Geschillenbeslechting

Leden van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) kunnen elkaar aanklagen wegens het overtreden van WTO-regels. Lidstaten kunnen zo afdwingen dat onterechte handelsbelemmeringen ongegrond worden verklaard. Alleen overheden kunnen bij de WTO een procedure aanspannen.

Een conflict kan in 3 stappen worden opgelost:

  • In overleg tussen twee landen. In de meeste gevallen komen beide landen er onderling uit.
  • Als dat niet lukt, wordt het geschil voorgelegd aan een zogenaamd panel, een groep van meestal drie deskundigen.
  • Tegen de uitspraak van een panel is beroep mogelijk bij het WTO Beroepslichaam. 

Landen die niet direct partij zijn bij een geschil kunnen zich als derde partij voegen in de zaak als ze kunnen aantonen dat ze een wezenlijk handelsbelang hebben dat geraakt kan worden.

Sancties

Wanneer de veroordeelde partij de paneluitspraak of de uitspraak van het WTO Beroepslichaam weigert uit te voeren, dan kunnen er bijvoorbeeld handelssancties door de benadeelde partij worden ingesteld tot de hoogte van de geleden schade (retaliatie).

Tijdslimieten

Voor elke stap binnen de procedure om een geschil te beslechten gelden strikte tijdslimieten, vanaf het eerste moment van consultaties tot en met het uiteindelijk afdwingen van een uitspraak. Een normale panelprocedure zal tot het moment van uitspraak ongeveer een half jaar in beslag nemen. In het geval van een geschil met een wetenschappelijk of een technisch karakter kan advies worden ingewonnen van experts.

Voorbeelden van handelsconflicten

Een voorbeeld van een conflict is het verbod in de Europese Unie (EU) op de invoer van vlees dat behandeld is met groeihormonen. Andere langlopende conflicten gaan over verboden op het toelaten van genetische gemodificeerde organismen op de markt, en over subsidies die overheden aan de luchtvaartsector hebben gegeven.