).
Kwik en cadmium verboden
Net als bij andere soorten afval is het voorkomen van het ontstaan van gevaarlijk afval het belangrijkste. De overheid zorgt hier onder meer voor door het gebruik van giftige metalen als kwik en cadmium aan banden te leggen. Zo mogen er in de winkel geen kwikthermometers worden verkocht: als zo’n thermometer kapot gaat, is het risico te groot dat dit metaal mensen ziek maakt of in het milieu terecht komt.
Persistente organische vervuilingen (pop's)
Net als zware metalen zijn persistente organische vervuilingen (pop's)
gevaarlijk voor de gezondheid en het milieu. Het zijn moeilijk of
niet-afbreekbare, giftige stoffen die zich over grote afstanden door de lucht
kunnen verplaatsen en zich ophopen in lichaamsvet van mensen en dieren.
Pop’s komen voor in:
- gewasbeschermingsmiddelen en insecticiden: ddt bijvoorbeeld;
- industriële chemicaliën: onder meer pcb’s;
- stoffen die vrijkomen bij verbranding: dioxinen, furanen en pak's.
Pop's kunnen het immuunsysteem, de stofwisseling, het zenuwstelsel en de hormoonhuishouding van mensen en dieren aantasten. Ook kunnen ze leiden tot aangeboren afwijkingen, gedragsstoornissen en kanker.
Zware metalen en pop's zijn zogenoemde zwartelijststoffen. Hiervoor geldt dat
bedrijven de uitstoot ervan zo veel mogelijk moeten voorkomen. Voor
luchtemissies gelden strenge regels, onder meer de
Nederlandse Emissie
Richtlijnen Lucht (NER).
Klein chemisch afval (kca) particulieren
Klein chemisch afval (kca) is afval van huishoudens dat gevaarlijk is voor het milieu als je het zomaar weggooit. Dit geldt bijvoorbeeld voor batterijen, medicijnen, verf en motorolie. Vanwege de schadelijke bestanddelen mogen ze niet bij het gewone afval.
Klein chemisch afval moet gescheiden worden ingeleverd. Wat wel en niet thuishoort bij het kca, staat in het hoofdstuk klein chemisch afval (kca).
Klein gevaarlijk afval (kga) bedrijven
Kleine hoeveelheden gevaarlijk afval van bedrijven worden klein gevaarlijk afval (kga) genoemd. Het gaat hierbij om hoeveelheden tot 200 kilo per afvalsoort en per afgifte. Dus een partij van 150 kilo verfafval en bijvoorbeeld 50 liter fixeer kan als één partij kga worden afgegeven.
Kga moet worden afgegeven aan inzamelaars met een inzamelvergunning. Die vergunning wordt afgegeven door Agentschap NL.
Inzamelplicht gevaarlijk afval
Voor 6 soorten KGA geldt een inzamelplicht, inzamelaars zijn verplicht deze op afroep binnen een maand bij bedrijven op te halen:
- chemicaliën van laboratoria;
- afgewerkte olie;
- resten van amalgaam van tandartsen;
- resten van verven, lakken en bijvoorbeeld beitsen;
- fotografisch gevaarlijk afval (onder andere fixeer, ontwikkelaar en spoelwater);
- zuur, loog, galvanische- en etsbaden bij metaalbewerking.