Talen in Nederland
Nederlands is de officiële taal van Nederland. Daarnaast is Fries in de provincie Fryslân erkend als 2e officiële taal. Voor Bonaire, Sint-Eustatius en Saba (BES-eilanden) zijn naast Nederlands ook 2 andere officiële talen, te weten Papiaments en Engels.
Fries
De Friese taal is erkend als 2e officiële taal in de provincie
Fryslân zowel via Nederlandse wetgeving als via het
Europees
handvest voor regionale of minderheidstalen. Alle Friezen mogen in het Fries
communiceren met een gemeente, politie of andere overheidsinstantie in Fryslân,
maar in de praktijk levert dat soms problemen op. Verder stelt de provincie in
overleg met de
Fryske Akademy de spelling van het
Fries vast. Het Fries is een gestandaardiseerde taal.
Om de Friese taal en cultuur verder te ontwikkelen, werkt de provincie
Fryslân samen met het Rijk. De afspraken die zij maken, staan in de
Bestuursafspraak Friese taal
en cultuur. Het
Consultatief Orgaan
Fries adviseert de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
(BZK) over de uitvoering van deze afspraken. Daarnaast rapporteert het orgaan
over de wensen om de Friese taal en cultuur te ontwikkelen en hoe die zich
verhouden tot de verplichtingen uit het Europees Handvest.
Fries wettelijk beter beschermen
De minister van BZK heeft op 12 februari 2011 een nieuwe Wet Friese taal aangekondigd. Hierin staat:
- dat iedereen in de provincie Fryslân zelf kan kiezen om Nederlands of Fries te gebruiken in contact met de overheid of in de rechtszaal;
- dat er een Raad voor de Friese taal komt. Deze raad is er om de positie van de Friestaligen beter te beschermen en het gebruik van de Friese taal te stimuleren;
- hoe in rechtspraak en rechtsverkeer de eed of belofte in het Fries kan worden afgenomen. Dit geldt vooral voor ambtenaren van de burgerlijke stand, notarissen, advocaten en leden van de rechterlijke macht.
De wet is nodig om de Friese taal beter dan nu het geval is te beschermen. Ook al geldt het Fries in Fryslân als officiële taal, toch kan men in de praktijk nog niet altijd in die taal terecht in contacten met de overheid en in de rechtszaal. Die incidenten halen vervolgens weer de regionale pers. De nieuwe Wet Friese taal moet dit oplossen, zodat de gelijke rechten van de Nederlandse en Friese taal binnen de provincie Fryslân worden gewaarborgd. Daarmee wordt uitvoering gegeven aan het regeerakkoord van het huidige kabinet.
Papiaments en Engels
Sinds 10 oktober 2010 zijn de eilanden Bonaire, Sint-Eustatius en Saba (BES-eilanden) bijzondere gemeenten van Nederland. Op Bonaire wordt veel Papiaments gesproken, op Saba en Sint-Eustatius veel Engels. Net als in de rest van Nederland is op deze eilanden het Nederlands de officiële taal. De beide andere talen Papiaments en Engels- mogen ook in het onderwijs, in het contact met de overheid en in de rechtspraak worden gebruikt.
Nedersaksisch en Limburgs
Het Nedersaksisch (in 1996) en het Limburgs (in 1997) zijn erkend als regionale talen onder het Europees Handvest. Deze erkenning geeft de betrokken provincies en gemeenten de mogelijkheid om een eigen beleid voor deze regionale talen te voeren. Daarmee bevorderen zij het cultureel erfgoed van Nederland. Zij geven bijvoorbeeld subsidies aan lokale toneelverenigingen en regionale omroepen die voor een deel in deze talen uitzenden. Het Limburgs en het Nedersaksisch zijn niet gestandaardiseerde talen. Zo kent het Nedersaksisch verschillende varianten, waaronder het Gronings, het Drents en het Twents.
Jiddisj en de talen van Roma en Sinti
Het Jiddisj en het Sinti-Romanes zijn in 1996 door Nederland erkend als non-territoriale talen. De sprekers wonen verspreid over Nederland maar ook in andere Europese landen. Zo wonen er bijvoorbeeld ook Sinti en Roma in onze buurlanden.