Hoe de basisschool werkt

Scholen kunnen zelf bepalen hoe zij het onderwijs inrichten. Zij moeten wel aan bepaalde eisen voldoen.

Leerplicht

De meeste kinderen in Nederland gaan naar de basisschool als ze 4 jaar zijn. De Leerplichtwet schrijft voor dat kinderen vanaf 5 jaar naar school moeten. Een kind is dan leerplichtig en moet vanaf de eerste schooldag in de maand na de verjaardag op de basisschool meedoen. Sommige gemeenten sturen de ouders een brief als een kind 3 jaar wordt. In die brief staat wanneer ouders hun kind moeten inschrijven bij een school in de gemeente. Het is belangrijk om dit op tijd te doen, omdat sommige scholen een wachtlijst hebben.

Als een kind 3 jaar en 10 maanden oud is, mag het alvast een aantal dagen (of halve dagen) naar school om te wennen. Deze kennismakingsperiode duurt maximaal 5 dagen. Omdat dit niet verplicht is, hebben niet alle scholen zo’n kennismakingsperiode.

Voor veel jonge kinderen is school vermoeiend, daarom hoeven ze nog niet de hele week naar school. Tot 6 jaar mag een kind 5 uur per week thuisblijven.

Wat een kind leert op de basisschool

In de wet is vastgelegd dat de basisschool bepaalde zaken aan kinderen moet leren, zodat alle kinderen aan het eind van de basisschool een aantal dingen kennen en kunnen. Hierdoor kan het vervolgonderwijs goed aansluiten op het onderwijs op de basisschool. Om dit te bereiken zijn zogenoemde kerndoelen voor het primair onderwijs vastgesteld. Deze doelen geven aan wat de school uw kind moet leren op het gebied van bijvoorbeeld taal, rekenen, oriëntatie op jezelf en de wereld en bewegingsonderwijs.

Leerlingen moeten bijvoorbeeld een brief of een andere tekst kunnen schrijven zonder spelfouten en met goedlopende zinnen. Met rekenen moeten ze bijvoorbeeld de tafels kennen en snel kunnen optellen en aftrekken met getallen tot 100. Scholen mogen zelf bepalen hoe ze deze doelen willen bereiken met hun leerlingen.

In het onderwerp Taal en Rekenen is meer te lezen over wat de overheid doet om het niveau van taal en rekenen op de basisschool te verbeteren.

Vakken op de basisschool

Op de basisschool krijgt uw kind verschillende vakken. De wettelijk verplichte vakken zijn voor iedereen hetzelfde. De vakken die uw kind op de basisschool altijd krijgt zijn:

• Nederlands;
• Engels;
• rekenen en wiskunde;
• oriëntatie op jezelf en de wereld bijvoorbeeld in de vorm van lessen aardrijkskunde, geschiedenis, de natuur. Ook lessen over sociale redzaamheid (verkeersdiploma) en lessen over gezond gedrag kunnen hieronder vallen;
• kunstzinnige oriëntatie, bijvoorbeeld muziek, tekenen, of handvaardigheid;
• bewegingsonderwijs.

Op scholen in Friesland krijgen leerlingen ook (verplicht) les in de Friese taal. Sommige scholen hebben hiervoor ontheffing gekregen van de provincie Friesland.

Kinderen kunnen op de basisschool ook les krijgen over andere onderwerpen. Dit is voor elke school verschillend en ouders mogen daarover meepraten via de medezeggenschapsraad van de school. De overheid bemoeit zich niet met de keuze voor de niet-verplichte vakken. Een voorbeeld van onderwijs dat niet wettelijk verplicht is, is het godsdienstonderwijs en het humanistisch vormingsonderwijs. Ook mogen scholen Duits en Frans geven.

Huiswerk op de basisschool

Lang niet alle scholen geven huiswerk. Leerlingen uit de hogere groepen krijgen wel taken of opdrachten mee naar huis. Scholen bepalen zelf vanaf welk jaar kinderen huiswerk krijgen. In de Onderwijsgids voor ouders staan tips hoe ouders hun kinderen kunnen helpen met het huiswerk.

Canon van Nederland

De overheid vindt het belangrijk dat iedere Nederlander weet welke grote historische ontwikkelingen voor ons land van invloed zijn geweest. In de kerndoelen staat ook dat de leerlingen moeten leren over de belangrijke historische personen en gebeurtenissen uit de Nederlandse geschiedenis. Daarom dient vanaf schooljaar 2009-2010 de zogenoemde Canon van Nederland als inspiratiebron voor de lessen van de bovenbouw van de basisschool (groep 5 tot en met 8) en de onderbouw van het voortgezet onderwijs.

De website www.entoen.nu is aan de canon gewijd en geeft inzicht in de 50 belangrijke personen en gebeurtenissen.

Schoolzwemmen

Op veel basisscholen in Nederland is schoolzwemmen onderdeel van het lesprogramma. Scholen bepalen zelf of zij zwemles aanbieden of dat ze de voorkeur geven aan een andere (sport)activiteit. Op de ene school leren kinderen zwemmen, op de andere hebben ze schoolvoetbal of gaan ze op excursie. Er zijn meestal kosten verbonden aan deze activiteiten Die worden betaald uit de ouderbijdrage.

Als schoolzwemmen onderdeel is van het lesprogramma, is uw kind verplicht om mee te doen. Tenzij uw kind om bijvoorbeeld een medische reden niet kan meedoen. Dan is er vrijstelling mogelijk via het schoolbestuur of de gemeente. U heeft dan een doktersverklaring nodig met de reden waarom uw kind niet meedoet met zwemmen.

Sommige gemeenten betalen de kosten van het schoolzwemmen. Gemeenten kunnen ouders met lage inkomens tegemoetkomen in de kosten van de (particuliere) zwemlessen. Hoe dit geregeld is, staat in de schoolgids van de basisschool waar uw kind naartoe gaat.

Lessen over natuur, landbouw en voedsel in het basisonderwijs

De overheid wil dat kinderen op basisscholen leren wat natuur, landbouw en voedsel voor hen kan betekenen. Daarom zijn hierover programma’s en lessen gemaakt.

Scholen kunnen bijvoorbeeld smaaklessen geven, waarin leerlingen op speelse manier van alles over voeding leren. Zij kunnen ook meedoen aan het programma SchoolGruiten. Leerlingen en leerkrachten eten dan op minstens 2 vaste dagen in de week samen groenten of fruit in de klas.

Daarnaast kunnen scholen en andere organisaties die met jongeren werken, meedoen aan het Programma Lekker Groen. Doel van dit programma is om jongeren actief te betrekken bij natuur en hun interesse te wekken voor gezond en verantwoordelijk geproduceerd voedsel. Geïnteresseerden kunnen mailen naar lekkergroen@minlnv.nl.

Andere projecten zijn Generatietuin voor ouderen en kinderen en MeetinGreen, waarin groene ontmoetingsplekken en sportplekken voor jongeren worden gemaakt. Ook ondersteunt de overheid activiteiten als Natuursprong; spelen in de natuur en I-Banana; een virtuele hangplek met informatie over voeding.

Delen op: Twitter, Hyves, Facebook of LinkedIn