Ontwikkelingen in de AWBZ
Voor de toekomst is het van belang dat de zorg toegankelijk, goed en betaalbaar blijft. Dit geldt ook voor de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ). De volgende ontwikkelingen zijn actueel:
- Persoonsgebonden budget alleen bij indicatie ‘verblijf’
- Dagbesteding, begeleiding en jeugdzorg van Rijk naar gemeenten
- Toegang AWBZ zwakbegaafden vanaf 2013 beperken
- Betaling wonen en zorg scheiden
- Uitvoering AWBZ door zorgverzekeraars
- Wettelijke verankering persoonsgebonden budget
- Van handelingsfinanciering naar uitkomstfinanciering voor de AWBZ
- Uitleenhulpmiddelen verdwijnen uit de AWBZ
Persoonsgebonden budget alleen bij indicatie ‘verblijf’
Vanaf 1 januari 2012 is het persoonsgebonden budget van de AWBZ alleen nog bestemd voor mensen die van het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) een ‘verblijfsindicatie’ hebben gekregen. Het gaat om mensen die zoveel zorg nodig hebben, dat verblijf in een verpleeghuis of verzorgingstehuis wordt aangeraden.
- Als u een AWBZ-indicatie heeft voor persoonlijke verzorging en/of verpleging, dan bent u vanaf uiterlijk 1 januari 2014 aangewezen op zorg in natura.
- Heeft u een AWBZ-indicatie voor begeleiding of dagbesteding, dan bent u vanaf 1 januari 2014 aangewezen op begeleiding vanuit uw gemeente, op basis van de Wet maatschappelijke ondersteuning.
- Heeft u op dit moment een pgb, maar geen AWBZ-indicatie voor verblijf, dan krijgt u vanaf uiterlijk 1 januari 2014 geen pgb meer.
Dagbesteding, begeleiding en jeugdzorg van Rijk naar gemeenten
De functies dagbesteding en begeleiding wil het kabinet overhevelen van de AWBZ naar de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Het kabinet vindt dat deze functies het best dichtbij de cliënt geregeld kunnen worden. De gemeenten, die de Wmo uitvoeren, staan dichterbij de cliënt en kunnen dus meer maatwerk leveren.
Vanaf 2013 zouden gemeenten dan verantwoordelijk voor nieuwe cliënten van de dagbesteding en begeleiding; vanaf 2014 voor alle cliënten.
Jeugdzorg uiterlijk in 2016 van Rijk naar gemeenten
Uiterlijk per 1 januari 2016 wil het kabinet alle voorzieningen voor jeugdzorg die nu nog onder de AWBZ vallen, overhevelen naar de Wmo. Zo krijgen jeugdigen en hun begeleiders 1 aanspreekpunt. Gemeenten kunnen zo beter maatwerk leveren.
Toegang AWBZ zwakbegaafden vanaf 2013 beperken
Het kabinet onderzoekt hoe vanaf 1 januari 2013 de toegang tot de AWBZ kan worden beperkt voor mensen met een IQ tussen de 70 en 85 (zwakbegaafden). Het kabinet wil dat de zorg voor deze mensen dichterbij en meer vanuit het eigen sociale netwerk wordt georganiseerd. Met dergelijke steun kan een deel van deze groep cliënten zonder begeleiding deelnemen aan de maatschappij. Dit helpt tevens om de AWBZ ook in de toekomst betaalbaar te houden.
Betaling wonen en zorg scheiden
Het kabinet wil vanaf 2014 in de AWBZ 'scheiden van wonen en zorg' invoeren. Dit houdt in dat cliënten zelf de betaling van hun woonlasten (huur) regelen. De overgang naar scheiden van wonen en zorg wordt gefaseerd ingevoerd.
Scheiden van wonen en zorg heeft voordelen voor bewoners en zorginstellingen:
- Bewoners krijgen meer keuzevrijheid. Zij kunnen kiezen tussen kleiner wonen (en minder woonlasten), of groter wonen (met hogere lasten).
- Zorginstellingen kunnen meer rekening houden met de woonwensen van cliënten.
Omdat cliënten zelf de woonlasten gaan betalen, hoeven ze straks minder eigen bijdrage aan de zorginstelling te betalen. Bewoners die de woonlasten niet kunnen dragen, komen in aanmerking voor huurtoeslag.
Bij de scheiding van wonen en zorg mag de achterblijvende partner er financieel niet op achteruitgaan ten opzichte van het huidige systeem. Ook moeten er voldoende eenpersoonskamers beschikbaar zijn.
Uitvoering AWBZ door zorgverzekeraars
Op dit moment voeren zorgkantoren de AWBZ uit. Het kabinet heeft het plan om zorgverzekeraars per 1 januari 2013 de taken van de zorgkantoren over te laten nemen.
De uitvoering van de AWBZ door zorgverzekeraars heeft voordelen:
- De verzekeraar wordt voor de cliënt hét aanspreekpunt voor de zorg. Er is dus sprake van nog maar 1 loket voor de cliënt.
- Cliënten krijgen meer invloed omdat verzekeraars rechtstreeks aanspreekbaar zijn en omdat ze jaarlijks van zorgverzekeraar kunnen wisselen.
- Naar verwachting kunnen zorgverzekeraars bij de zorginkoop een betere zorginhoudelijke samenhang tussen de cure (Zorgverzekeringswet of Zvw) en de care (AWBZ) realiseren. Dit is van belang voor cliënten die zowel Zvw- als AWBZ-zorg nodig hebben, zoals ouderen en chronisch zieken.
De uitvoering van de AWBZ door de zorgverzekeraars past bij de omslag die het kabinet wil maken: naar een meer cliëntgerichte zorg met een goede prijs-kwaliteitverhouding.
Wettelijke verankering persoonsgebonden budget
Het persoonsgebonden budget (pgb) biedt cliënten een grote keuzevrijheid om de zorg in te richten zoals zij dat willen. Om dit recht onverkort te handhaven wordt de pgb-subsidieregeling opgeheven en wordt het pgb wettelijk verankerd. Hierbij wordt rekening gehouden met de bestaande budgetten van het pgb.
Van handelingsfinanciering naar uitkomstfinanciering voor de AWBZ
De huidige wijze van financiering per handeling in de AWBZ wordt veranderd in financiering op resultaat. Zo komt de behoefte van de patiënt centraal te staan. Dit leidt tot meer innovatie, minder bureaucratie op de werkvloer (zoals minutenregistraties), betere kwaliteit en meer doelmatigheid.
Uitleenhulpmiddelen verdwijnen uit de AWBZ
De uitleen van hulpmiddelen verdwijnt per 1 januari 2013 uit de AWBZ. Hulpmiddelen worden alleen nog ondergebracht in de Zorgverzekeringswet (Zvw) en de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). In het overzicht nieuwe verdeling hulpmiddelen over de Wmo en Zvw staat om welke hulpmiddelen het gaat.
Documenten en publicaties
Kamerbrief voortgangsrapportage Hervorming Langdurige Zorg
Brief van staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten-Hyllner (VWS) aan de Tweede Kamer met de voortgangsrapportage over de Hervorming ...
Programmabrief langdurige zorg
Programmabrief Langdurige zorg, waarin de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport haar visie op de langdurige zorg ...