Titulatuur
De Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (WHW) bepaalt welke graden en titulatuur iemand mag voeren.
In plaats van de bachelor- en mastergraden mogen afgestudeerden afhankelijk van de studierichting ook een van de traditionele Nederlandse titels gebruiken: doctorandus (drs.), meester (mr.), ingenieur (ir.), ingenieur (ing.) of baccalaureus (bc).
Bachelor
Studenten krijgen de graad van bachelor (B) als ze een bacheloropleiding in het hoger beroepsonderwijs (hbo, 4 jaar voltijdse studie) of in het wetenschappelijk onderwijs (wo, 3 jaar voltijdse studie) met succes afsluiten. Universiteiten voegen aan de verleende bachelor- of mastergraad 'of Arts' of 'of Science' toe (BA of BSc).
Hbo-bachelors kunnen de arbeidsmarkt op of kunnen hun studie voortzetten met een masteropleiding in het hbo of wo. Studenten met een wo-bachelorgraad kunnen doorstromen naar een wo-masteropleiding.
Master
Studenten die de masteropleiding succesvol afronden, mogen zich master noemen. Universiteiten voegen aan de verleende bachelor- of mastergraad 'of Arts' of 'of Science' toe (MA of MSc). De titel master is vergelijkbaar met de oude Nederlandse titels ingenieur (ir.), doctorandus (drs.) of meester in de rechten (mr.)
De universitaire graad master geeft toegang tot de promotie. Voor promotie moeten studenten onderzoek doen en een proefschrift schrijven en verdedigen. Daarna krijgen zij de academische graad en de titel doctor. De graad doctor wordt aangeduid als D achter de naam of dr. voor de naam.
HBO-master
Sommige hogescholen bieden een hbo-master aan. Na het succesvol afsluiten van deze studie mag de student zich Master (M) noemen, zonder de toevoeging van ‘of Arts’ of ‘of Science’. Deze hbo-masters geven geen toegang tot de promotie.
Postinitiële master
Naast de gewone masteropleidingen zijn er zogeheten postinitiële masteropleidingen. Dit zijn commerciële opleidingen, bedoeld voor studenten die al een opleiding hoger onderwijs (hoger beroepsonderwijs of wetenschappelijk onderwijs) hebben afgerond. Een bekend voorbeeld is de Master of Business Administration (MBA).
Speciale titels
Bepaalde titels zijn beperkt tot opleidingen op specifieke gebieden. Ir. en
ing. behoren tot het gebied van landbouw en natuurlijke omgeving of op het
gebied van de techniek. Mr. tot het gebied van het recht. In het
CROHO is vastgelegd tot welk gebied een opleiding behoort.
De minister kan bepalen of een opleiding of een groep opleidingen een andere toevoeging krijgt. Dit is gebeurd voor de wo-opleiding Nederlands Recht: daaraan is de graad Bachelor of Law (LLB) of Master of Law (LLM) verbonden.
Associate degree
Het associate-degreeprogramma is een 2-jarige studie met een eigen wettelijke graad: de associate degree (Ad).