Asielbeleid

Nederland verleent asiel aan vreemdelingen die in hun eigen land gevaar lopen, bijvoorbeeld omdat ze worden vervolgd vanwege ras, geloof, nationaliteit of politieke overtuiging. Ook gezinsleden van vluchtelingen kunnen worden toegelaten.

Recht op bescherming

Ons land heeft het externe link: Vluchtelingenverdrag van Genève en het externe link: Europees verdrag voor de Rechten van de Mens ondertekend. In deze wet- en regelgeving staat dat iedere vluchteling recht heeft op bescherming. Op grond van deze verdragen biedt Nederland onderdak aan mensen die in hun eigen land gevaar lopen.

Asielprocedure

De overheid stelt vast of een asielzoeker inderdaad bescherming nodig heeft. Als dat zo is, heeft de asielzoeker recht op verblijf in Nederland. Anders moet de asielzoeker terugkeren naar het land van herkomst.

De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) beoordeelt de asielaanvragen. Op de website van deze organisatie staat externe link: hoe het indienen van een aanvraag en de beoordeling hiervan in zijn werk gaat

Bij de beoordeling van een asielaanvraag houdt de IND rekening met de situatie in het land van herkomst van degene die asiel aanvraagt. De minister voor Immigratie en Asiel bepaalt of landen veilig of onveilig zijn. Dat doet de minister op grond van de Algemene Ambtsberichten die worden opgesteld door het ministerie van Buitenlandse Zaken. Asielaanvragen uit landen die als veilig worden beschouwd, worden meestal afgewezen.

Maatregelen om toelatingsprocedures te versnellen

Het kabinet wil dat asielaanvragen sneller en zorgvuldiger worden behandeld, zodat asielzoekers snel weten of ze in Nederland kunnen blijven of moeten terugkeren naar het land van herkomst. Ook wil het kabinet hen ontmoedigen om door te procederen nadat een aanvraag is afgewezen, wanneer er geen nieuwe feiten of omstandigheden zijn.

In de Beleidsvisie stroomlijning toelatingsprocedures staan de maatregelen die de minister voor Immigratie en Asiel wil nemen:

  • Bij de eerste asielaanvraag worden alle asiel- en humanitaire gronden tegelijkertijd getoetst. Het gaat er dan niet alleen om of de asielzoeker gevaar loopt in eigen land, maar ook of de vreemdeling bijvoorbeeld een gezin heeft in Nederland of slachtoffer is van mensenhandel.
  • Verzoeken voor immigratie (werk, studie of gezin) moeten vanuit het buitenland worden ingediend. Hiermee wordt voorkomen dat asielzoekers een migratieprocedure starten nadat hun asielaanvraag is afgewezen.
  • Het categoriale beschermingsbeleid, waarbij een groep buitenlanders asiel krijgt vanwege een slechte algemene situatie in het land van herkomst, wordt afgeschaft. Deze asielaanvragen worden voortaan individueel beoordeeld. Hierdoor sluit het Nederlandse asielbeleid beter aan op Europese wetgeving. 
  • De bewijslast komt meer bij de aanvrager te liggen: de asielzoeker moet aannemelijk maken dat hij bescherming nodig heeft, zeker als hij geen reisdocumenten heeft. Het kabinet vindt het onacceptabel dat asielzoekers hun documenten zoekmaken.  
  • Bij vervolgaanvragen bepaalt de externe link: IND in 1 dag of er nieuwe feiten en omstandigheden zijn. Is dit niet het geval, dan is de asielaanvraag definitief afgewezen en moet de asielzoeker het land verlaten. Bij nieuwe feiten of omstandigheden, versnelt de IND de vervolgprocedure. 
  • Voor de gesubsidieerde rechtsbijstand gaat het uitgangspunt ‘no cure no fee’ gelden. Als vervolgaanvragen niet in behandeling worden genomen, omdat er geen nieuwe feiten en omstandigheden zijn, wordt een laag of geen bedrag uitgekeerd voor rechtsbijstand. 
  • De asielzoeker wordt direct na afwijzing overgedragen aan de externe link: Dienst Terugkeer en Vertrek, die de asielzoeker ondersteunt bij de terugkeer naar het land van herkomst.
  • Nareizende gezinsleden van asielzoekers krijgen niet meer automatisch een asielstatus. Zij krijgen de status van reguliere immigrant.

Een aantal van deze maatregelen wordt direct in praktijk gebracht. Bijvoorbeeld het verzwaren van de bewijslast. Voor de overige maatregelen is aanpassing van wet- en regelgeving nodig. De wetsvoorstellen worden eind 2011 aan de Tweede Kamer aangeboden.

Cijfers asielaanvragen

De externe link: cijfers over het aantal asielaanvragen staan op de website van de IND.

Pardonregeling

De overheid heeft op 15 juni 2007 de pardonregeling (Regeling ter afwikkeling nalatenschap oude Vreemdelingenwet) ingevoerd.  Met de pardonregeling heeft de overheid asielzoekers die voor 1 april 2001 een eerste asielaanvraag hebben ingediend en sinds die tijd onafgebroken in Nederland zijn, een verblijfsvergunning en eigen woonruimte gegeven. Het ging alleen om asielzoekers die geen oorlogsmisdrijven of misdrijven tegen de menselijkheid hebben gepleegd en die geen gevaar vormden voor de nationale veiligheid.

Ongeveer 25.000 asielzoekers hebben een verblijfsvergunning gekregen. 5.000 asielzoekers die al lange tijd in Nederland verbleven, voldeden niet aan de criteria. De externe link: Dienst Terugkeer en Vertrek (DT&V) heeft hen begeleid bij de terugkeer naar hun eigen land.  

Documenten en publicaties

Kamerbrief Beleidsvisie stroomlijning toelatingsprocedures

In deze brief zet minister Leers de maatregelen uiteen waarmee vreemdelingen sneller duidelijkheid wordt geven omtrent hun ...

Kamerstuk | 22-02-2011 | BZK

EU-Asielpakket

Kamerstuk | 07-05-2009 | VenJ