Fiscaal stelsel
Door de nieuwe staatkundige verhoudingen hebben Bonaire, Saba en Sint Eustatius een nieuw belastingstelsel gekregen. Voorheen bepaalden de eilanden zelf hoe zij hun belastingstelsel inrichtten en uitvoerden (fiscale autonomie).
Nieuw belastingregime
Bonaire, Saba en Sint Eustatius zijn sinds 10 oktober 2010 een bijzondere gemeente van Nederland en onderdeel van het Nederlandse staatsbestel. Dit betekent dat Nederland officieel verantwoordelijk is voor de belastingheffing op de eilanden.
Op 1 januari 2011 is daarom een nieuw fiscaal stelsel ingevoerd, dat eenvoudig is toe te passen door burgers en bedrijven. Er komen zoveel mogelijk generieke maatregelen, waardoor het belastingstelsel eenvoudiger wordt. Verder gaan de tarieven omlaag en worden er maar een beperkt aantal belastingen geheven door de overheid. Daarmee wijkt het belastingstelsel af van het stelsel dat in Nederland geldt.
Meer indirecte belastingen
De overheid wil daarnaast meer indirecte belastingen heffen, in plaats van directe belastingen. Als een land te veel directe belastingen heft (bijvoorbeeld op de inkomstenbelasting), dan houden bedrijven minder over van hun winst. Werknemers die meer loonbelasting moeten afdragen zullen hogere bruto lonen gaan eisen. Dit drukt op de economie.
Door de belastingmix anders in te delen blijft er meer geld over voor bedrijven en consumenten om te investeren in de economie. Wel moeten zij meer omzetbelasting betalen over de goederen die zij kopen. De laatste jaren voeren steeds meer landen een verschuiving van directe naar indirecte belastingen door. In Nederland was de loonbelasting bijvoorbeeld jarenlang de grootste inkomstenbron. Nu is dat de omzetbelasting (BTW).
Elementen uit het Nederlands-Antilliaanse stelsel
Het nieuwe financiële stelsel wordt vormgegeven door 3 wetsvoorstellen:
Voor de uiteindelijke invulling zijn elementen uit het Nederlands-Antilliaanse fiscale stelsel als bouwsteen gebruikt.
Voorkomen dubbele belasting
Een afzonderlijk fiscaal stelsel voor de BES-eilanden betekent een risico van
dubbele belasting of dubbele vrijstelling. Om dit risico zoveel mogelijk weg te
nemen is voorzien in twee regelingen. Een
regeling die voorziet in
het voorkomen van dubbele belasting tussen het in Europa gelegen deel van
Nederland en de BES-eilanden en een eenzijdige
regeling die voorziet in
de voorkoming van dubbele belasting tussen de BES-eilanden en derde landen.
Opbrengst van de belastingen
De totale opbrengst van alle belastingen wordt in de nieuwe situatie geschat op 52 miljoen Amerikaanse dollar per jaar. Dat is gelijk aan de huidige opbrengst op de BES-eilanden. Op Bonaire, Sint Eustatius en Saba wonen in totaal circa 20.000 mensen. Ongeveer de helft van dat aantal is belastingplichtig.