Handel in elektriciteit

Energieleveranciers kopen elektriciteit in van elektriciteitsproducenten. Zo blijft de energievoorziening betrouwbaar en betaalbaar. De contracten die afgesloten worden, variëren van lange termijn contracten (3 jaar) tot contracten die op de leveringsdag zelf gesloten worden (intra-day-contracten).

Doordat de overheid werkt aan de integratie van de Nederlandse elektriciteitsmarkt met de markten van België, Luxemburg, Frankrijk en Duitsland, ontstaat er steeds meer internationale handel in elektriciteit. Bedrijven kunnen elektriciteit uit verschillende landen inkopen waardoor er meer concurrentie ontstaat. Met lagere elektriciteitsprijzen tot gevolg.

Marktplaatsen groothandelsmarkt elektriciteit

De handel in elektriciteit vindt plaats op verschillende marktplaatsen:

  • Bilaterale markt
    Op de bilaterale markt kunnen producenten en leveranciers onderdeling zelf afspraken maken over de omvang, duur en termijn van elektriciteitslevering. Op de bilaterale markt worden voornamelijk termijncontracten afgesloten.
  • OTC (over the counter)
    De OTC-markt werkt met gestandaardiseerde contracten, bijvoorbeeld voor een blok van 24 uur per dag. Op de OTC-markt brengen makelaars de vraag naar elektriciteit en het aanbod ervan bij elkaar. De meest verhandelde bloksoorten zijn: Baseload: een blok van 24 uur per dag een gelijk vermogen.
    Peakload: een blok met gelijk vermogen tussen 7.00 uur en 23.00 uur op werkdagen.
    Alleen kunnen partijen op deze markt handelen zonder tussenkomst van een makelaar. 
  • De beurshandel
    De APX-group exploiteert de elektriciteitsbeurs. Daar kunnen bedrijven (producenten, leveranciers, industrie, handelaars e.d.) contracten sluiten met de beurs. Het grote voordeel hiervan is dat de handel anoniem plaatsvindt en niemand bang hoeft te zijn dat zijn handelspositie bekend wordt. De prijsvorming is daarom helder en transparant.
    Er is een termijnmarkt waar contracten worden verhandeld die van over 1 maand tot over 3 jaar tot levering van elektriciteit leiden. De spotmarkt is het meest bekend. Daar wordt de dag tevoren elektriciteit verhandeld voor elk van de 24 uur van het etmaal.

Lange- en korte termijn contracten

Producenten en leveranciers zijn meestal actief op alle marktplaatsen. Om aan de leveringsverplichting te voldoen, kopen leveranciers de elektriciteit meestal in meerdere fasen in.

3 jaar tot 1 maand voorafgaand aan de levering wordt het grootste gedeelte elektriciteit ingekocht. Dit gebeurt via bilaterale contracten en standaard lange termijncontracten. Voor de langetermijncontracten maakt de leverancier een schatting van de verwachte vraag.
Hoe dichter het leveringsmoment nadert, hoe preciezer de leverancier de vraag kan inschatten. De kortlopende termijncontracten en day-ahead-contracten worden vooral gebruikt om uit te komen op de hoeveelheid elektriciteit die werkelijk nodig is.

Op de leveringsdag zelf wordt het tekort of overschot verhandeld via intra-day-contracten of de onbalansmarkt.