Brede heroverwegingen
De overheid heeft banken, burgers en bedrijven tijdens de economische crisis geholpen om de zwaarste klappen op te vangen. Daarvoor heeft de regering extra geïnvesteerd in de economie, werkloosheidsuitkeringen. Deze investeringen, en de dalende inkomsten voor de overheid, hebben grote gevolgen voor de overheidsfinanciën in Nederland.
Van overschot naar tekort op de begroting
Het overschot op de begroting is omgeslagen in een snel oplopend tekort. In 2010 zal dit tekort naar verwachting oplopen naar -6,3% (meer dan tweemaal de toegestane -3% uit het Groei en Stabiliteitspact). De schuld groeit tot bijna 66% van het bruto binnenlands product (bbp).
Het tekort op de begroting is versterkt door de extra uitgaven van de overheid tijdens de economische crisis. Voor de crisis had de overheid al te kampen met de vergrijzing en stijgende kosten voor de zorg en AOW.
Problemen aanpakken
Het is volgens de regering onverantwoord om de schuld ongecontroleerd te laten oplopen. Hierdoor worden de problemen en kosten afgeschoven op toekomstige generaties. De betaalbaarheid van voorzieningen zoals zorg, onderwijs en sociale zekerheid komt dan in gevaar. Ook mogen de schuld en het tekort op de begroting van Nederland volgens het Europese Groei- en Stabiliteitspact niet te hoog zijn.
Doel brede heroverwegingen
Daarom heeft de overheid besloten tot ‘brede heroverwegingen’. Het doel van deze heroverwegingen is om te zoeken naar mogelijkheden om te bezuinigen op collectieve voorzieningen. Ook wordt er gekeken naar goed onderbouwde keuzes voor deze bezuinigen.
20 werkgroepen
Voor de brede heroverwegingen zijn 20 werkgroepen ingesteld, elk met een eigen beleidsthema. De werkgroepen analyseren en inventariseren alle mogelijke besparingen. Bijvoorbeeld door:
- harmonisatie, samenvoeging en vereenvoudiging van regelingen;
- versterking van de samenhang tussen instrumenten;
- toetsing van gevoerd beleid op nut, noodzaak en doeltreffendheid. Tevens kan worden bezien of de kosten in verhouding staan tot de resultaten;
- stroomlijning van organisaties en de samenwerking tussen organisaties;
- beperking van uitvoeringskosten en bevordering van doelmatigheid;
- alternatieve bekostigings- en financieringsstelsels (incl. private financiering) en andere vormen van regulering;
- bevordering van de eigen verantwoordelijkheid van burgers en internaliseren van externe effecten (de vervuiler betaalt).
De heroverwegingen zijn niet gebonden aan bestaande wetgeving, het coalitieakkoord, kabinetsafspraken, departementale begrenzingen of ministerieel beleid.