Overzicht verdragen en exportcontroleregimes
Nederland heeft verdragen getekend en zich aangesloten bij exportcontroleregimes, die het doel hebben om de wereldwijde verspreiding van massavernietigingswapens te voorkomen. Ieder verdrag of regime heeft zijn eigen onderwerp, zoals nucleaire goederen of rakettechnologie.
Lijsten van strategische goederen
Tijdens de internationale bijeenkomsten van de exportcontroleregimes worden lijsten van strategische goederen afgestemd. Dit kunnen bijvoorbeeld biologische wapens of chemische stoffen zijn. Ieder land zorgt vervolgens voor dat er die goederen met (nationale of Europese) wetgeving onder controle worden gebracht.
Tijdens die internationale bijeenkomsten kunnen de aangesloten landen informatie uitwisselen over (nieuwe) dreigingen en manieren om het beleid te implementeren in nationale wetten.
De verdragen die de Nederlandse regering heeft geratificeerd, zijn:
Non-proliferatieverdrag (NPT)
VN-verdrag om het bezit en de ontwikkeling van kernwapens te beperken. Het verdrag kent een lijst met goederen en technologieën die gebruikt kunnen worden voor de productie van kernwapens.- Verdrag chemische wapens
Verbod op de ontwikkeling, productie, aanleg van voorraden en het gebruik van chemische wapens.
Verdrag biologische wapens (BTWC)
Wereldwijd verbod op de ontwikkeling, productie en het aanleggen van voorraden van bacteriologische (biologische) en toxinewapens.
Daarnaast neemt Nederland deel aan 5 exportcontroleregimes. In deze regimes maken landen afspraken over hoe zij om gaan met de import, export en doorvoer van bepaalde goederen.
- '
Australia Group' (AG)
Een samenwerkingsverband om gecoördineerd op te treden tegen biologische en chemische wapens. Dat gebeurt via exportcontrole. - '
Missile Technology Control Regime' (MTCR)
Dit regime omvat een serie afspraken over de uitvoer van raketonderdelen, onderdelen voor onbemande vliegtuigen en andere relevante technologie. - '
Nuclear Suppliers Group' (NSG)
Een exportregime om de verspreiding (of proliferatie) van nucleaire goederen en technologie te voorkomen. De NSG-controlelijst bestaat uit een lijst van goederen en materialen die speciaal zijn ontworpen voor nucleaire toepassingen en een 'dual-uselijst' van goederen die gebruikt kúnnen worden bij de productie van nucleaire goederen en materialen. - '
Wassenaar Arrangement'
In het Wassenaar Arrangement is onder andere bepaald welke militaire en conventionele dual-use goederen onder controle staan (goederenlijsten). - '
Zangger Committee'
Dit regime is opgericht op het moment dat het non-proliferatieverdrag in werking trad. Doel is dat alle NPT-landen het nucleaire exportcontrolebeleid op dezelfde manier interpreteren. Op de 'trigger list' van het comité staan goederen die bij uitvoer waarborgen vereisen.