Gemeentelijke herindeling

Gemeenten krijgen steeds meer verantwoordelijkheden, onder meer omdat ze taken overnemen van het Rijk. Individuele gemeenten kunnen daardoor soms het aantal taken niet meer aan. Gemeentelijke herindeling biedt hier een oplossing voor. Door gemeenten samen te voegen, ontstaan grotere gemeenten die wel alle gemeentelijke taken aankunnen.

Betere dienstverlening door gemeentelijke herindeling

Herindeling leidt onder andere tot meer vakkundige ambtenaren, meer efficiënt beleid en een betere positie van de nieuwe gemeente ten opzichte van de regio, de provincie en het Rijk. Dit blijkt uit het rapport ‘Herindelingen gewogen’. In dit rapport staan de uitkomsten van een beoordeling van herindelingen in de provincie Zuid-Holland tussen 1991 en 2007.

Initiatief gemeentelijke herindeling

Het initiatief voor een gemeentelijke herindeling ligt bij de gemeenten zelf. In bijzondere gevallen neemt de provincie het initiatief. Bijvoorbeeld als de bestuurskracht van een gemeente zodanig is verzwakt door bestuurlijke en financiële problemen, dat lokale taken blijven liggen. Dat staat in het Beleidskader gemeentelijke herindeling 2011. Het proces van gemeentelijke herindeling staat beschreven in de externe link: Wet algemene regels herindeling (Wet arhi).

Toetsingscriteria gemeentelijke herindeling

Het kabinet heeft de toetsingscriteria voor gemeentelijke herindeling in 2011 opnieuw gerangschikt. De 3 belangrijkste criteria waaraan voorstellen tot gemeentelijke herindeling worden getoetst, zijn:

  • draagvlak bij de gemeenteraden, de inwoners en de regio;
  • inhoudelijke noodzaak, denk hierbij aan de mate waarin de nieuwe gemeente haar taken kan uitvoeren;
  • urgentie.

Inspraak inwoners

De inwoners van de betrokken gemeenten krijgen de gelegenheid hun mening te geven over een gemeentelijke herindeling. De plannen voor de herindeling zijn openbaar en iedereen mag er bij het gemeentebestuur op reageren. De gemeente kan ook bijeenkomsten organiseren of een enquête over de herindeling houden. Daarnaast kan iedere burger binnen 8 weken zijn of haar zienswijze aan het gemeentebestuur geven op het zogeheten herindelingsontwerp. De gemeente moet bekend maken wanneer dit ontwerp ter inzage ligt op het gemeentehuis.

Financiën van de nieuwe gemeente

De gemeente kan de financiële gevolgen van een gemeentelijke herindeling vooraf laten onderzoeken. Dit heet een herindelingsscan. Zo komen financiële problemen bij een herindeling eerder aan het licht en kunnen ze worden opgelost. In een herindelingsscan worden ook de kosten voor personeel van de nieuw te vormen gemeente berekend.

Documenten en publicaties

Ministerraad stemt in met gemeentelijke herindelingen in Noord- en Zuid-holland

De ministerraad heeft op voorstel van minister Donner van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties ingestemd met de volgende ...

Nieuwsbericht | 14-10-2011 | BZK

Herindeling: een van onderop gedragen proces

Het uitgangspunt bij gemeentelijke herindelingen is dat deze van onderop tot stand komen. Dat bekent dat het initiatief voor een ...

Persbericht | 13-07-2011 | BZK

Beleidskader gemeentelijke herindeling

Het beleidskader gemeentelijke herindeling beschrijft het uitgangspunt van het kabinet bij gemeentelijke herindelingen. Deze moet ...

Kamerstuk | 12-07-2011 | BZK

Waarom is herindeling van gemeenten nodig?

Herindeling van gemeenten kan nodig zijn om de bestuurskracht van gemeenten te versterken. Kleine gemeenten kunnen soms het ...

Vraag en antwoord | 14-09-2010 | BZK