Collectieve arbeidsovereenkomst (cao)

In veel bedrijfstakken of ondernemingen sluiten werkgevers en werknemers een collectieve arbeidsovereenkomst (cao) af. Daarin maken beide partijen afspraken over de arbeidsvoorwaarden voor grotere groepen werknemers. Bijvoorbeeld over loon, betaling bij overwerk, pensioen of proeftijd.

Cao gunstig voor werknemer

De afspraken in de cao zijn meestal gunstig voor de werknemer. Deze krijgt doorgaans een hoger loon en meer vakantiedagen dan wettelijk is voorgeschreven. Een cao mag nooit in strijd zijn met de wet. In de cao mag bijvoorbeeld niet een lager loon staan dan het wettelijk minimumloon.

In het pensioenakkoord is het kabinet met de organisaties van werkgevers en werknemers overeengekomen dat in nieuwe cao’s afspraken moeten worden gemaakt over duurzame inzetbaarheid van (oudere) werknemers. Het gaat dan bijvoorbeeld om zaken als scholing, mobiliteit en gezondheid waardoor werknemers langer gezond en inzetbaar blijven.

Algemeen verbindend verklaarde cao (AVV)

De partijen die een cao hebben gesloten, kunnen het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) verzoeken om die cao voor de hele bedrijfstak te laten gelden. Het ministerie beslist doorgaans positief over zo’n verzoek tot algemeenverbindendverklaring (AVV). Daarna geldt de cao voor de hele bedrijfstak. Alle werkgevers binnen die bedrijfstak moeten er dan aan voldoen.

Toepassing cao vaak verplicht

Een werkgever moet de cao in de volgende gevallen toepassen:

• als het bedrijf de cao zelf heeft afgesloten (ondernemings-cao);
• als de onderneming lid is van een werkgeversorganisatie die een bedrijfstak-cao heeft afgesloten; 
• als het ministerie van SZW de cao algemeen verbindend heeft verklaard .

Soms zijn bepaalde groepen werknemers van de cao uitgesloten, zoals hoger personeel. Dit staat dan vermeld in de cao. Uitzendkrachten hebben meestal hun eigen cao. Ze vallen soms onder de bedrijfstak-cao.

Alle cao’s bekend bij ministerie

Alle cao’s zijn aangemeld bij het ministerie van SZW. Het ministerie weet ook welke cao’s algemeen verbindend zijn verklaard.

Advies SER over draagvlak cao’s

Omdat cao-afspraken meestal voor alle werknemers gelden, is het belangrijk dat de partijen die cao-afspraken maken voldoende steun hebben. Daarom vraagt de minister van SZW advies aan de Sociaal-Economische Raad (SER). De vraag is of er op termijn ook nog voldoende steun voor het cao-stelsel is, of dat het stelsel en het algemeen-verbindend verklaren van cao’s aangepast zou moeten worden.

Als er geen cao is

Als er geen cao is, maken werkgever en werknemer zelf afspraken over arbeidsvoorwaarden. Hierbij gelden de algemene regels van de arbeidswetgeving. Het is aan te raden de afspraken schriftelijk vast te leggen. Dit is echter niet verplicht.

Delen op: Twitter, Hyves, Facebook of LinkedIn