Deltaprogramma bestuurlijk, juridisch en financieel

Verantwoordelijkheden

Het kabinet heeft voor het ontwikkelen van een Deltaprogramma een regeringscommissaris voor het Deltaprogramma aangesteld: de externe link: deltacommissaris. Hij doet ieder jaar een voorstel voor het Deltaprogramma.

Vervolgens reageert het kabinet op dit voorstel. De minister van Infrastructuur en Milieu (in dit kabinet de staatssecretaris) coördineert het Deltaprogramma en is de eerst verantwoordelijke. Daarnaast zijn de ministers van Economie, Landbouw en Innovatie, Binnenlandse Zaken en Financiën en de minister-president betrokken.
Na de goedkeuring van het kabinet biedt de minister van Infrastructuur en Milieu het Deltaprogramma aan het parlement aan met de begroting van het ministerie van Infrastructuur en Milieu.

De juridische grondslag voor het Deltaprogramma staat in de ontwerp-Deltawet. Die is inmiddels als conceptwet ingediend bij het parlement, maar die moet nog worden behandeld. Hierin staan taken en bevoegdheden van de deltacommissaris en hierin wordt een Deltafonds voorgesteld om de financiën te regelen.

Deltawet

In de Deltawet waterveiligheid en zoetwatervoorziening is de verplichting opgenomen om jaarlijks een Deltaprogramma op te stellen. Het Deltaprogramma bevat plannen en voorzieningen om waterveiligheid en zoetwatervoorziening te garanderen, inclusief de planning daarvan en een (globale) raming van de kosten. Ook staat in de Deltawet dat het Deltaprogramma jaarlijks op Prinsjesdag wordt aangeboden aan het parlement, bij de begroting van het verantwoordelijke ministerie.

In de Deltawet zijn behalve het Deltaprogramma ook een Deltafonds en de rol van de deltacommissaris geregeld. Zo is er een stevige juridische basis voor het nieuwe waterveiligheidsbeleid op de lange termijn.

Wettelijke basis voor het Deltaprogramma vormt de Deltawet, die op 1 januari 2012 van kracht is geworden. Hiermee krijgen het Deltaprogramma, het Deltafonds en de deltacommissaris een wettelijke basis.

Deltacommissaris

Voor het Deltaprogramma is een speciale regeringscommissaris ingesteld. Hiermee benadrukt het kabinet het belang dat aan de uitvoering van het Deltaprogramma wordt gehecht. Om de waterveiligheid voor de langere termijn te waarborgen zijn besluitvaardigheid en een sterke regie noodzakelijk. Een deltacommissaris kan ministers adviseren en hen zonodig aansporen in te grijpen.

De deltacommissaris moet zorgen voor samenhang en voortgang van het Deltaprogramma. Hij moet er ook voor zorgen dat de verschillende overheden goed betrokken worden bij het Deltaprogramma en hun verantwoordelijkheid nemen voor de verschillende maatregelen die moeten worden genomen. De deltacommissaris doet ieder jaar een voorstel voor het Deltaprogramma. De reactie van het kabinet op dit voorstel wordt aangeboden bij de officiële stukken voor Prinsjesdag (op de derde dinsdag in september).

De deltacommissaris is gepositioneerd in het bestuurlijk veld en valt onder de politieke verantwoordelijkheid van de coördinerende minister. Dat is de minister van Infrastructuur en Milieu. De eerste deltacommissaris is Wim Kuijken.

Deltafonds

Voor de maatregelen en voorzieningen die nodig zijn voor de waterveiligheid is geld nodig. Uitgangspunt is dat de lasten verspreid worden over alle Nederlanders en over verschillende generaties (het solidariteitsprincipe).

Voor de financiën van het Deltaprogramma is een apart fonds voorgesteld in de ontwerp-Deltawet, het Deltafonds. In dit fonds zal geld worden gereserveerd voor de investeringen die het Rijk moet doen voor maatregelen, zoals het aanleggen, verbeteren, beheren of onderhouden van dijken of het toevoegen van zand aan de kust (zandsuppletie), maar ook voor het verrichten van onderzoek.

Tot 2020 wordt het al gereserveerde geld voor waterveiligheid en zoetwatervoorziening uit het Infrafonds overgeheveld naar het Deltafonds. In het aanvullend beleidsakkoord van het vorige kabinet is vastgelegd dat het Deltafonds vanaf 2020 gevoed zal worden met tenminste € 1 miljard per jaar ten behoeve van een voortvarende uitvoering van het Deltaprogramma.

De minister van Infrastructuur en Milieu is eindverantwoordelijk voor de uitgaven uit het fonds.