Toelating tot de Nederlandse arbeidsmarkt

Europese regels bepalen dat werknemers uit de Europese Unie (EU) in Nederland kunnen werken. Daarnaast zorgt de Rijksoverheid ervoor dat werknemers die Nederland nodig heeft, hier sneller aan het werk kunnen.

Vrij verkeer in de Europese Unie

Voor mensen uit landen van de Europese Economische Ruimte (EER) geldt een vrij verkeer van werknemers. Zij kunnen zonder vergunning in Nederland komen werken. Inwoners van landen buiten de EER hebben een tewerkstellingsvergunning nodig.
Voor werknemers uit Bulgarije en Roemenië geldt een uitzondering. Hun werkgever moet een tewerkstellingsvergunning aanvragen voordat ze in Nederland mogen werken. Dit geldt tot 1 januari 2014.

Inzet van buitenlandse werknemers: voordelen

Voor Nederland heeft het voordelen dat werknemers uit het buitenland kunnen worden aangetrokken:

• Buitenlandse werknemers vullen tekorten aan arbeidskrachten aan.
• Buitenlandse werknemers hebben soms expertise die niet of niet voldoende in Nederland aanwezig is. Voor hen zijn aparte regelingen, zoals de kennismigrantenregeling en regelingen voor sporters en artiesten.

Kennismigrantenregeling

Kennismigranten kunnen bijdragen aan de Nederlandse kenniseconomie. Daarom gelden voor  bijvoorbeeld talentvolle architecten en wetenschappelijk onderzoekers soepeler toelatingsregels. Zij hebben bijvoorbeeld geen tewerkstellingsvergunning nodig. De werkgever die kennismigranten naar Nederland haalt, moet aan een aantal voorwaarden voldoen.

Hoogopgeleide werknemers

Hoogopgeleide werknemers kunnen onder voorwaarden een jaar lang in Nederland zelf zoeken naar werk als kennismigrant of in Nederland een innovatief bedrijf starten. De voorwaarden staan in de Regeling hoogopgeleiden en ‘zoekjaar afgestudeerde’.

Nieuwe wettelijke regels
De Rijksoverheid wil voorkomen dat mensen Nederland vermijden door te strenge of ingewikkelde procedures. Daarom worden de toelatingsregels vereenvoudigd. Het gaat daarbij om de volgende maatregelen:

• De procedure voor het inreisvisum en de procedure voor een reguliere verblijfsvergunning worden samengevoegd. Straks hebben mensen die in Nederland willen wonen nog maar met 1 procedure te maken: de Toegangs- en Verblijfsprocedure (TEV-procedure). Dit staat in de Wet modern migratiebeleid. De wet is aangenomen door de Tweede en Eerste Kamer. Wanneer deze wet in werking treedt, is niet bekend.
• Bedrijven en organisaties die geregeld buitenlandse werknemers aantrekken, kunnen worden aangemerkt als ‘erkend referent’. Voor erkende referenten hanteert de IND snellere procedures. 

Seizoenswerkers 

Werkgevers van seizoenswerkers van buiten de EU krijgen straks al een tewerkstellingsvergunning als de seizoenwerker minimaal 14 weken niet in Nederland heeft gewerkt. Nu is die periode 28 weken. Seizoenarbeid komt veel voor in de land- en tuinbouw. Het wetsvoorstel voor wijziging van de Wet arbeid vreemdelingen is aangenomen door de Tweede en Eerste Kamer (Staatsblad 2010, 800). De datum van inwerkingtreding is nog niet bekend.

Inzet van buitenlandse werknemers: nadelen

 De komst van buitenlandse werknemers heeft niet alleen voordelen, maar ook nadelen. Bijvoorbeeld oneerlijke concurrentie voor Nederlandse krachten, of misbruik van buitenlandse werknemers.

Oneerlijke concurrentie en verdringing

Buitenlandse werknemers zijn vaak goedkoper dan Nederlandse krachten. Dat kan leiden tot concurrentievervalsing. Nederlandse werknemers kunnen hierdoor hun baan verliezen. Ook zelfstandig ondernemers uit het buitenland werken vaak tegen lagere tarieven dan hun collega’s uit Nederland.

Misbruik van buitenlandse werknemers

Een klein deel van de werkgevers maakt misbruik van buitenlandse werknemers . Zij laten bijvoorbeeld buitenlandse werknemers werken tegen een lager loon dan het wettelijk minimumloon, houden zich niet aan cao’s en betalen geen premies voor werknemersverzekeringen. Uit controles van de arbeidsinspectie is al gebleken dat er relatief veel buitenlandse werknemers illegaal werken in sectoren als de tuinbouw, horeca en bouw.

Zelfstandigen die eigenlijk werknemers zijn

Zelfstandig ondernemers (ZZP-ers) uit het buitenland die voor 1 werkgever werken, zijn eigenlijk geen zelfstandigen, maar werknemers. Er is dan sprake van een verkapt dienstverband. De Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid onderzoekt de  inzet van zelfstandigen zonder personeel die eigenlijk een tewerkstellingsvergunning nodig hebben.

Aanpak van illegale arbeid

In de strijd tegen de illegale arbeid heeft de Rijksoverheid de boetes en de pakkans verhoogd en de gerechtelijke procedures versimpeld. De belangrijkste maatregelen in de strijd tegen de illegale arbeid zijn:

• Hogere boetes: een particulier die een illegale buitenlandse werknemer in dienst neemt, loopt het risico op een boete van € 4.000. Een bedrijf dat een illegale buitenlandse werknemer in dienst neemt, loopt het risico op een boete van € 8.000. Als de arbeidsinspectie binnen 24 maanden weer een overtreding constateert, wordt die boete anderhalf keer zo hoog. De Inspectie SZW kan boetes geven zonder tussenkomst van het Openbaar Ministerie.
• Bedrijven die werknemers inhuren via niet-gecertificeerde uitzendbureaus kunnen aansprakelijk worden gesteld als de uitzendkracht minder dan het minimumloon ontvangt. De uitzendkracht kan achteraf alsnog aanvulling van zijn loon eisen tot het minimumloon. De Stichting Normering Arbeid (SNA) certificeert uitzendbureaus.
• Het kabinet neemt maatregelen tegen misbruik en fraude van de kennismigrantenregeling. De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) kan bijvoorbeeld een aanvraag voor een verblijfsvergunning weigeren als het salaris onevenredig hoog is voor de functie.

Daarnaast wil de Rijksoverheid de boete voor bedrijven die herhaaldelijk de wet overtreden, fors verhogen. Bij herhaalde overtreding kunnen straks bedrijven worden stilgelegd. Dit staat in het Wetsvoorstel ‘Aanscherping en handhaving SZW-wetgeving’ dat op 21 maart 2012 aan de Tweede kamer is aangeboden.
Ook wordt onderzocht of het UWV vergunningen kan weigeren voor werknemers die aan de slag willen bij bedrijven die de wet blijven overtreden.

Delen op: Twitter, Hyves, Facebook of LinkedIn