Voetbal en veiligheid

Het aantal incidenten tijdens voetbalwedstrijden is de laatste jaren afgenomen. Hier staat tegenover dat er een toename is van confrontaties tussen rivaliserende hooligans (voetbalvandalen) op andere plaatsen. Buiten voetbalwedstrijden om vechten zij met elkaar of met de politie. De overheid heeft een nieuwe dadergerichte aanpak voor hooligans opgesteld om deze confrontaties tegen te gaan.

Dadergerichte aanpak hooligans

Met de vernieuwde dadergerichte aanpak van hooligans krijgen supporters die geen onrust veroorzaken meer bewegingsvrijheid. Zij worden tijdens voetbalwedstrijden zo min mogelijk beperkt in hun sportbeleving:

De vernieuwde aanpak moet ervoor zorgen dat:

  • het aantal verplichte combiregelingen (dat is een kaartje voor gecombineerd vervoer verplicht reizen met bus of auto naar een voetbalwedstrijd) voor vervoer afneemt;
  • het aantal A-wedstrijden wordt verhoogd;
  • het gastheerschap voor (uit)supporters verbetert.

De aanpak staat in het nieuwe ‘Kader voor beleid Voetbal en Veiligheid’.

Bij de nieuwe aanpak is het van belang dat de lokale ketenpartners gemeente, politie, Openbaar Ministerie (OM) en de betaaldvoetbalorganisatie (bvo) goed samenwerken. Zij moeten de veiligheid rondom een wedstrijd altijd onder controle hebben. Ook beoordelen zij de risico’s voor elke wedstrijd.

Dit doen ze door onder andere te kijken naar:

  • de dreiging dat uit- en thuissupporters confrontaties opzoeken;
  • eerdere ervaringen met supporters van de bezoekende clubs;
  • het tijdstip van de wedstrijd en het competitiebelang/verloop van de wedstrijd.

Voetbalvandalisme lokaal en landelijk aanpakken

De gemeente is verantwoordelijk voor de openbare orde en veiligheid. Zij werkt samen met politie, OM en bvo’s om te zorgen dat voetbalwedstrijden zonder incidenten verlopen. Zowel voor, tijdens als na de wedstrijd.

Onder voetbalgeweld vallen onder andere:

  • discriminerende spreekkoren;
  • vernielingen van tribunes, treinen en winkels;
  • vechtpartijen in en buiten stadions.

Regiegroep Voetbal en Veiligheid

De ‘Regiegroep Voetbal en Veiligheid’ heeft als doel het aantal incidenten tijdens voetbalwedstrijden terug te dringen. In de Regiegroep zitten vertegenwoordigers van gemeenten, politie, OM, KNVB, het Auditteam Voetbal en Veiligheid en het ministerie van Veiligheid en Justitie. De Regiegroep komt 4 keer per jaar bij elkaar.

Auditteam Voetbal en Veiligheid

Om voetbalvandalisme lokaal aan te pakken bestaat het ‘Auditteam Voetbal en Veiligheid’. Het Auditteam onderzoekt incidenten bij voetbalwedstrijden. Daarnaast doet zij onderzoek naar de veiligheidssituatie en organisatie bij de lokale driehoek (burgemeester, politie en justitie) en bvo.

Bij deze onderzoeken wordt onder andere gekeken naar:

  • lokale samenwerking;
  • informatie-uitwisseling;
  • organisatie van wedstrijden;
  • politie-inzet.

De onderzoeksrapporten staan onder: Auditteam voetbal en veiligheid.

Nieuwe maatregelen voetbal en veiligheid

Per 1 september 2010 gelden nieuwe maatregelen tegen voetbalvandalisme:

  • rellen voorbereiden is strafbaar; de politie mag telefoons afluisteren van potentiële relschoppers;
  • de burgemeester kan een gebiedsverbod en een meldingsplicht opleggen aan voetbalvandalen;
  • de officier van justitie kan hooligans verplichten om therapie tegen agressie te volgen.

Deze maatregelen staan in de nieuwe externe link: Wet Maatregelen Bestrijding Voetbalvandalisme en Ernstige Overlast. De wet geldt niet alleen voor voetbal, maar ook voor andere ernstige overlast, bijvoorbeeld van jongeren die buurtbewoners pesten en vernielingen plegen.

Databank hooligans

De politie registreert voetbalvandalen in een centrale databank, het zogenoemde Voetbal Volg Systeem. Enkele honderden hooligans staan in deze databank. Verschillende partijen zoals politie, bvo en OM kunnen (delen van) deze informatie gebruiken. Justitie gebruikt de databank om op te treden tegen hooligans. Zij kan bijvoorbeeld een justitieel onderzoek instellen tegen een relschopper. Ook bezoeken wijkagenten ouders van jonge hooligans om ze te vertellen wat hun kind in het stadion uitvoert.

Pakkans hooligans vergroten

Politiekorpsen vergroten de pakkans van hooligans door een lijst samen te stellen met daarin de top van ordeverstoorders. Deze methode heet ‘Hooligans in Beeld’. Eind 2011 moet ‘Hooligans in Beeld II’ landelijk ingevoerd zijn en heeft elk politiekorps de top 10 hooligans in kaart. In die top 10 staan hooligans die overtredingen hebben begaan. Ook leiders die ordeverstoringen aansturen, komen op de lijst te staan.

Politie en justitie gaan zich naast voetbalgerelateerde overtredingen (zoals vernielingen in de bus en trein, gebruik van vuurwerk en spreekkoren) ook richten op andere delicten zoals drugshandel.

Deze nieuwe dadergerichte aanpak moet leiden tot persoonsgebonden maatregelen zoals gebiedsverboden en stadionverboden. Hooligans en ordeverstoorders worden op deze manier uit de anonimiteit gehaald en gericht aangepakt.