Doorvoercontrole

Als goederen Nederland alleen binnenkomen om vervolgens vervoerd te worden naar een ander land, is sprake van doorvoer. De overheid controleert de doorvoer van militaire goederen met een vergunningplicht en een meldplicht.

Op die manier kunnen zij ongewenste transacties tegenhouden. Ook krijgt de douane inzicht in de aard en omvang van de doorvoer van militaire goederen via Nederland.

Bedrijven die via Nederland militaire goederen doorvoeren, hebben te maken met een vergunningplicht of een meldplicht. Deze verplichting geldt voor alle producten en technologieën die op de lijst militaire goederen staan.

Vergunningplicht en meldplicht militaire goederen

Het doorvoerbeleid is net als het exportbeleid gebaseerd op de externe link: Algemene Douanewet, het externe link: Besluit strategische goederen en de externe link: Uitvoeringsregeling strategische goederen.

Op 30 juni 2012 externe link: wordt het Besluit strategische goederen gewijzigd.

Voor de doorvoer van militaire goederen geldt doorgaans een vergunningplicht. Ondernemers die goederen vervoeren uit of naar Australië, Japan, Nieuw-Zeeland, Zwitserland of een lidstaat van de EU of de NAVO, hebben alleen een meldplicht. Omdat die landen zelf een gedegen exportcontrole uitoefenen, hoeft Nederland dat niet nog eens te doen.

De overheid gebruikt de meldingen om de aard en omvang in kaart te brengen van militaire goederen die via Nederland worden doorgevoerd. Op basis van die informatie kan de overheid beslissen of voor een product waarvoor eigenlijk geen vergunningplicht geldt, alsnog een vergunning moet worden aangevraagd.

Deze optie wordt gebruikt als er aanwijzingen zijn dat het land van herkomst de goederen niet heeft gecontroleerd. Of als de zending tijdens de doorvoer een andere bestemming lijkt te krijgen dan was opgegeven.

Uitzonderingen vergunningplicht militaire goederen

Er geldt geen vergunningplicht voor militaire goederen die door de territoriale wateren of het luchtruim worden getransporteerd, maar niet in Nederland aan land komen. Datzelfde geldt voor de doorvoer van eigen materieel van NAVO-strijdkrachten.

Doorvoer van kleine en lichte wapens

Importeurs en exporteurs van kleine of lichte wapens krijgen te maken met het Besluit strategische goederen (voor doorvoervergunning, meldplicht) en de Wet wapens en munitie (voor de toestemming (consent)).

Het is verboden om bepaalde wapens of munitie te laten binnenkomen of uitgaan zonder consent. Als de bestemming wijzigt moet de ondernemer weer een consent aanvragen. In de externe link: Wet wapens en munitie staat voor welke wapens of munitie een consent nodig is.

De consentaanvraag voor het 'doen binnenbrengen' geldt automatisch als melding. Ondernemers kunnen de externe link: aanvragen indienen bij de Belastingdienst/Douane Noord/Centrale Dienst voor In- en Uitvoer (CDIU).

Praktijkvoorbeeld doorvoer militaire goederen

Stel dat uw bedrijf wordt ingeschakeld om het vervoer te regelen voor een legertank die in Zweden staat en via Rotterdam naar Marokko moet. U hoeft geen doorvoervergunning aan te vragen omdat Zweden een EU-lidstaat is. Wel moet u de zending melden bij de CDIU aangezien tanks op de militaire lijst staan.

Stel nu dat het in plaats van een tank, een mitrailleur betreft. In de Wet wapens en munitie is bepaald dat u voor de doorvoer van een mitrailleur een consent moet aanvragen. Daarnaast bent u verplicht om de zending te melden, want Zweden is een EU-lidstaat. In dit geval geldt de consentaanvraag automatisch ook als melding. U hoeft voor de mitrailleur geen aparte doorvoervergunning aan te vragen, want Zweden is een EU-lidstaat.

Een vergunning aanvragen of een melding doen

Aanvragen voor vergunningen voor doorvoer doorlopen dezelfde procedure als uitvoervergunningen. Vergunningaanvragen kunnen dus worden ingediend bij de CDIU. De dienst toetst de aanvraag aan de criteria van het Gemeenschappelijk Standpunt (voorheen de EU- Gedragscode voor wapenexport). 

Voor het aanvragen van vergunningen en consenten bestaan standaardformulieren, deze zijn aan te vragen bij de CDIU. Consentaanvraagformulieren (voor kleine- en lichte wapens) zijn ook bij de korpschef van de politieregio verkrijgbaar (afdeling Bijzondere Wetten).

Meldingen kunt u doorgeven aan de CDIU. Hiervoor bestaat geen standaardformulier. Uit de melding moet duidelijk worden:

  • wat het land van herkomst is en of daar een uitvoervergunning is verstrekt;
  • wat het land van bestemming is en wie de ontvanger / eindgebruiker is; 
  • alle gegevens die noodzakelijk zijn om de goederen en de locatie daarvan tijdens de melding te kunnen identificeren.

U kunt ook meldingen doen via de summiere aangifte voor tijdelijke opslag of de aangifte voor (weder-)uitvoer. In dit geval moet u de bovengenoemde gegevens vermelden en daarnaast de goederenaanduiding en een beknopte omschrijving van de goederen geven. Zie voor de eisen aan een melding via de summiere aangifte voor tijdelijke opslag of de aangifte voor (weder-)uitvoer het hoofdstuk “Hoe werkt het? – Melden, sondages en vergunningen aanvragen” van het Handboek strategische goederen en diensten.