Commissies

De gemeenteraad kan commissies instellen voor ondersteuning en advisering. In deze commissies mogen raadsleden en niet-raadsleden zitten. Niet-raadsleden ontvangen een vergoeding voor het bijwonen van de vergaderingen. Raadsleden krijgen al een vergoeding voor hun raadslidmaatschap. 

Raadscommissies

De raadscommissie bereidt de besluiten van de gemeenteraad voor. De commissie adviseert de gemeenteraad hierover. Elke raadscommissie is gespecialiseerd in een aantal onderwerpen en heeft een eigen takenpakket. Niet-raadsleden krijgen een vergoeding voor hun werkzaamheden. De hoogte van het bedrag is afhankelijk van het aantal inwoners van de gemeente. De gemeenten zijn hiervoor ingedeeld in zes inwonersklassen.
De hoogte van de vergoedingen wordt elk jaar per 1 januari aangepast. Deze aanpassingen staan in de jaarlijkse circulaires.

Bestuurscommissies

De raad, het college van B&W of de burgemeester kan een bestuurscommissie benoemen. De bestuurscommissie komt op voor een bepaald onderwerp in de gemeente, bijvoorbeeld jongerenwerk. Gemeenten kunnen deze commissie bestuursrecht geven op hun gebied.
Als een bestuurscommissie bijzondere deskundigheid vraagt veel tijd in beslag neemt kan de gemeenteraad de normale vergoeding verhogen. De hoogte van de vergoedingen wordt elk jaar per 1 januari aangepast. Deze aanpassingen staan in de jaarlijkse circulaires.

Overige commissies

De raad, het college van B&W of de burgemeester kunnen ook andere commissies benoemen, bijvoorbeeld klachten- of bezwaarschriftencommissies. Als één van deze commissies bijzondere deskundigheid vraagt of veel tijd in beslag neemt kan de gemeenteraad de normale vergoeding verhogen.
De hoogte van de vergoedingen wordt elk jaar per 1 januari aangepast. Deze aanpassingen staan in de jaarlijkse circulaires.

Deelgemeenten

De raad, het college en de burgemeester kunnen gezamenlijk een of meer deelgemeenten instellen. Een deelgemeente is de laagste bestuurslaag in de gemeente. Het bestuur van een deelgemeente bestaat uit een deelraad en een dagelijks bestuur, vergelijkbaar met het college van burgemeester en wethouders. Dit bestuur behartigt de belangen van de deelgemeente. De inwoners van de deelgemeente kiezen de leden van de deelraad. Meer informatie over deelgemeenten staat in de externe link: Gemeentewet.

Deelgemeenten opheffen
Het kabinet wil de deelgemeenten afschaffen. Als het parlement instemt met het wetsvoorstel, kunnen gemeenten vanaf 5 maart 2014 geen deelgemeenten meer instellen. Wel blijft het mogelijk een commissie op te richten met vertegenwoordigers vanuit de buurt of wijk.

Bij aanvaarding van het wetsvoorstel worden de deelgemeenten in Rotterdam en Amsterdam opgeheven. Hiermee vermindert het aantal bestuurders en raadsleden in beide steden substantieel. Dit past in de visie van het kabinet om te komen tot een krachtige, kleine en dienstverlenende overheid met minder belastinggeld, minder ambtenaren, minder regels en minder bestuurders.