Biodiversiteit in de landbouw

Het agrarisch cultuurlandschap wordt steeds kleiner, omdat er steeds meer gebouwd wordt. Daardoor verdwijnen karakteristieke gebieden, planten en dieren. Het bedrijfsleven maakt gebruik van deze biodiversiteit om nieuwe producten te maken. De biodiversiteit in de landbouw wordt beschermd.

Voordelen biodiversiteit bij landbouw

De landbouwsector is gebaat bij biodiversiteit omdat:

• boeren en tuinders natuurlijke organismen kunnen inzetten om bijvoorbeeld schimmels en onkruid in hun gewassen te bestrijden;
• een gezond bodemleven (wormen, bacteriën, schimmels) zorgt voor een natuurlijke bodemvruchtbaarheid, waadoor minder kunstmest hoeft te worden gebruikt.

Genetische bronnen

Het behoud van genetische bronnen is belangrijk voor de biodiversiteit in de landbouw (agrobiodiversiteit). Genetische bronnen zijn levende organismen waarvan de mens gebruikmaakt. Bijvoorbeeld dieren, planten en micro-organismen die worden gebruikt om nieuwe soorten te maken voor de productie van voedsel en geneesmiddelen.

In het Biodiversiteitsverdrag staat dat landen soevereine rechten hebben over de genetische bronnen op hun grondgebied. Dit betekent bijvoorbeeld dat zaden zonder toestemming vooraf niet zo maar uit een land kunnen worden meegenomen.

De belangrijkste gewassen voor voedsel en landbouw moeten internationaal vrij toegankelijk blijven voor duurzaam gebruik en onderzoek. Dit betekent dat landen onderzoek mogen doen naar de genetische bronnen van een ander land.

Als blijkt dat gebruik van genetische bronnen winst oplevert, dan gaat een deel van deze opbrengsten naar het land waar de genetische bronnen vandaan komen. Bijvoorbeeld als medicijnen worden gemaakt met behulp van genetische bronnen.

Het Centrum voor Genetische Bronnen Nederland (CGN) onderzoekt de genetische diversiteit en identiteit van soorten die van belang zijn voor de landbouw en bosbouw.

Duurzaam gebruik van biodiversiteit

Boeren die functionele agrobiodiversiteit toepassen, proberen de biodiversiteit op en rond hun bedrijf zoveel mogelijk duurzaam te gebruiken.

Boeren kunnen bijvoorbeeld planten, dieren, schimmels en bacteriën gebruiken die:

• zorgen voor bestuiving;
• insectenplagen tegengaan; 
• de bodem vruchtbaarder maken.

Een voorbeeld is het inzaaien van akkerranden die natuurlijke vijanden aantrekken. Zo kunnen plagen op het perceel zonder hulp van gewasbeschermingsmiddelen worden bestreden.

Door functionele agrobiodiversiteit toe te passen, wordt de landbouw minder afhankelijk van bijvoorbeeld (kunst)mest, bestrijdingsmiddelen en beregening.

De overheid ondersteunt duurzaam gebruik van biodiversiteit in de landbouw onder meer met onderzoek en subsidies, zoals het Investeringsprogramma Landelijk Gebied of de landelijke pilot in de Hoeksche Waard. 

Wilde dieren op landbouwgebieden

Wilde planten en dieren die in landbouwgebieden leven, maken het landschap aantrekkelijker. Maar als boeren hun akkers verlaten - zoals veel in Oost-Europa gebeurt – kunnen deze wilde dieren en planten verdwijnen. Dat kan ook gebeuren als agrariërs in hun bedrijfsvoering geen rekening houden met biodiversiteit.

Daarom worden boeren gestimuleerd duurzaam om te gaan met natuur en wordt het agrarisch landschap beschermd.

Agrarisch natuurbeheer

De overheid moedigt agrarisch natuurbeheer aan. Dat wil zeggen dat een boer rekening houdt met de planten en dieren op zijn land en deze actief beschermt.

Bedrijven die in de buurt van een kwetsbaar natuurgebied liggen, mogen volgens de Wet ammoniak en veehouderij minder ammoniak uitstoten.

Delen op: Twitter, Hyves, Facebook of LinkedIn