Ondergrond gebruiken

De ondergrond wordt steeds voller: kabels, leidingen, ondergrondse tunnels, parkeergarages en winkelcentra bevinden zich onder de grond.

De ondergrond wordt ook gebruikt om het broeikaseffect tegen te gaan. Bijvoorbeeld door CO2 op te slaan in lege gasvelden en duurzame energie uit de aarde op te wekken. Door deze ondergrondse activiteiten verdwijnt veel grondwater uit de bodem. De overheid gaat regels maken voor gebruik van de ondergrond.

Voordelen gebruik ondergrond

De ondergrond is het deel van de aarde vanaf het oppervlakte (maaiveld) tot circa 10 kilometer diepte. Het heeft verschillende voordelen om de ondergrond te gebruiken. Bijvoorbeeld:

• een gemeente kan meer doen met dezelfde ruimte: een parkeergarage onder de grond neemt geen ruimte in boven de grond;
• de bodem kan worden gebruikt als opbergplaats voor ondergronds afvaltransport, water, stadsverwarming en ondergrondse warmte- en koudeopslag. Warmte- en koudeopslag helpt bijvoorbeeld om het broeikaseffect tegen te gaan;
• door bij ondergrondse bouwplannen eventuele verontreinigde bodem te saneren.

Risico's gebruik ondergrond

Ondergronds bouwen kent ook gevaren:

• er worden honderden miljoenen kubieke meters grondwater onttrokken aan de bodem. Daardoor versnelt het zakken van de bodem en dat is slecht voor de grondwaterstand en de bouwactiviteiten;
• het beperkt de mogelijkheden van de bovengrond. Boven een gasleiding mag bijvoorbeeld vanwege de veiligheid niet gebouwd worden.
• archeologische bodemschatten worden beschadigd of komen in aanraking met de lucht, waardoor ze niet meer goed geconserveerd blijven.

Beleid ondergrond

De Rijksoverheid wil duurzaam gebruik van de ondergrond bevorderen. Het gebruik van de ondergrond is geregeld in de Wet ruimtelijke ordening.

Beschermen en benutten

Bij het ordenen van de ondergrond moeten gemeenten, provincies en waterschappen een goede balans vinden tussen beschermen en benutten. Dit betekent dat het nut van het ondergrondse plan (bijvoorbeeld een spoortunnel) moet worden afgezet tegen de functies die de ondergrond voor de samenleving vervult (bijvoorbeeld wateropslag). Ook moet de kwaliteit van de bodem behouden blijven voor toekomstige generaties. Dit staat in de Rijksvisie op het duurzaam gebruik van de ondergrond.

Combineren van saneren en bouwen

Het Rijk wil nieuwe plannen voor de ondergrond zo veel mogelijk combineren met bodemsanering.

Afwegingen gebruik ondergrond

Gemeenten, provincies en waterschappen zijn verantwoordelijk voor het gebruik van de ondergrond. Voor ondergrondgebruik met een nationaal belang, zoals aardgaswinning en CO2-opslag, is het Rijk verantwoordelijk.

• Afwegingen bij een ondergronds bouwplan: Hoe wordt de bodem nu gebruikt? Welke functies zijn belangrijk? Bijvoorbeeld het draagvermogen van de bodem, de grondwaterspiegel, de bodemkwaliteit en archeologie.
• Sommige vormen van gebruik van de ondergrond kunnen maar op een paar plaatsen in Nederland uitgevoerd worden. Bijvoorbeeld delfstoffen winnen, de opslag van CO2 en de aanleg van belangrijke (spoor)wegen. Deze toepassingen krijgen voorrang op ander gebruik van de ondergrond.
• Mogelijk toekomstige en innovatieve vormen van gebruik van de ondergrond zijn geothermie en warmte-koudeopslag.

Ondersteuning

Het Rijk ondersteunt lokale overheden om de ondergrond goed te gebruiken. De handreiking Plannen met de ondergrond is een hulpmiddel voor gemeenten en provincies om hun ondergrondse plannen af te stemmen op milieu, grondwater, archeologie en andere ondergrondse bouwwerken.

Delen op: Twitter, Hyves, Facebook of LinkedIn