Q-koorts bij dieren

Bijna elk boerderijdier kan Q-koorts oplopen. Ook huisdieren, knaagdieren en vogels kunnen besmet raken. In Nederland komt de ziekte het meest voor bij melkgeiten en melkschapen.

Maatregelen tegen verspreiding Q-koorts

De overheid heeft maatregelen genomen om de verspreiding van Q-koorts te voorkomen. Voorbeelden van maatregelen zijn:

• Dierhouders en dierenartsen moeten verschijnselen van Q-koorts verplicht melden bij de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). Deze meldingsplicht geldt ook voor verschijnselen van andere besmettelijke dierziekten. Een hoger dan gebruikelijk aantal abortussen is een kenmerk van Q-koorts op een geiten- of schapenbedrijf.
• Voor bedrijven die besmet zijn met Q-koorts of daarvan worden verdacht, geldt een bezoekersverbod. Bezoekers mogen niet in de stallen komen waar geiten of schapen worden gehouden. Het verbod geldt niet voor personen die voor hun werk in de stallen moeten zijn.
• Geiten en schapen moeten jaarlijks worden gevaccineerd tegen Q-koorts.

De factsheet Maatregelen Q-koorts biedt een overzicht van alle regels.

De regels gelden voor:

• elk melkgeitenbedrijf / melkschapenbedrijf met meer dan 50 dieren;
• elk fokbedrijf met meer dan 50 geiten of schapen bestemd voor de melkproductie; 
• elke kleinschalige melkgeitenhouder en melkschapenhouder met minder dan 50 dieren zonder publieksfunctie;
• bedrijven met een publieksfunctie (bijvoorbeeld kinderboerderij of zorgboerderij).

Vaccinatie schapen en geiten tegen Q-koorts

Vaccinatie verkleint de kans dat dieren besmet raken. Als een dier toch besmet is, zorgt vaccinatie ervoor dat dieren minder Q-koortsbacteriën uitscheiden.

Daarom geldt voor de meeste bedrijven een vaccinatieplicht voor Q-koorts. Andere schapenhouders en geitenhouders kunnen zich melden voor vrijwillige vaccinatie van hun dieren bij een dierenarts.

Vanaf 2012 moeten schapen en geiten elk jaar tussen 1 januari en 1 augustus worden gevaccineerd.

Hygiëneprotocol Q-koorts

Voor elke melkgeitenhouderij en melkschapenhouderij in Nederland geldt het hygiëneprotocol voor melkgeiten- en schapenhouderijen, ongeacht of Q-koorts op het bedrijf vastgesteld is of niet. Dit protocol bevat zowel verplichte als vrijwillige maatregelen. Zo wordt aangeraden om bij werkzaamheden stofvorming zoveel mogelijk te voorkomen.

Voor bedrijven met een publieke functie is er het hygiëneprotocol voor geiten- en schapenbedrijven met een publieke functie opgesteld. Hierin staan adviezen aan onder meer kinderboerderijen, zorgboerderijen en dierentuinen.

1 onderdeel van dit protocol is verplicht: bedrijven met een publieke functie moeten geiten en schapen tijdens het lammeren afgezonderd houden van bezoekers. Hiermee wil de overheid het risico beperken dat schapen en geiten Q-koorts overdragen aan mensen.

Controle op Q-koorts en lijst besmette bedrijven

Alle melkgeitenhouders en melkschapenhouders moeten verplicht meedoen aan het monitoringsonderzoek van tankmelk. De Gezondheidsdienst voor Dieren voert dit onderzoek uit. De NVWA en het Centraal Veterinair Instituut (CVI) bepalen of de Q-koortsbacterie (Coxiella burnetii) aanwezig is in de melk. Een bedrijf wordt besmet verklaard als ook in een 2e tankmelkmonster de Q-koortsbacterie wordt aangetroffen.

Op de website van de NVWA staat een kaart met de locaties van besmet verklaarde bedrijven in Nederland.

Het kabinet stelt een aantal strikte voorwaarden, bijvoorbeeld aan huisvesting en controles bij bedrijven waar in het verleden Q-koorts heerste. Deze zijn gepubliceerd in de Regeling tijdelijke maatregelen Dierziekten.

Evaluatie bestrijding Q-koorts

De commissie-Van Dijk heeft onderzocht hoe de overheid de uitbraken van Q-koorts tussen 2005 en 2010 heeft aangepakt. Het kabinet neemt de aanbevelingen van de commissie over.

Vragen over Q-koorts

Voor vragen over Q-koorts kunt u op werkdagen van 8.30 tot 16.30 contact opnemen met het Dienst Regelingen-loket via het nummer 0800 – 22 333 22 (gratis). Vanuit het buitenland kunt u bellen met + 31 592 33 29 58 (niet gratis).

Delen op: Twitter, Hyves, Facebook of LinkedIn