Bevolkingsdaling en woningmarkt

Voor de woningmarkt heeft bevolkingsdaling pas gevolgen als ook het aantal huishoudens daalt. Dan neemt de vraag naar woningen af. In het ergste geval leidt dit tot verpaupering van wijken. Gemeenten moeten hier een antwoord op vinden. De Rijksoverheid ondersteunt hen daarbij.

Gevolgen van daling aantal huishoudens

De daling van het aantal huishoudens kan negatieve gevolgen hebben voor de woningmarkt. Denk bijvoorbeeld aan:

  • daling van de huizenprijzen; 
  • woningen staan langer te koop of worden zelfs onverkoopbaar; 
  • risico op leegstand;
  • leegstand en verpaupering in de minst aantrekkelijke woningen.

Onverkoopbare woningen: voor- en nadelen

Als een woning niet verkocht wordt, kan dat voor de eigenaren vervelende consequenties hebben. 2 voorbeelden:

  • Oudere mensen met een indicatie voor een verzorgingshuis of aanleunwoning zijn om financiële redenen verplicht om in hun woning te blijven. 
  • Iemand krijgt een nieuwe baan ergens anders in het land, maar kan niet verhuizen omdat zijn huis niet verkocht wordt.

Voor andere groepen kan onverkoopbaarheid voordelen hebben:

  • Huurders kunnen gemakkelijker doorstromen naar een betere huurwoning.
  • Starters op de koopmarkt hoeven zich minder in de (hypotheek)schuld te steken dan ergens anders in het land.
  • Mensen die een woning zoeken zowel op de koop- als op de huurmarkt hebben een ruimere keuze.

Druk op voorzieningen

Bevolkingsdaling  heeft ook gevolgen voor de inkomsten en dus voor de bestedingsruimte van gemeenten. Ook daalt de vraag naar onderwijs, welzijn- en zorgvoorzieningen, waardoor (de verscheidenheid in) het aanbod onder druk komt.

Experimenten in regio’s

In een aantal regio’s lopen experimenten die bedoeld zijn om deze regio’s voor te bereiden op de gevolgen van bevolkingsdaling. Het gaat om gebieden in Friesland, Groningen, Zeeuws-Vlaanderen, Limburg en Zuid-Holland. Het ministerie van VROM subsidieert deze experimenten.  

De experimenten richten zich bijvoorbeeld op:

  • nieuwe ruimtelijke planningsmethodes ontwikkelen voor krimpende regio’s;
  • herstructurering sociale huur en goedkope koop;
  • een nieuwe invulling zoeken voor open ruimten, die ontstaan door sloop van woningen;
  • tegengaan van verpaupering.

Een uitwerking van de experimenten leest u in de pdf Experimenten voor wonen in krimpregio's.