Vraag en antwoord

Welke staatsvorm heeft Nederland?

Nederland is een constitutionele monarchie. Dat betekent dat de positie van de koning(in) is vastgelegd in de Grondwet, ook wel constitutie genoemd. In de Grondwet staat dat de koning samen met de ministers de regering vormt. De koning is het staatshoofd van het Koninkrijk der Nederlanden. Sinds 1980 is dit koningin Beatrix.

Ministeriële verantwoordelijkheid

Sinds 1848 staat in de Grondwet dat de koning onschendbaar is. Dat wil zeggen dat de ministers verantwoording moeten afleggen aan het parlement over het beleid van de regering. De ministers zijn ook politiek verantwoordelijk voor de uitspraken en het gedrag van de koning. Dit wordt ministeriële verantwoordelijkheid genoemd. Het betekent ook dat de koning niet gedwongen kan worden af te treden, terwijl dit bij een minister wel kan.

Taken staatshoofd

De koning heeft als staatshoofd een aantal taken:

  • Elke wet moet door de koning worden ondertekend. Daarna ondertekent een minister de wet. Dit heet contraseign. De minister neemt hierbij zijn of haar verantwoordelijkheid voor de wet en de koning verleent gezag aan de wet.
  • De koning speelt een belangrijke rol bij kabinetsformaties, onder andere door het benoemen van kabinetsformateurs en -informateurs.
  • De koning is voorzitter van de Raad van State.
  • De koning spreekt jaarlijks de Troonrede uit.

Andere vragen