Benoeming, vacatures en ontslag burgemeesters

De Koningin benoemt de burgemeester, op voordracht van de minister van BZK en na aanbeveling van de gemeenteraad. De benoeming is voor 6 jaar, maar de burgemeester kan één of meer keer voor een zelfde periode worden herbenoemd.

De benoemingsprocedure staat in de Grondwet en de Gemeentewet. In Nederland werken momenteel ongeveer 390 burgemeesters en 40 loco- of waarnemend burgemeesters. Per jaar benoemt of herbenoemt de Koningin ongeveer 50 burgemeesters.

Benoeming

De selectie en benoeming van een nieuwe burgemeester neemt ongeveer 4 maanden in beslag. De benoemingsprocedure is:

1. De commissaris van de Koningin overlegt met fractievoorzitters gemeenteraad.
2. De gemeenteraad stelt een profiel voor de nieuwe burgemeester op.
3. De gemeenteraad bespreekt het profiel met de commissaris van de Koningin.
4. De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) stelt de vacature open.
5. De sollicitant schrijft een brief.
6. De commissaris van de Koningin selecteert de kandidaten.
7. De commissaris van de Koningin overlegt met de vertrouwenscommissie van de gemeente.
8. De gemeenteraad beveelt kandidaten aan.
9. De kandidaat spreekt met de minister van BZK en daarna benoemt de Koningin de burgemeester.
10. De commissaris van de Koningin beëdigt de burgemeester in de gemeente.

Gemeente zoekt burgemeester
Bij de benoeming van een nieuwe burgemeester zijn veel personen betrokken. De raadsleden, de vertrouwenscommissie, de commissaris van de Koningin, de minister en de Koningin hebben allemaal hun eigen rol.

De gemeente zoekt een burgemeester die het best bij de gemeente past. Een burgemeester moet van vele markten thuis zijn. Hij moet een aantal eigenschappen hebben om het beroep goed te kunnen doen (bestuurscompetenties). De meeste burgemeesters zijn lid van een politieke partij, maar dat is niet verplicht.
Wat gemeenten kunnen doen om hun ‘ideale burgemeester’ te vinden staat in de Handreiking benoemingsproces burgemeester. Ook staan er praktische adviezen in bij elke fase van het benoemingsproces. Deze publicatie is bedoeld voor professionals die betrokken zijn bij de benoeming van de burgemeester.

Om de gemeenteraad te helpen het profiel voor de nieuwe burgemeester op te stellen, is de Bestuursstijlenmonitor gemaakt. Dit is een vragenlijst die de gewenste stijl van leidinggeven van de nieuwe burgemeester kan bepalen.

Herbenoeming

Een burgemeestersbenoeming is voor 6 jaar. Een burgemeester kan daarna opnieuw worden benoemd. De herbenoemingprocedure is:

1. 8 maanden voordat de ambtstermijn afloopt, is er een gesprek tussen de commissaris van de Koningin en de burgemeester.
2. De gemeenteraad stelt een vertrouwenscommissie samen. De vertrouwenscommissie spreekt met de burgemeester.
3. De gemeenteraad bespreekt het verslag van de vertrouwenscommissie met de burgemeester.
4. De gemeenteraad stuurt een aanbeveling naar de commissaris van de Koningin.
5. De commissaris adviseert de minister van BZK over de aanbeveling van de gemeenteraad.
6. De minister beslist en draagt de burgemeester voor herbenoeming voor bij Hare Majesteit de Koningin.

Ontslag

De Koningin kan de burgemeester ontslaan. De burgemeester kan ook zelf ontslag aanvragen. Na ontslag krijgt de burgemeester automatisch  een uitkering op grond van de Algemene pensioenwet politieke ambtdragers (Appa). De reden van ontslag is voor de uitkering niet relevant.

Ontslag op eigen aanvraag
De burgemeester kan zelf ontslag aanvragen bij de Koningin. Als de burgemeester niet wordt herbenoemd, geldt dit ook als ontslag op eigen aanvraag.

De burgemeester kan ontslag aanvragen als hij vervroegd wil stoppen met werken. Meer informatie over vervroegd stoppen met werken staat in de regeling Flexibel Pensioen en Uittreden (FPU) Meer informatie over ontslag op eigen aanvraag staat in het Rechtspositiebesluit burgemeesters.

Ongevraagd ontslag
De burgemeester kan ontslagen worden door de Koningin. Dat kan onder meer wegens ziekte, ongeschiktheid, opheffing van de gemeente of verstoorde verhoudingen met de gemeenteraad. Als de burgemeester 70 wordt eindigt het burgemeesterschap. De ontslagprocedure is afhankelijk van de reden van ontslag. Meer informatie hierover staat in de Gemeentewet en in het Rechtspositiebesluit burgemeesters.

Landelijke overzichten en vacatures

Alle burgemeestersvacatures worden in de Staatscourant gepubliceerd. Hieronder vindt u de meest recente vacatures en landelijke overzichten van burgemeestersposten en vacatures.

Delen op: Twitter, Hyves, Facebook of LinkedIn