Controle van de waterkwaliteit

Waterleidingbedrijven controleren de waterkwaliteit elke dag. Wanneer en hoe dit moet gebeuren staat in de Drinkwaterwet. De overheid heeft verschillende instanties aangewezen die controleren of de regels goed worden uitgevoerd.

Kwaliteitsmanagementsysteem

In het externe link: kwaliteitsmanagementsysteem staat onder andere hoe het drinkwaterbedrijf water oppompt, verwerkt, opslaat en vervoert naar een huis of een bedrijf. Ook de kwaliteit van de grondstoffen die worden gebruikt, of het onderhoud aan de waterleiding en de druk in het leidingnet komen aan bod.

Het systeem zorgt ervoor dat het water altijd voldoet aan de hoogste eisen vanaf het moment dat het wordt opgepompt tot het moment dat het uit de kraan komt. Drinkwaterbedrijven zijn verplicht om een kwaliteitsmanagementsysteem te hebben dat is goedgekeurd door een erkend bedrijf. 

Risicoanalyse van de waterproductie

Voordat water kan worden gedronken, moet het eerst worden gezuiverd. Van dit productieproces wordt een risicoanalyses gemaakt. In de analyse staat bijvoorbeeld hoeveel stoffen en micro- organismen toch in het eindproduct komen, ondanks de zuiveringsprocessen.

Bedrijven kunnen de resultaten van de analyse gebruiken om te bekijken waar de zwakke punten zitten en deze verbeteren. Ook kunnen zij een externe link: waterveiligheidsplan opstellen.

Naast het drinkwater wordt ook het oppervlaktewater en het grondwater dat wordt gebruikt voor drinkwaterproductie gecontroleerd. De overheid gebruikt deze informatie om te bepalen of er risico’s zijn voor de consument. Als dit zo is, worden er maatregelen getroffen. Bijvoorbeeld door het water extra te zuiveren. 

Systeem om verontreiniging te voorkomen

Verkeerde materialen en zuiveringschemicaliën kunnen het drinkwater verontreinigen. De lidstaten van de Europese Unie zijn daarom verplicht om een systeem te hebben, waarmee zij voorkomen dat materialen en chemicaliën de kwaliteit van het drinkwater aantasten.

In de Regeling Materialen en chemicaliën staan regels voor materialen en chemicaliën en de manier waarop deze toegepast mogen worden in het drinkwater. Alle producten die worden gebruikt, moeten door certificeringinstellingen worden beoordeeld op mogelijke risico’s voor de volksgezondheid. Deze certificeringinstellingen moeten een erkende kwaliteitsverklaring afgeven.

Op dit moment wordt alleen het externe link: Kiwa ATA certificaat erkend. Daarnaast hebben Frankrijk, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en Nederland een samenwerkingsovereenkomst getekend, waarmee zij beloven om elkaars kwaliteitsverklaring te erkennen. Deze overeenkomst (4MS Common Approach) is opgesteld in afwachting van een overkoepelend Europees systeem: het European Approval Scheme (EAS). 

Controle van de installaties in huizen en bedrijven

Drinkwaterbedrijven controleren woninginstallaties en collectieve installaties op gezondheidsrisico’s. De bedrijven kijken naar risico’s voor de gebruiker en voor het hele leidingnet. Als de druk op de waterleiding wegvalt, kan verontreinigd water terugstromen in het leidingnet. Het drinkwaterbedrijf controleert daarom of de waterinstallatie een terugstroombeveiliging heeft. En of het water in de leiding niet verontreinigd is.

Bij de controles gaat het drinkwaterbedrijf uit van een risico-benadering: risicovolle installaties worden regelmatig gecontroleerd en risico-arme installaties niet. De bedrijven stellen elk jaar een rapport op van hun controles, dat wordt aangeboden aan de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). 

Controle op de drinkwaterbedrijven

De instantie die toezicht houdt op naleving van de Drinkwaterwet is de externe link: Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) (voorheen VROM-Inspectie). Zij houdt toezicht op de kwaliteit van het drinkwater en controleert of er genoeg drinkwater is, nu en in de toekomst. Andere taken van de ILT zijn:

  • controleren of drinkwaterbedrijven de juiste materialen en chemicaliën gebruiken;
  • beoordelen of waterbedrijven in staat zijn om altijd water te leveren (leveringszekerheid); 
  • beoordelen of waterbedrijven goede leveringsplannen hebben;  
  • inspecteren of waterbedrijven hun waterbronnen goed beschermen;  
  • de hygiëne bij onderhoud en reparaties inspecteren.

Mijnbouwinstallaties en collectieve installaties

Specifiek voor mijnbouwinstallaties (zoals boorplatforms) is externe link: Staatstoezicht op de Mijnen aangewezen als toezichthouder. Voor de controles op collectieve installaties zijn de drinkwaterbedrijven aangewezen als toezichthouder. Als dat nodig is, kunnen de drinkwaterbedrijven hun zaken overdragen aan de ILT.

Rijksinstituut voor volksgezondheid en milieu

Het Rijksinstituut voor volksgezondheid en milieu (RIVM) richt zich vooral op de kwaliteit van het drinkwater in Nederland. Andere taken van het RIVM zijn:

  • onderzoek naar de drinkwaterkwaliteit van bron tot kraan;
  • advies aan de overheid over kwaliteitseisen voor oppervlaktewater en grondwater; 
  • controleren van kwaliteit van grondwater met landelijke meetnetten; 
  • meten van de toxiciteit (giftigheid) van verontreinigende stoffen in het oppervlaktewater (samen met Rijkswaterstaat). 

Documenten en publicaties

drinkwaterleidinginstallatie

Verantwoordelijk ministerie

Zie ook