Corporate Governance Code (Code Tabaksblat)

Geruchtmakende boekhoudaffaires en onvrede over de beloningspakketten waren begin 2003 aanleiding om de corporate governance van beursvennootschappen (ook beursgenoteerde bedrijven genoemd) te verbeteren. De overheid ziet er op toe dat ondernemingen zich houden aan de wetten rond goed bestuur en ze de regels van de Corporate Governance Code toepassen.

Corporate Governance beschermt belangen van burgers en bedrijven

Corporate governance is het systeem van bestuur en toezicht. Goed bestuurde beursvennootschappen zijn belangrijk voor de economie. Zij zorgen bijvoorbeeld voor werkgelegenheid en dat beleggers handelen in de aandelen van deze bedrijven.

Om de belangen van burgers en bedrijven te beschermen heeft het ministerie van Financiën een aantal wetten opgesteld. De regering onderzoekt continu of de corporate governance verbeterd kan worden. Daarbij kijkt het vooral naar:

  • meer transparantie in de jaarrekening;
  • betere verantwoording van de raad van commissarissen; 
  • meer bescherming van aandeelhouders.

Corporate Governance Code opgesteld door beursvennootschappen

Naast de bestaande wetten op corporate governance is een code opgesteld voor beursvennootschappen: de Corporate Governance Code (Code Tabaksblat). Deze richtlijn is door de vennootschappen zelf geschreven. Mede op initiatief van de minister van Financiën werd een commissie ingesteld voor de ontwikkeling van deze gedragsregels. Op 1 januari 2004 is de definitieve Nederlandse Corporate Governance Code in werking getreden.

De code geeft aan hoe het bestuur van een vennootschap ingedeeld moet worden. Een commissaris mag bijvoorbeeld niet meer dan 5 verschillende commissariaten hebben. Bestuurders worden nog maar benoemd voor een termijn van 4 jaar. En de 'gouden handdruk' mag maximaal één jaarsalaris zijn.

Daarnaast staat in de code onder meer:

  • hoe het bestuur verantwoording moet afleggen;
  • hoe het toezicht op het bestuur is geregeld;
  • welke positie de aandeelhouders hebben;
  • welke eisen gesteld worden aan een externe accountant.

'Pas toe of leg uit'-regel

De regering heeft de Corporate Governance Code aangewezen als code voor beursvennootschappen.

Beursvennootschappen zijn niet verplicht om de code toe te passen. Doen zij dit niet, dan moeten zij in het jaarverslag toelichten waarom niet (‘pas toe of leg uit’-beginsel). Het 'pas toe of leg uit'-beginsel is door de overheid vastgelegd in de wet.

Opbouw van de Corporate Governance Code

De corporate governance code is onderverdeeld in 5 hoofdstukken:

  1. naleving en handhaving van de code;
  2. het bestuur: taak en werkwijze, beloningen, belangenverstrengeling;
  3. de raad van commissarissen (rvc): bijvoorbeeld de onafhankelijkheid, beloningen, deskundigheid en samenstelling van de rvc.
  4. de (algemene vergadering van) aandeelhouders: onder andere bevoegdheden, certificering van aandelen, verantwoordelijkheid institutionele beleggers en aandeelhouders; 
  5. de financiële verslaglegging:  bijvoorbeeld de rol, benoeming en beoordeling van het functioneren van de externe accountant.

Naleving Corporate Governance Code door beursvennootschappen

De ‘Monitoring Commissie Corporate Governance Code’ controleert of en hoe beursvennootschappen de code naleven. Ieder jaar publiceert de commissie Corporate Governance een externe link: nalevingsrapport met haar conclusies.

Documenten en publicaties

Aanpak financiële sector

Aanpak van de financiële sector in 40 maatregelen.

Circulaire | 13-04-2012 | Financiën

Rapport Commissie Frijns

Rapport | 09-02-2007 | Financiën

Verantwoordelijk ministerie

Zie ook