Gemeenschappelijk visserijbeleid

De leefgebieden van vissen zijn niet gebonden aan landgrenzen. De activiteiten van de ene vissersvloot hebben vaak gevolgen hebben voor die van anderen. Daarom hebben de EU-landen besloten hun visserij visserijbeleid samen te beheren. Dit gebeurt via het gemeenschappelijk visserijbeleid (GVB). Doel is zorgen voor gezonde visbestanden, waardoor de visserijsector ook in de toekomst kan blijven bestaan.

Overbevissing en visserijregels

Overbevissing houdt in dat er te veel vis wordt gevangen om een vissoort in stand te houden. Dit is een gevaar voor het voortbestaan van de vissoort, de biodiversiteit en bedrijven uit de vissector.

Om overbevissing te voorkomen, hanteert de Europese Unie visserijregels. Bijvoorbeeld de totaal toegestane vangst. De Europese Raad van landbouw- en visserijministers bepaalt elk jaar hoeveel van een bepaalde vissoort gevangen mag worden in de hele Europese Unie. Die hoeveelheid  wordt verdeeld over de lidstaten: de visquota. Elk land mag deze quota zelf verdelen onder zijn vissers. Het benuttingssoverzicht Nederlandse vangstquota laat iedere maand zien hoeveel procent van het Nederlandse quotum gevangen is.

Andere maatregelen zijn:

• bepaalde visgebieden sluiten;
• een grotere maaswijdte van het net;
• een beperking van de vloot en het aantal dagen op zee.

Visserijakkoorden met landen buiten de EU

Ongeveer 8% van de EU-vangst is te danken aan visserijovereenkomsten met landen buiten de EU. Er zijn 2 soorten overeenkomsten:

Partnerovereenkomsten
Dankzij deze akkoorden kan de Europese vloot vissen op vis in de wateren van ontwikkelingslanden. Daar staat tegenover dat de EU deze landen helpt de lokale visserijsector duurzamer te maken.

Noordelijke overeenkomsten
De EU-visserij in de Noordzee en de Noordoostelijke Atlantische Oceaan is nauw verweven met die van Noorwegen, IJsland en de Faeröereilanden. Vissen bewegen nu eenmaal over grenzen heen. Daarom beheren deze landen een groot deel van de visbestanden gezamenlijk en wisselen zij visquota uit.

Meerjarenplan voor bedreigde vissoorten

Als een vissoort wordt bedreigd, neemt de EU maatregelen om het bestand weer terug te brengen op een gezond niveau. Dit gebeurt met behulp van zogeheten meerjarige beheerplannen voor die soort. Er moeten niet alleen voldoende vissen zijn, zij moeten ook gezond zijn en een goede leeftijdsopbouw hebben, zodat de voortplanting intact blijft.

Meerjarenplan schol en tong

Tong en schol zijn voor de Nederlandse visserijsector de belangrijkste vissoorten. 75% van de totaal toegestane vangsthoeveelheid van tong in de Europese Unie is in handen van de Nederlandse sector. Voor schol is dat 37%.

Om verstandig met deze tong en schol om te gaan, en een tekort in de toekomst te voorkomen, heeft de EU ook voor deze soorten een meerjarenplan opgesteld. De hoeveelheid schol in de Noordzee is hierdoor de afgelopen jaren behoorlijk gegroeid tot ruim het dubbele van wat nodig is om de soort duurzaam in stand te houden. Ook voor tong geldt dat het bestand groeit.

Behoud van biodiversiteit

In de zeeën en oceanen leven verschillende planten, dieren en andere organismen: de mariene biodiversiteit. De EU zet zich in voor het behoud van deze biodiversiteit. Bijvoorbeeld door innovatieve vangsttechnieken te stimuleren.

Zo experimenteren vissers op platvis met een net dat kleine elektrische pulsjes afgeeft. Hierdoor schrikken schol en tong op van de zeebodem en komen ze in het net terecht. Deze methode is minder schadelijk voor het leven op de zeeboden dan de traditionele kettingen die eerst werden gebruikt. Bij de visserij met stilstaande netten experimenteren vissers met onderwater geluiden, om bruinvissen en andere dolfijnen op een veilige afstand te houden. 

Daarnaast is de EU bezig met het instellen van  beschermde gebieden in zee.

Visserijakkoorden met landen buiten de EU

De Europese Unie heeft overeenkomsten gesloten met landen buiten de EU. Dankzij deze visserijakkoorden kunnen vissers uit de EU ook vissen in wateren buiten de EU. Ongeveer 8% van de EU-vangst komt uit de wateren van landen waarmee de EU een visserijakkoord heeft gesloten.

Er zijn 2 soorten overeenkomsten:

• Partnerschapsovereenkomsten
  Dankzij deze akkoorden kan de Europese vloot vissen op vis in de wateren van ontwikkelingslanden. De EU betaalt hier toegangsrechten voor. Ook helpt de EU deze ontwikkelingslanden om de lokale visserijsector duurzamer te maken.
• Noordelijke overeenkomsten
  De EU-visserij in de Noordzee en de Noordoostelijke Atlantische Oceaan is nauw verweven met die van Noorwegen, IJsland en de Faeröereilanden. Daarom beheren deze landen een groot deel van de visbestanden gezamenlijk en wisselen zij visquota uit.

Daarnaast onderhandelt de EU met regionale en internationale visserijorganisaties, om ervoor te zorgen dat overal ter wereld op een eerlijke en milieuvriendelijke manier wordt gevist, zonder overbevissing.

Aquacultuur

Aquacultuur is de teelt van vis, weekdieren, schaaldieren en waterplanten. Denk aan algen en mosselen, oesters en zalm. Ongeveer de helft van de vis die geconsumeerd wordt, is geteeld. In Europa is aquacultuur goed voor bijna 20% van de visproductie.

Hoewel de aquacultuur in de rest van de wereld is gegroeid, blijft de opbrengst in de EU min of meer constant sinds 2000. Daarom zet de Europese Unie zich extra in voor deze sector. Dat gebeurt onder meer door onderzoek te subsidiëren via het Europees Visserijfonds. Doel is de ontwikkeling van een meer concurrerende en milieuvriendelijke aquacultuur.

Verkoop en verwerking van vis

Vis vangen of kweken is maar één aspect van de visserijsector. Er gebeurt nog veel meer voordat de vis in de schappen ligt. Het gemeenschappelijk visserijbeleid richt zich ook op deze tussenstappen.

• Via de gemeenschappelijke marktordening zorgt de EU ervoor dat aanvoer en prijs van vis niet te veel variëren.
• De EU dringt aan op etikettering die consumenten correct informeert en visproducten volledig traceerbaar maakt. 
• Alle in de EU verkochte visproducten moeten voldoen aan strenge hygiënenormen.

Delen op: Twitter, Hyves, Facebook of LinkedIn