Algemene bijstand

Een bijstandsuitkering ontvangt u van uw gemeente, als overbrugging op weg naar een baan. Als u te veel eigen vermogen heeft, moet u dit eerst opmaken. Pas daarna komt u in aanmerking voor bijstand.

Ondersteuning gemeente bij werkloosheid

U bent zelf verantwoordelijk voor het vinden van een inkomen via werk. Pas als dat op eigen gelegenheid niet lukt, kunt u ondersteuning van de gemeente krijgen. Gemeenten mogen hiervoor een tegenprestatie vragen, zoals het doen van vrijwilligerswerk.

De ondersteuning van uw gemeente bestaat uit een aantal onderdelen:

• bent u werkzoekend, dan helpt uw gemeente u om werk te vinden;
• als dat nodig is, biedt de gemeente u een bijstandsuitkering.

Gemeenten hebben veel vrijheid om maatwerk te leveren. Bestrijding van de werkloosheid in de Randstad kan bijvoorbeeld een andere aanpak vragen dan in Limburg of Groningen.

Recht op bijstand

Iedereen die rechtmatig in Nederland woont, kan een bijstandsuitkering aanvragen. Voorwaarde is wel dat u onvoldoende inkomen of vermogen heeft om van te leven. Met een bijstandsuitkering kunt u de periode tussen 2 banen overbruggen. Dit geldt alleen als u niet in aanmerking komt voor een andere uitkering, bijvoorbeeld een werkloosheidsuitkering (WW) of een arbeidsongeschiktheidsuitkering.

Naast een bijstandsuitkering kunt u mogelijk ook extra geld krijgen. Dit kan soms als u door omstandigheden hoge kosten heeft die u niet met uw uitkering kunt betalen. Uw gemeente kan bijvoorbeeld bijzondere bijstand verlenen bij kosten voor een bril of gebitsprothese.

De belangrijkste eisen voor een bijstandsuitkering
Om een bijstandsuitkering te krijgen moet u in ieder geval aan de volgende eisen voldoen:

• U woont rechtmatig in Nederland.
• U bent minimaal 18 jaar oud.
• U heeft onvoldoende inkomen of eigen vermogen om van te leven.
• U kunt geen beroep doen op een andere uitkering.
• U bent niet gedetineerd.

Gezinsbijstand
Vanaf 2012 is het begrip ‘gezin’ nieuw in de Wet Werk en Bijstand (WWB). Een gezin bent u als u samen met uw partner, kinderen en/of (1 van) uw ouders in 1 huis woont. Het maakt niet uit hoe oud uw kinderen zijn. En het maakt ook niet uit met hoeveel kinderen of ouders u in uw huis woont. Een gezin kan maar 1 gezinsuitkering krijgen.

U kunt een gezin vormen met:

• uw partner;
• uw kind(eren), minderjarig of meerderjarig;
• de meerderjarige partner(s) van uw meerderjarige kind(eren);
• uw vader en/of moeder.

U moet samen de bijstandsuitkering aanvragen. Inkomsten van alle gezinsleden tellen mee voor de bijstandsuitkering.

Behalve als gezin kunt u ook recht hebben op een gezinsuitkering als u met iemand een gezamenlijke huishouding voert. U voert een gezamenlijke huishouding als u met een ‘ander’ in dezelfde woning woont en voor elkaar zorgt. U kunt met uw broer, zus, grootmoeder, neef of een vriend of vriendin een gezamenlijke huishouding voeren. Een voorwaarde is dat u met maar 1 ander volwassen persoon samenleeft. Als er een derde volwassen persoon in uw huis woont en dat is niet uw kind of een van uw ouders, dan krijgt die persoon – als dat nodig is – een aparte bijstandsuitkering, tenzij die persoon uw kind of uw vader of moeder is.

Wie tellen niet mee als gezinslid?
Voor de bijstand worden sommige familieleden in 2012 niet als gezinslid te meegerekend. Hun inkomsten tellen dan ook niet mee voor de gezinsuitkering. Het gaat om:

• een gezinslid dat zorgbehoevend is;
• een thuiswonend kind van 18 jaar of ouder dat onderwijs volgt dat door de overheid is gefinancierd, of studiefinanciering (WSF) of een tegemoetkoming scholieren (WTOS) krijgt of kan krijgen. En dat in totaal minder dan € 1.059,49 per maand aan inkomsten heeft;
• een thuiswonend voormalig pleegkind van 18 jaar of ouder; 
• huisgenoten die bij u een kamer of etage huren of waarmee u in een studentenhuis woont.

Huishoudinkomenstoets afgeschaft
De huishoudinkomenstoets wordt met terugwerkende kracht per 1 januari 2012 afgeschaft. De door gemeenten gewenste afschaffing van de toets leidt eventueel tot uitvoeringskosten die door de gemeenten zelf opgevangen zullen worden.

Dit is een van de maatregelen uit het Begrotingsakkoord 2013 om de overheidsfinanciën op orde te brengen. De 5 fracties in de Tweede Kamer (VVD, CDA, D66, GroenLinks en ChristenUnie) en het demissionaire kabinet hebben daarover in april 2012 overeenstemming bereikt. Het akkoord beperkt het begrotingstekort in 2013 tot 3% van het bruto binnenlands product (bbp). De maatregelen uit het begrotingsakkoord staan in de Voorjaarsnota 2012, het financiële overzicht van het lopende begrotingsjaar.

Overgangsregeling
Als u op 31 december 2011 als gezin al twee of meer bijstandsuitkeringen had, blijft u tot 1 juli 2012 uw uitkeringen houden zoals die zijn. Als er tussen 1 januari en 1 juli 2012 iets verandert aan uw situatie, bekijkt de gemeente volgens het oude recht op bijstand of en hoe uw uitkering(en) moet(en) worden aangepast. Per 1 juli 2012 worden de uitkeringen – als dat nodig is – aangepast aan de nieuwe gezinsregels.

65 jaar of ouder: Aanvullende Inkomensvoorziening Ouderen
Bent u 65 jaar of ouder en heeft u een inkomen onder het sociaal minimum, dan kunt een aanvullende inkomensvoorziening ouderen (AIO) aanvragen bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB). Meer informatie staat in het dossier Algemene ouderdomswet (AOW).

Eigen vermogen en bijstand
Als u beschikt over te veel eigen vermogen, dan moet u dit eerst opmaken. Pas dan kunt u in aanmerking komen voor een bijstandsuitkering. Onder eigen vermogen valt niet alleen spaargeld, maar bijvoorbeeld ook de waarde van uw auto. Voor gezinnen, voor mensen die een gezamenlijke huishouding voeren en voor alleenstaande ouders is het maximumbedrag aan eigen vermogen € 11.370. Voor alleenstaanden is dat € 5.685.

De waarde van een eigen huis valt ook onder het eigen vermogen. Van deze waarde wordt maximaal € 48.000 buiten beschouwing gelaten. Als de waarde van uw huis, verminderd met de nog af te lossen hypotheek, meer is dan dit maximumbedrag, kan de gemeente u een bijstandsuitkering toekennen op basis van een lening. De gemeente kan in dit geval een zogeheten krediethypotheek met u afsluiten. Hierbij dient het huis dan als onderpand.

Bovengenoemde bedragen gelden vanaf 1 januari 2012 en worden elk half jaar bijgesteld.

Een bijstandsuitkering aanvragen

Een bijstandsuitkering vraagt u aan bij het UWV WERKbedrijf in uw woonplaats of regio. Meerderjarige gezinsleden moeten de uitkering gezamenlijk aanvragen. Zij kunnen ook een van hen machtigen de uitkering aan te vragen. Het UWV WERKbedrijf stuurt de aanvraag door naar de gemeente. Die neemt binnen 8 weken een beslissing en meldt dat schriftelijk bij de aanvrager. Het recht op een uitkering is mede afhankelijk van het inkomen en het vermogen van het gezin of de huishouding.

Zoekperiode voor jongeren tot 27 jaar

Bent u jonger dan 27 jaar, dan moet u zich melden bij het UWV WERKbedrijf en moet u eerst vier weken actief naar werk of een opleiding zoeken. In die periode mag u nog geen bijstandsuitkering aanvragen. Lukt het niet om werk te vinden en kunt u geen opleiding volgen? Dan mag u na deze vier weken een aanvraag voor een bijstandsuitkering bij het UWV WERKbedrijf indienen. Deze stuurt de aanvraag door naar de gemeente.

De gemeente maakt bij het aanvraaggesprek samen met u een plan van aanpak. Hierin staat:

• hoe u uw kansen op betaald werk kunt vergroten, bijvoorbeeld met een cursus of een werkstage;
• wat uw verplichtingen zijn en wat de gemeente daarbij van u verwacht, en;
• hoe de gemeente u daarbij gaat helpen.

Krijgt u een uitkering toegekend? Dan gaat de uitkering in principe vanaf de eerste dag van de zoekperiode in. U krijgt bij de toekenningsbrief ook het plan van aanpak toegestuurd. U moet zo snel mogelijk beginnen met de activiteiten die in uw plan van aanpak staan.

Voorschot na aanvragen bijstandsuitkering

Het kan enige tijd duren voordat u de bijstandsuitkering ontvangt. U heeft daarom recht op een voorschot van 90% van de uitkering. Dit voorschot wordt binnen 4 weken na het aanvragen van de uitkering uitbetaald en vervolgens om de 4 weken.

Beschikking bijstandsuitkering

Nadat uw aanvraag is verwerkt, ontvangt u een beschikking waarin onder andere de hoogte van de uitkering staat. In de beschikking staat ook wat u moet doen om werk te vinden en welke ondersteuning daarbij mogelijk is. Verder ontvangt u informatie waarin staat wat er gebeurt als u afspraken niet nakomt.

Bezwaar en beroep tegen afwijzing bijstandsuitkering

Het is mogelijk bezwaar aan te tekenen als de gemeente u geen uitkering wil verstrekken. Dat bezwaar moet u schriftelijk indienen binnen 6 weken na ontvangst van het besluit.

Delen op: Twitter, Hyves, Facebook of LinkedIn