Emissiehandel in NOx

Te veel NOx (stikstofoxiden) in de lucht zorgt voor verzuring en smog. De NOx-emissiehandel is een manier om de industrie te stimuleren om minder NOx uit te stoten. Het systeem voor NOx-emissiehandel wordt alleen in Nederland toegepast.

Uitstoot NOx

De Europese Commissie heeft, in navolging van het mondiale externe link: Göteborg-protocol van de Verenigde Naties, grenzen gesteld aan de hoeveelheid stikstofoxiden die een EU-lidstaat per jaar mag uitstoten. Volgens de National Emission Ceilings (NEC-plafond) richtlijn van de EU mag Nederland in 2010 niet meer dan 260 miljoen kilo NOx uitstoten.

De overheid is al sinds de jaren 80 bezig om de uitstoot van NOx terug te dringen. De aanleiding was de zure regen die bossen en gebouwen aantastte. Nederland stelde daarbij strengere eisen aan zichzelf dan de EU en wil in 2010 maximaal 231 miljoen kilo stikstofoxiden (NOx) uitstoten. 

NOx wordt uitgestoten door:

  • weg-, water- en vliegverkeer
  • landbouw
  • handel, diensten, overheid en bouw
  • consumenten
  • industrie, raffinaderijen en energiesector

NOx emissiehandel is voor de laatste sector ingevoerd om het NEC-plafond op een efficiënte en flexibele wijze te halen.

Hoe NOx-emissiehandel werkt

In het handelssysteem voor NOx-emissie krijgen bedrijven in de industrie, energiesector en raffinage een prestatienorm voor stikstofoxide opgelegd. Die norm is direct gekoppeld aan het energiegebruik. Bedrijven bouwen zo elk jaar een hoeveelheid gratis emissierechten op, op grond van hun energiegebruik en de prestatienorm.
Bedrijven die in een jaar meer NOx dreigen te produceren dan ze aan rechten opbouwen hebben de volgende opties:

  • Maatregelen nemen in hun bedrijf om de uitstoot van NOx te verminderen.
  • Emissierechten kopen van andere bedrijven.
  • Alvast een gedeelte van hun emissierechten van het komende jaar aanspreken (dat mag maar beperkt).

Bedrijven die minder NOx produceren dan zij aan emissierechten opbouwen hebben de volgende opties:

  • Ze nemen een deel van hun niet-gebruikte emissierechten mee naar het volgende jaar (dat mag maar beperkt).
  • Ze verkopen hun niet-gebruikte emissierechten.

Doordat bedrijven gaan handelen in NOx-emissierechten krijgt NOx-uitstoot een prijs. Deze prijs kan meewegen in de beslissing om schoner te produceren.
Het sparen en lenen van emissierechten is geregeld in de AMvB externe link: handel in emissierechten.
Op de site van de Nederlandse Emissieautoriteit staat meer informatie over de externe link: handel in NOx-emissierechten.

Wie doen er mee

Bij NOx doen alle Nederlandse bedrijven met een redelijke NOx-uitstoot mee. Alle bedrijven die meedoen moeten een emissievergunning hebben om respectievelijk CO2 en NOx te mogen uitstoten.

Emissiehandel en Europese wetgeving

Bedrijven die deelnemen aan NOx-emissiehandel moeten ook voldoen aan de Europese externe link: IPPC-wetgeving. De IPPC schrijft voor dat elk bedrijf de best beschikbare technieken moet toepassen. Schone technieken dus. Deze eis wordt in Nederland voor NOx vrij streng uitgelegd. Dat beperkt de mogelijkheden van het bedrijfsleven om zelf te bepalen waar de emissiereductie het meest kosteneffectief kan plaatsvinden. Dat zorgde ervoor dat de prijzen voor NOx nauwelijks hoger waren dan nul euro per kilo. Een werkgroep van overheid en bedrijfsleven heeft zich gebogen over dit probleem en advies uitgebracht om de situatie te verbeteren. Het nieuwe kabinet zal hierover een besluit nemen.

NOx-emissievergunning

Bedrijven die aan emissiehandel meedoen hebben een NOx-emissievergunning nodig. In het externe link: Besluit handel in emissierechten staat welke bedrijven onder het NOx-handelssysteem vallen:

  • Bedrijven met verbrandingsinstallaties zoals raffinaderijen, elektriciteitscentrales en bijvoorbeeld (petro)chemische bedrijven.
  • Bedrijven met procesinstallaties zoals bij de productie van staal, salpeterzuur en fosfaat.
  • Bedrijven met een combinatie van verbrandings- en procesinstallaties.

Regelgeving emissiehandel NOx