Veiligheid risicovolle bedrijven

Een aantal bedrijven werkt met grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen. Denk aan chemische fabrieken en lpg-tankstations. Als er een ongeluk gebeurt (zoals een brand of explosie) en er komen stoffen vrij, kan dit ook schadelijk zijn voor de omgeving van het bedrijf. Alle ‘risicovolle bedrijven’ moeten daarom aan strenge veiligheidsregels voldoen.

Risicovolle bedrijven

Om het risico op ongelukken te beperken, heeft de Rijksoverheid verschillende wetten en regels ingevoerd. Risicovolle bedrijven mogen zich bijvoorbeeld niet vestigen in een gebied waar veel mensen wonen of werken. Denk aan een woonwijk, een school, een winkelcentrum of een ziekenhuis. Ook is vastgelegd hoe de gevaarlijke stoffen behandeld en opgeslagen moeten worden en dat ondernemers voor bepaalde zaken een vergunning moeten aanvragen.

Veiligheidsnormen voor zware ongevallen

Bedrijven die werken met grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen, moeten voldoen aan de veiligheidsnormen uit het Besluit risico’s zware ongevallen 1999 (BRZO’99). Hierin staat per situatie omschreven welke maatregelen nodig zijn om het risico op ongelukken zo klein mogelijk te houden.

Ondernemers zijn zelf verantwoordelijk voor de omgang met gevaarlijke stoffen binnen hun eigen organisatie. Alle BRZO-bedrijven moeten een veiligheidsbeleid en een veiligheidsbeheerssysteem (VBS) hebben. Hierin staan bijvoorbeeld:

• plannen voor noodsituaties;
• de taken van de werknemers;
• de vereiste opleiding van de werknemers.

Risico-inventarisatie & evaluatie

Daarnaast moeten BRZO-bedrijven een Aanvullende Risico-inventarisatie & Evaluatie (ARIE) opstellen. Hierin staat hoe het bedrijf met de gevolgen van zware ongelukken met gevaarlijke stoffen omgaat. Denk aan:

• een inventarisatie van de gevaren en risicobeperkende maatregelen;
• een evaluatie van de risico’s (veiligheidsbeleid en het veiligheidsbeheerssysteem).

Rol van de overheid

Met de informatie uit de risico-inventarisatie kan de overheid beoordelen of zware ongevallen kunnen overslaan naar bedrijven in de omgeving (domino-effect). Gemeenten gebruiken de gegevens om een rampenbestrijdingsplan op te stellen of om veiligheidsmarges op te nemen in hun ruimtelijke ordeningsplannen. Zo kan de gemeente bepalen dat er geen woningen gebouwd mogen worden in een straal rondom risicovolle bedrijven.

Overzicht BRZO-bedrijven

Het programma Landelijke Aanpak Toezicht Risicobeheersing Bedrijven (LAT RB) publiceert elk jaar een lijst van bedrijven die onder het BRZO’99 vallen. Dit zijn vooral bedrijven in de chemische sector. Het Besluit risico’s zware ongevallen is de Nederlandse implementatie van de Europese Seveso II-richtlijn voor risicobedrijven.

Verbeteren veiligheid risicovolle bedrijven

De staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu (IenM) neemt maatregelen om de naleving van de voorschriften door risicovolle bedrijven te verbeteren. De staatssecretaris wil:

• in de wet vastleggen dat toezichthouders (gemeenten en provincies) en inspecteurs moeten voldoen aan de kwaliteitseisen voor deskundigheid en ervaring;
• landelijk vastleggen welke sancties gemeenten en provincies moeten inzetten wanneer een bedrijf zich niet aan de veiligheidsvoorschriften houdt;
• informatie over toezicht en handhaving bij BRZO-bedrijven centraal beschikbaar maken voor toezichthouders en inspecties;
• een jaarlijkse rapportage over de naleving en handhaving bij alle grote risicovolle bedrijven. Op basis van deze rapportage kan gekeken worden waar aanvullende maatregelen nodig zijn.

Aanleiding voor de aanvullende maatregelen zijn de onderzoeken bij risicovolle bedrijven, die de staatssecretaris heeft laten uitvoeren na de grote brand bij Chemie-Pack in Moerdijk.

Quickscan

Belangrijk onderdeel van de onderzoeken is de quickscan. Op verzoek van de Tweede Kamer is deze scan uitgevoerd bij bedrijven in dezelfde gevaarcategorie als Chemie-Pack. Onderzocht is of het risico op een soortgelijke brand als in Moerdijk aanwezig is. Ook zijn de rampenbestrijdingsplannen en de communicatieplannen beoordeeld.

Overige regels veiligheid bedrijven

Andere regels waar bedrijven en overheid aan moeten voldoen staan in het Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi). De regels voor de uitvoering van het Bevi kunt u vinden in de Regeling externe veiligheid inrichtingen (Revi). Deze komen beide voort uit de Wet milieubeheer (Wm), de belangrijkste milieuwet.

Eisen en criteria milieuvergunningen

In de Publicatiereeks Gevaarlijke Stoffen (PGS) staat een actueel overzicht van voorschriften, eisen en criteria om milieuvergunningen te verlenen, algemene regels op te stellen en toezicht te houden op bedrijven voor arbeids-, milieu- en brandveiligheid.

De reeks wordt beheerd door vertegenwoordigers uit het bedrijfsleven (VNO-NCW en MKB Nederland), werknemers (vakcentrale MHP) en overheden (NVBR, IPO, VNG, Arbeidsinspectie en VROM).

Delen op: Twitter, Hyves, Facebook of LinkedIn