Sancties op Iran

De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (VN) en de Europese Unie (EU) hebben sancties opgelegd tegen Iran vanwege het nucleaire programma in dat land. 

Iran weigert te voldoen aan de eis van de VN-Veiligheidsraad om te stoppen met het verrijken van uranium. Het land houdt zich niet aan de verplichtingen van het non-proliferatieverdrag. Daarom houdt de Veiligheidsraad de nucleaire ontwikkelingen in Iran nauwlettend in de gaten. Sinds 2006 zijn in 5 resoluties steeds strengere sancties afgekondigd. 

Aanvullende sancties

Om het regime in Teheran verder onder druk te zetten, heeft de VN-Veiligheidsraad op 9 juni 2010 aanvullende sancties opgelegd. Het recente rapport van het Internationaal Atoomagentschap over de nucleaire situatie in Iran en de daarop volgende internationale reacties zijn aanleiding voor het verder opvoeren van de druk op Iran. De EU heeft daarop besloten op 23 januari 2012 de sancties op Iran verder uit te breiden. Details staan in het Raadsbesluit 2012/35/GBVB. 

Op dit moment wordt dat raadsbesluit uitgewerkt in een nieuwe EU-verordening. Die verordening wordt naar verwachting ongeveer 2 weken na het raadsbesluit gepubliceerd. U kunt op hoofdlijnen de volgende uitbreidingen verwachten:

• verbod op de import van ruwe olie en petroleumproducten (tot 1 juli 2012 geldt een uitzondering voor contracten afgesloten voor 23 januari 2012);
• verbod op de import van petrochemische producten (tot 1 mei 2012 geldt een uitzondering voor contracten afgesloten voor 23 januari 2012);
• verbod op verkoop van bepaalde goederen en technologie voor de petrochemische industrie (dit geldt niet voor contracten die voor 23 januari 2012 zijn afgesloten);
• uitbreiding verbod op verkoop van essentiële goederen en technologie voor aardolie- en aardgasindustrie;
• uitbreiding verbod of vergunningplicht voor bepaalde goederen en technologie op bijlage II en IV;
• uitbreiding verbod of vergunningplicht voor technische of financiële bijstand voor bovenstaande goederen en technologie;
• verbod op handel met de Iraanse overheid in goud, waardevolle metalen en diamanten;
• verbod op investeringen in de Iraanse petrochemische industrie;
• uitbreiding van de lijst met entiteiten waarvan de tegoeden worden bevroren. Voor u betekent dit onder andere dat u van deze klanten geen geld kunt ontvangen. Voor diensten geleverd voordat de entiteit op de lijst kwam, kan een ontheffing worden aangevraagd voor het ontvangen van betalingen.

Bovenstaande lijst geeft een globale indruk van de huidige, aangescherpte sancties op Iran. Voor een volledig beeld, raadpleeg de Iran-verordening zelf. 

Tot het moment dat de nieuwe verordening van kracht wordt, geldt de huidige EU-verordening 961/2010 inclusief onderstaande aanpassingsverordeningen voor bedrijven en personen. De Nederlandse overheid is reeds gebonden aan het raadsbesluit.

• op 23 mei 2011 met Verordening 503/2011;
• op 10 oktober 2011 met Verordening 1002/2011;
• op 1 december 2011 met Verordening 1245/2011;
• op 23 januari 2012 met Verordening 54/2012;
• op 23 januari 2012 met Verordening 56/2012;

Meer details over wat dit voor uw bedrijf betekent, vindt u in het Handboek Iran.

Overzicht EU-wetgeving Iran

Op de website van de EU vindt u het overzicht van geconsolideerde wetgeving rondom Iran. Het duurt even voordat de laatste verordening op deze website is verwerkt. De geconsolideerde versie kan dus enigszins achterlopen op de actuele stand van zaken en dus niet alle laatste verordeningen bevatten.

Nederlands sanctiebeleid

Nederland leeft zijn internationale verplichtingen strikt na. Daarom sluit het kabinet zich aan bij het Europese sanctiebeleid. Ook voert Nederland een strenge exportcontrole op strategische goederen.

Exportcontrolebeleid verscherpt

Mede door oproepen van de VN-Veiligheidsraad en de EU om extra waakzaam te zijn bij uitvoer naar Iran, is het exportcontrolebeleid op Iran sinds 2006 verscherpt. Dat betekent dat bij het beoordelen van een vergunningaanvraag voor een uitvoer naar Iran geldt dat het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I) de aanvraag afwijst als het niet is overtuigd van het civiele gebruik van de goederen en als de aanvraag in strijd is met de geldende sancties.

Ook maakt het ministerie gebruik van het zogeheten catch-all instrument. De minister van EL&I heeft de bevoegdheid om voor een zending die normaal gesproken niet vergunningplichtig is, alsnog een vergunning verplicht te stellen, bijvoorbeeld als ze van speciaal belang zijn voor het nucleaire en raketprogramma. De minister gebruikt dit middel in ieder geval als:

• er aanwijzingen zijn dat de goederen geheel of gedeeltelijk bestemd (kunnen) zijn voor de ontwikkeling, de productie, de behandeling, de bediening, het onderhoud, de opslag, de opsporing, de herkenning of de verspreiding van chemische, biologische of nucleaire wapens of andere nucleaire explosiemiddelen. Dit geldt ook voor overbrengingsmiddelen die deze wapens naar hun doel kunnen voeren zoals raketten;

• de goederen bestemd zijn voor militair eindgebruik in een land waarop een internationaal wapenembargo van kracht is, zoals voor Iran.

Mogelijke doorwerking Amerikaanse sancties Iran

De Amerikaanse sancties voor Iran gelden voor Amerikaanse personen en bedrijven (en hun filialen) en alle personen en instellingen in de Verenigde Staten (VS). Daarnaast is het voor niet-Amerikaanse personen of bedrijven verboden om producten van Amerikaanse oorsprong naar Iran te exporteren (dit geldt voor producten die voor meer dan 10% bestaan uit Amerikaanse onderdelen, software of technologie). Ook hebben de Verenigde Staten vergaande financiële sancties tegen Iran ingesteld.

Uiteraard geldt dat Nederlandse bedrijven, als er geen sprake is van producten van Amerikaanse oorsprong, zich uitsluitend aan Nederlandse regelgeving moeten houden. Maar de praktijk leert dat bedrijven die zakelijke belangen hebben in de VS hinder kunnen ondervinden als zij ook zakendoen met partijen in Iran. De Nederlandse overheid heeft hier geen formele rol in en laat het aan bedrijven om af te wegen hoe zij hiermee omgaan.

Meer informatie over het Amerikaanse sanctiebeleid tegen Iran vindt u bij het U.S. Department of the Treasury, Office of Foreign Assets Control. Daar vindt u ook meer informatie over goederen die mogelijk wel naar Iran mogen worden geëxporteerd (zoals voedsel, medicijnen en medische apparatuur). Bedrijven moeten in dit geval een vergunning aanvragen bij de Amerikaanse autoriteiten.

Delen op: Twitter, Hyves, Facebook of LinkedIn