Grondrechten

Grondrechten geven burgers de vrijheid om zonder inmenging van de overheid te leven en om deel te nemen aan de samenleving en de politiek. 

Soorten grondrechten

Grondrechten (ook wel mensenrechten genoemd) zijn onderverdeeld in:

• Burgerlijke en politieke rechten (klassieke grond- of mensenrechten)
  zoals kiesrechten, diplomatieke bescherming, vrijheid van meningsuiting, recht op privacy, godsdienstvrijheid en discriminatieverbod.

• Sociale, economische en culturele rechten
  zoals recht op huisvesting, sociale zekerheid, gezondheidszorg en onderwijs.

Klassieke versus sociale grondrechten

Vaak wordt een onderscheid gemaakt tussen klassieke en sociale grondrechten. Bij klassieke grondrechten ligt de nadruk op terreinen waar de overheid zich niet mee mag bemoeien. Terwijl bij bescherming van sociale grondrechten de nadruk meer ligt op bevordering door middel van beleid. De meeste sociale grondrechten zijn op dit moment nog niet afdwingbaar via de rechter. Burgers kunnen klassieke grondrechten wel afdwingen. Bijvoorbeeld door een kort geding aan te spannen als een gemeente een demonstratie wil verbieden zonder dat daar gegronde redenen voor zijn.  

Internationaal vastgelegde rechten

In de Nederlandse Grondwet ontbreekt een aantal rechten die wel in internationale verdragen zijn opgenomen, zoals recht op leven en recht op een eerlijk proces. Deze internationaal vastgelegde rechten zijn wel direct inroepbaar voor de burgers. Dit betekent dat burgers er een beroep op kunnen doen bij de rechter. Momenteel laat de overheid zich door de Staatscommissie Grondwet adviseren over de:

• noodzaak om de in de Grondwet vastgelegde lijst grondrechten uit te breiden;
• verhouding tussen de Nederlandse Grondwet en internationale rechtsorde.

Meer informatie hierover staat bij de Herziening Grondwet.

Beschermingsinstantie Grondrechten

De overheid heeft besloten een onafhankelijk mensenrechteninstituut op te zetten.

Delen op: Twitter, Hyves, Facebook of LinkedIn