Deelprogramma Zuidwestelijke Delta

Hoe kunnen we de veiligheid en waterkwaliteit van de Zuidwestelijke Delta op de lange termijn beschermen tegen de gevolgen van klimaatverandering? En hoe kunnen deze maatregelen bijdragen aan een ecologisch en economisch sterkere regio? Dat zijn de centrale vragen van het deelprogramma Zuidwestelijke Delta.

De Zuidwestelijke Delta, zo noemen we het gebied met daarin Zeeland, de Zuid-Hollandse eilanden en West-Brabant. Na de watersnoodramp van 1953 hebben de Deltawerken bescherming geboden en veiligheid gebracht. Maar de Deltawerken hebben ook schaduwkanten voor natuur, waterkwaliteit en economie.

Veilig, veerkrachtig en vitaal

Het deelprogramma Zuidwestelijke Delta werkt aan een klimaatbestendig veilig, ecologisch veerkrachtig en economisch vitaal deltagebied. Elk gebied in de Zuidwestelijke Delta kent zijn problemen. Tegelijkertijd zijn er kansrijke oplossingen. In het deelprogramma Zuidwestelijke Delta werken Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen samen met kennisinstituten, maatschappelijke instellingen, bedrijfsleven en burgers. Het programma richt zich op de middellange (2020-2050) en lange termijn (tot 2100).

Te verwachten knelpunten

De 3 landelijke deelprogramma’s Veiligheid, Zoetwater en Nieuwbouw en herstructurering hebben op heel Nederland betrekking en dus ook op de Zuidwestelijke Delta. Voor de Zuidwestelijke Delta is daarnaast de deltabeslissing ‘de bescherming van de Rijn-Maasdelta’ van groot belang. Om toekomstige knelpunten in kaart te brengen, werkt de Stuurgroep Zuidwestelijke Delta in opdracht van het ministerie van EL&I aan het verfijnen en verdiepen van de probleemanalyse Zuidwestelijke Delta en aan de uitwerking van mogelijke oplossingsstrategieën.

Verzilting

Mede op basis van de deltascenario’s en van het korte termijn Uitvoeringsprogramma 2010-2015+ zijn de belangrijkste knelpunten voor waterveiligheid en zoetwater verhelderd. Voor de zoetwatervoorziening geldt dat de zoetwatervraag kan toenemen als gevolg van interne verzilting. In grote delen van de Zuidwestelijke Delta is het grondwater zout. Dit water kwelt omhoog en veroorzaakt zout water in de sloten. Hierdoor kan het slootwater te zout worden om te gebruiken voor de landbouw, tuinbouw en industrie. De zoetwatervoorraad in het gebied wordt gevormd door de Biesbosch, Hollandsch Diep, Haringvliet en de zoetwaterlenzen. Bij lage rivierafvoeren komen de voorraden onder druk te staan. Grote obstakels zijn de verzilting van de eilanden vanuit de bodem en verzilting van de zoetwaterinlaten bij Bernisse en Gouda, inlaten waarvan het hele Groene Hart en het Rijnmondgebied afhankelijk zijn.

Hoge en lage rivierstanden

De deltascenario’s leren dat de combinatie van zeespiegelstijging en mogelijke hogere rivierafvoer in de toekomst kan leiden tot hogere maatgevende waterstanden in de Zuidwestelijke Delta. Afvoer of berging van extra water in de Zuidwestelijke Delta kunnen knelpunten voor de waterveiligheid opleveren. Ook worden problemen verwacht voor de scheepvaart bij lage rivierstanden. Voor de Oosterschelde en Westerschelde voldoet de huidige veiligheidsstrategie ook op de lange termijn. Wel is extra onderzoek nodig naar de ontwikkeling van zandplaten en geulen in de beide Scheldes.

Aanpak en mogelijke oplossingen

Voor de Zuidwestelijke Delta worden mogelijke strategieën gedefinieerd waarin de relatie tussen veiligheid en zoetwater, ecologie en economie in samenhang worden uitgewerkt. Mogelijke strategieën zijn meebewegen, meebewegen met noodstops en weerstand bieden. Projecten die in onderzoek of voorbereiding zijn en mogelijk bijdragen aan lange termijn oplossingen zijn:

• waterberging Volkerak-Zoommeer;
• waterkwaliteit Volkerak-Zoommeer, met daaraan gekoppeld een aantal maatregelen om de zoetwatervoorziening duurzamer te maken;
• de verkenning Grevelingen met de optie voor een getijcentrale en voor aanvullende waterberging;
• de verkenning scheepvaartcapaciteit Volkeraksluizen.

Delen op: Twitter, Hyves, Facebook of LinkedIn