Studeren met een functiebeperking

De Wet gelijke behandeling (Wghb/cz) bepaalt dat scholen en onderwijsinstellingen voorzieningen moeten bieden aan studenten met een beperking.

Studenten met een handicap of chronische ziekte hebben soms extra of bijzondere voorzieningen nodig op de onderwijsinstelling waar zij studeren. Voorbeelden zijn bredere deuren voor mensen in een rolstoel of extra tentamentijd voor studenten met dyslexie.

Onderwijsinstellingen aan het hoger onderwijs moeten aan 3 voorwaarden voldoen om studeren mogelijk te maken voor studenten met een beperking:

  • De aanpassing moet daadwerkelijk een belemmering wegnemen. De aanleg van een lift kan de oplossing zijn als er op verdiepingen college wordt gegeven. Maar als de colleges op de begane grond worden gegeven, is een lift niet nodig.
  • De aanpassing moet noodzakelijk zijn. Het is niet mogelijk om het probleem op een andere manier op te lossen. Als een student met dyslexie voldoende heeft aan extra tijd bij schriftelijke examens, hoeven er geen duurdere voorzieningen te worden getroffen.  
  • De aanpassing mag voor de onderwijsinstelling niet te duur zijn of teveel inspanning kosten. Een liftschacht maken kan bijvoorbeeld onevenredig veel geld kosten of in strijd zijn met de regels voor monumentale panden.

Toegankelijkheid onderdeel van accreditatie hoger onderwijs

Bij de beoordeling van de opleidingen van hogescholen en universiteiten wordt gekeken naar de voorzieningen die de toegankelijkheid en studeerbaarheid van het hoger onderwijs moeten bevorderen voor studenten met een functiebeperking. Dat is opgenomen in de wettelijke bepalingen over accreditatie (onderdeel van de externe link: Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek). Sinds 1 januari 2011 beoordeelt het Nederlands-Vlaams Accreditatieorgaan (NVAO) of onderwijsinstellingen bij de instellingstoets of opleidingsaccreditatie aan deze eis voldoen.

Deze bepalingen zijn het gevolg van een onderzoek van de Inspectie voor het Onderwijs en van het advies van de commissie Maatstaf.

Onderzoek Onderwijsinspectie

De Inspectie voor het Onderwijs heeft onderzocht of universiteiten en hogescholen voldoende voorzieningen en mogelijkheden bieden aan studenten met een beperking. De resultaten van dit onderzoek staan in het externe link: rapport Onbelemmerd Studeren van februari 2010.

Advies Commissie Maatstaf

Een externe adviescommissie (commissie Maatstaf) heeft in maart 2010 een advies uitgebracht over studeren met een functiebeperking. De commissie heeft onder meer geadviseerd over toegankelijkheid en voorzieningen die hogescholen en universiteiten moeten hebben voor mensen met een functiebeperking. De staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) heeft zijn kabinetsstandpunt bij het advies van de commissie Maatstaf op 25 november 2010 aan de Tweede Kamer gestuurd.

Onderzoek toegankelijkheid hoger onderwijs voor studenten met een functiebeperking

Het ministerie van OCW heeft in 2008 onderzoek onder eerstejaars studenten gedaan naar de toegankelijkheid van het hoger onderwijs voor studenten met een beperking. Onderzoeksvragen waren onder andere:

  • de relatie tussen genomen maatregelen op een instelling en de vermindering van belemmeringen;
  • de studievertraging en uitval bij studenten met een functiebeperking.

Uit het onderzoek blijkt onder meer dat studenten met een beperking actief moeten worden voorgelicht over extra voorzieningen. Dat kan onder meer door voor aanvang van de studie functiebeperkingen met de student te bespreken. Studenten weten nu niet altijd wat een instelling allemaal aan maatregelen in huis heeft, waardoor zij er ook geen gebruik van maken.

In 2010 is er opnieuw onderzoek uitgevoerd, nu door ITS/ResearchNed. De groep eerstejaars uit 2008 is 2 jaar later opnieuw ondervraagd, en er is een nieuwe groep eerstejaars in 2010 ondervraagd. De resultaten van dit onderzoek worden in 2011 op rijksoverheid.nl gepubliceerd.

Documenten en publicaties

Aanbiedingsbrief advies van de commissie Maatstaf: Meer Mogelijk Maken

Advies gaat over verbetering van de kans op studiesucces in het hoger onderwijs voor gehandicapte of chronisch zieke studenten ...

Kamerstuk | 25-11-2010 | OCW

Aanbieden reactie vragen over studeren met een handicap

Met deze brief biedt de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) zijn reactie aan op de vragen en opmerkingen ...

Kamerstuk | 09-02-2011 | OCW

Grote hal met tafeltjes in slagorde vol examenkandidaten.

Zie ook