Ga direct naar de inhoud, het hoofdmenu of het zoekveld.

Toezicht op accountants

De accountantsverklaring is een oordeel over het jaarverslag van een bedrijf. Beursvennootschappen zijn verplicht om hun verslagen door een accountant te laten controleren. Vaak is de verklaring voor beleggers de enige manier om te bepalen of een financieel verslag betrouwbaar is. Daarom worden accountants die een verklaring afgeven gecontroleerd.

4 soorten verklaringen van accountants

In het verslag geeft de accountant aan of, en over welke resultaten hij bedenkingen heeft. Er zijn 4 mogelijkheden:

een goedkeurende verklaring;
een verklaring met beperking;
een verklaring van oordeelonthouding;
een afkeurende verklaring

Vertrouwen in accountantsverklaring

Een accountantsverklaring is vaak het enige houvast voor mensen om te bepalen of een financieel verslag betrouwbaar is. Zij moeten blind kunnen vertrouwen op de vakbekwaamheid en onafhankelijkheid van de accountant. Daarom moet de accountantsorganisatie aantonen dat zij onafhankelijk is en dat de accountants beschikken over genoeg kwaliteit.

Hoe de verklaring eruit ziet en waaraan de accountant moet voldoen, is vastgelegd in de Achtste Richtlijn Vennootschapsrecht van de Europese Unie (EU). De financiële verslagen van bedrijven uit heel Europa worden dus op dezelfde manier gecontroleerd.

Onafhankelijk publiek toezicht op accountants

Om het publiek nog meer vertrouwen te geven in de accountantsverklaring, heeft de EU de Achtste Richtlijn Vennootschapsrecht in 2008 aangepast. Zo is het nu verplicht om onafhankelijke, publiekelijke controles uit te voeren op accountants die een verklaring afgeven.

In Nederland zijn deze regelingen opgenomen in de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta). De Autoriteit Financiële Markten (AFM) is aangewezen als toezichthouder. Zonodig spreekt de AFM de accountants aan op hun gedrag. De AFM maakt voor het toezicht gebruik van de bestaande beroepsorganisaties:

het Koninklijk Nederlands Instituut van Registeraccountants (NIVRA); en
Nederlandse Orde van Accountants-Administratieconsulenten (NOvAA).

Waken voor onafhankelijkheid accountants

Naar aanleiding van de kredietcrisis zijn er vraagtekens gezet bij het werk van accountants. Hoe konden zij goedkeurende verklaringen hebben verstrekt aan financiële instellingen die later met behulp van belastinggeld overeind moesten worden gehouden? Daarom werkt het kabinet aan extra maatregelen om het vertrouwen in de wettelijke controletaken van accountants te herstellen en de professioneel-kritische houding van de accountant te versterken.

NIVRA en NOvAA

Het NIVRA en de NOvAA zijn primair verantwoordelijk voor het hele accountantsberoep. De organisaties richten zich dus ook op accountants die geen wettelijke controles uitvoeren. Zo houdt het NIVRA een register bij van alle registeraccountants die in Nederland staan ingeschreven.

De overige voorschriften uit de Achtste Richtlijn Vennootschapsrecht zijn in Nederland vastgesteld in het Besluit toezicht accountantsorganisaties (Bta).