Werkwijze en voortgang deelprogramma IJsselmeergebied

Het werk in het IJsselmeergebied is opgedeeld in 4 fasen. Elke fase leidt dichter naar het breed gedragen advies dat de samenwerkingspartners in 2014 willen geven.

Fasen

Het Deltaprogramma IJsselmeergebied (DPIJ) is, in lijn met het nationale Deltaprogramma, opgeknipt in vier fasen. Deze fasen vinden jaarlijks plaats van mei tot mei het jaar daarop. De basis voor deze cyclus is de totstandkoming van het jaarlijkse Deltaprogramma, dat in september op Prinsjesdag als bijstuk bij de rijksbegroting aan de Tweede Kamer wordt aangeboden.

Aan het einde van elke fase levert ieder deelprogramma informatie voor het nationale Deltaprogramma. De informatie die het Deltaprogramma IJsselmeergebied levert heeft betrekking op de deltabeslissing over het peilbeheer in het IJsselmeergebied op de lange termijn. De informatie van het DPIJ gaat echter niet alleen over het peilbeheer; het gaat ook over de ruimtelijke inpassing van de peilstrategie. Het breed gedragen eindadvies vanuit het IJsselmeergebied in 2014 zal ook die extra informatie bevatten.

Eerste fase, probleemanalyse
De eerste oriënterende fase, de probleemanalyse, duurde tot mei 2011. In deze fase hebben deskundigen en belanghebbenden gekeken wat de effecten zijn van de verschillende mogelijkheden voor het waterpeil, dat wil zeggen een hoger, lager of ongewijzigd peil. Ook hebben ze gekeken wat de mogelijkheden zijn om de effecten te beïnvloeden. Daarnaast is een eerste lichting strategieën voor een strategie over peilbeheer op de lange termijn binnen in het IJsselmeergebied opgesteld. Tevens zijn onderzoeksvragen vastgesteld die in de tweede fase moeten worden beantwoord.

Tweede fase, mogelijke strategieën
De tweede fase duurt tot mei 2012. In deze fase staan voor het IJsselmeergebied de volgende activiteiten centraal: verbreding van de set mogelijke strategieën voor het IJsselmeergebied, intensivering van de samenwerking met andere deelprogramma’s en verdere vormgeving van het bestuurlijk en maatschappelijk proces om te komen tot een breed gedragen advies in 2014.

Derde fase, kansrijke opties
Deze fase loopt van mei 2012 tot mei 2013. Binnen het IJsselmeergebied worden in deze fase mogelijke strategieën uitgewerkt naar kansrijke opties. Het doel voor het IJsselmeergebied is te komen tot een advies over een breed gedragen voorkeursstrategie voor het peilbeheer in het IJsselmeergebied op lange termijn.

Vierde fase, voorstel Deltabeslissingen
De vierde en laatste fase loopt van mei 2013 tot mei 2014. In deze fase worden de adviezen van de verschillende deelprogramma’s vertaald naar voorstellen voor de Deltabeslissingen.
Gedurende de fasen vindt niet alleen uitwisseling plaats binnen het nationale Deltaprogramma, maar ook binnen de regio’s. De ontwikkelingen binnen het Deltaprogramma IJsselmeergebied hebben namelijk ook invloed op regionale processen en omgekeerd.

Inzichten fase 1

Het IJsselmeergebied vormt een essentieel onderdeel van de Nederlandse waterhuishouding. De Afsluitdijk heeft niet alleen de veiligheid van het gehele gebied sterk verbeterd, maar ook landaanwinning mogelijk gemaakt en gezorgd voor een grote zoetwatervoorraad voor een belangrijk deel van Nederland. Het IJsselmeergebied is een ecologisch en cultuurhistorisch waardevol gebied, dat op veel verschillende manieren gebruikt wordt. Het beheer van het IJsselmeer is zo ingericht dat alle functies tot hun recht kunnen komen. Nu we voor nieuwe opgaven staan, blijkt ook de keerzijde hiervan: het systeem is niet flexibel. Kleine veranderin¬gen in het waterpeil kunnen al grote gevolgen hebben voor veiligheid, regionaal waterbeheer, gebruiksfuncties en natuur. De samenwerkingspartners beseffen echter dat veranderingen in het peilbeheer ook weer kansen zullen bieden voor nieuwe regionale ontwikkelingen.

De conclusie van het Deltaprogramma 2012 is dat aanpassingen in het waterpeil voor zoetwater en veiligheid pas over enkele tientallen jaren aan de orde zijn, afhankelijk van de snelheid van klimaat¬verandering. Op korte termijn is vooral behoefte aan meer flexibiliteit in het watersysteem, om de beschikbare watervoorraad te kunnen vergroten zonder opties voor de toekomst uit te sluiten.

Activiteiten fase 2

In de tweede fase staan voor het IJsselmeergebied de volgende activiteiten centraal: verbreding van de set mogelijke strategieën voor het IJsselmeergebied, intensivering van de samenwerking met andere deelprogramma’s en verdere vormgeving van het bestuurlijk en maatschappelijk proces om te komen tot een breed gedragen advies in 2014.

Resultaat fase 2
Aan het eind van fase 2 heeft het deelprogramma IJsselmeergebied meer inzicht in de mogelijkheden om de flexibiliteit van het IJsselmeergebied te vergroten. Begin 2012 zijn voor het IJsselmeergebied mogelijke strategieën gereed die recht doen aan de wateropgave (waterveiligheid en zoetwatervoorziening) en de gewenste ruimtelijke en economische ontwikkeling van het gebied. Ook zijn de contouren van het eindproduct 2014 en het bijbehorende bestuurlijk en maatschappelijk proces helder. Dit alles wordt gebundeld in een document dat centraal staat in de bestuurlijke conferentie van februari 2012.

IJsselmeergebied

Het IJsselmeergebied bestrijkt een uitgestrekt gebied dat de waterhuishouding in grote delen van ons land beïnvloedt. Bovendien vormt het gebied een essentiële schakel in de zoetwatervoorziening: een half miljoen mensen is voor hun drinkwater rechtstreeks van het IJsselmeergebied afhankelijk. Ook de veiligheid van het gebied is van nationaal belang: de dijken rond de meren beschermen maar liefst 3,5 miljoen mensen tegen overstromingen.

Het deelprogramma richt zich op het gehele IJsselmeergebied. Dat omvat het IJsselmeer en aangrenzende gebieden: de IJsselmeerkust, de Afsluitdijk, de Houtribdijk tussen Lelystad en Enkhuizen en de kusten van het Markermeer, het IJmeer en de Randmeren. Ook de IJssel-Vechtdelta, inclusief het Ketelmeer, vallen onder het deelprogramma IJsselmeergebied.