Onderzoek naar oorzaak faillissement

In 2010 zijn er in Nederland meer dan 9.600 faillissementen uitgesproken. Als een bedrijf failliet wordt verklaard, benoemt de rechter een curator die de zaken verder afhandelt.

De curator neemt het bestuur en het beheer van een onderneming over als de rechter heeft geoordeeld dat die onderneming zijn schulden niet meer kan voldoen. De belangrijkste taak van de curator is om te onderzoeken hoe hij de schuldeisers alsnog kan betalen (vereffening van de boedel).

Oorzaak van het faillissement

De curator bekijkt ook wat de oorzaak is van het faillissement. Voor het afbetalen van de schulden is het belangrijk of het faillissement is veroorzaakt door onmacht (wanbetaling van klanten, economische crisis) of door onbehoorlijk bestuur van de bestuurders van de onderneming.

Als het aannemelijk is dat het faillissement is veroorzaakt door onbehoorlijk bestuur, kan de curator de betrokken bestuurder persoonlijk aansprakelijk stellen voor de schulden. Het gaat dan om de schulden die niet meer door het bedrijf kunnen worden voldaan. De rechter bepaalt uiteindelijk of er daadwerkelijk sprake is van onbehoorlijk bestuur. Er is sprake van onbehoorlijk bestuur als één of meerdere bestuurders bijvoorbeeld onverantwoordelijke en buitensporige financiële risico’s neemt, geen goede boekhouding voert of strafbare feiten pleegt.

Regeling voor onderzoek curatoren

Soms blijft er na het faillissement niet genoeg geld over om onderzoek te doen naar de oorzaak van een faillissement. De curator kan in die situaties een gebruik maken van de garantstellingsregeling faillissementscuratoren.

Deze regeling vergoedt kosten in verband met bepaalde juridische acties. Bijvoorbeeld wanneer de curator een vooronderzoek wil doen en/of een rechtsvordering wil instellen vanwege mogelijke onbehoorlijk bestuur door de schuldenaar (het bedrijf dat failliet is). De garantstelling kan ook worden ingeroepen voor het terughalen van geld dat voorafgaand of na het faillissement door de onderneming is betaald, waardoor andere schuldeisers zijn benadeeld (zgn. faillissementspauliana).

De dienst Justis bepaalt of er genoeg redenen zijn om de garantstellingsregeling toe te kennen. Als dat zo is, staat de minister van Veiligheid en Justitie garant voor het salaris en de onkostenvergoeding van de curator.

Wet Bestuurdersaansprakelijkheid bij Faillissement

De garantstelling faillissementscuratoren vloeit voort uit het Burgerlijk Wetboek en past bij andere maatregelen van de overheid om faillissementsfraude aan te pakken. De curator kan de vergoeding gebruiken om een rechtsvordering in te stellen.

Procedure

Om beroep te doen op de garantstelling faillissementscuratoren moet de curator een vragenlijst invullen en versturen naar het ministerie van Veiligheid en Justitie. In de aanvraag staat onder andere wat de schulden zijn van de crediteuren, wat de waarde is van de boedel, welke personen hij wil gaan aanspreken en op welke gronden. Ook moet de curator het advies van de rechter-commissaris meesturen.

Op dit moment werkt het ministerie van Veiligheid en Justitie aan een herziening van de garantstellingsregeling. Curatoren kunnen in de toekomst in meerdere gevallen een garantstellingsregeling aanvragen en de administratieve verplichtingen verdwijnen zoveel mogelijk.

De vragenlijst en het advies van de rechter-commissaris kan worden gestuurd naar:

Ministerie van Veiligheid en Justitie
Dienst Justis
Afdeling Integriteit Bedrijfsleven
Postbus 20300
2500 EA ’s-Gravenhage

Delen op: Twitter, Hyves, Facebook of LinkedIn