Aanleiding deelprogramma Zoetwater
Door de gunstige ligging aan de monding van rivieren en door het gematigde klimaat beschikt ons land over voldoende zoet water. Door klimaatverandering zal er ’s zomers minder zoet water beschikbaar komen, terwijl de vraag juist zal toenemen.
Af en toe kampt ons land met langdurige droge perioden. Op die momenten treden er watertekorten op met als gevolg schade voor landbouw, industrie, scheepvaart en natuur. Door de klimaatverandering wordt het weer extremer: winters worden natter en zomers warmer en droger. Dit betekent dat er ’s zomers minder zoet water beschikbaar komt. Door de klimaatverandering stijgt ook de zeespiegel. Daardoor dringt er steeds meer zout water West- en Noord-Nederland binnen.
Ook de samenleving verandert voortdurend. De verwachting is dat de vraag naar zoet water toeneemt en dat het steeds moeilijker wordt om water te leveren dat voldoet aan de eisen van de gebruikers. Als de rivieren minder water aanvoeren en de watertemperatuur hoog is, dan kan het lastiger worden om oppervlaktewater te gebruiken als koelwater voor bijvoorbeeld elektriciteitscentrales. Ook is het denkbaar dat de schade in de landbouw toeneemt als er meer droge zomers komen. Daarom moet de huidige strategie voor zoet water worden herzien en moet er zowel naar vraag als naar aanbod worden gekeken.
Meer informatie over de gevolgen van watertekorten en over hoe tijdens droogte zoet water wordt verdeeld, staat onder het onderwerp Watertekort en zoetwatervoorziening.
Beschrijving deelprogramma
Het deelprogramma Zoetwater is één van de 9 deelprogramma’s van het Deltaprogramma. Het deelprogramma onderzoekt hoe we in de toekomst onze zoetwatervoorziening kunnen veiligstellen. Daarbij wordt rekening gehouden met ontwikkelingen in Europa en de rest van de wereld, want water houdt zich niet aan grenzen.
De Europese Unie verkent op dit moment het Europees beleid voor zoetwatervoorziening vanwege watertekorten in de zuidelijke landen. Op veel plaatsen in de wereld is geen of te weinig zoet water beschikbaar en is een duurzame toegang tot schoon drinkwater geen vanzelfsprekendheid. Dit betekent dat ons land:
- Binnen Europa goede afspraken moet maken over de beschikbaarheid van zoet water;
- met kennis kan bijdragen aan een goede mondiale zoetwatervoorziening;
- veel kan leren van landen die in een vergelijkbare situatie zitten als Nederland.
Samenhang met andere deelprogramma's
Het deelprogramma Zoetwater gaat over de zoetwatervoorziening in het hele land. Het deelprogramma hangt nauw samen met andere deelprogramma’s uit het Deltaprogramma. De belangrijkste zijn:
- Deelprogramma IJsselmeergebied. In dit deelprogramma wordt nagedacht over het versterken van de zoetwatervoorraad in het IJsselmeer, bijvoorbeeld door verhoging van het waterpeil.
- Zuidwestelijke Delta. In dit deelprogramma wordt nagedacht over het herstellen van getijdenwerking, waardoor de huidige zoetwatervoorziening verandert,
- Rivieren. In dit deelprogramma wordt nagedacht over de verdeling van rivierwater via Rijn en Maas bij toenemende watertekorten.
- Rijnmond-Drechtsteden. In dit deelprogramma wordt nagedacht over meer veiligheid tegen overstromingen en de relatie met de zoetwatervoorziening.
Tussen de deelprogramma’s is afgesproken om probleemanalyses en verkennen naar oplossingen zoveel mogelijk samen aan te pakken en bevindingen en ervaringen te delen. Het deelprogramma Zoetwater coördineert de landelijke zoetwatervoorziening.
Documenten en publicaties
Kaart zouter water
Kaart waarop is te zien dat het zoute water oprukt ten koste van het zoete water.
Kaart warmer en droger
Kaart waarop is te zien dat het warmer en droger wordt in Nederland door de klimaatverandering.