Vraag en antwoord

Hoe kan ik Q-koorts oplopen?

Q-koorts kunt u oplopen door lucht in te ademen waar de bacterie Coxiella burnetii in zit. De bacterie komt vooral in de lucht tijdens de lammerperiode van geiten en schapen (februari tot en met mei). De bacterie kan ook in rauwe melk en producten van rauwe melk, mest en urine zitten, maar niet in het vlees van geiten of schapen. Ook andere dieren zoals koeien, vogels en huisdieren kunnen besmet zijn en de infectie overdragen op mensen. In Nederland is dit nog niet of nauwelijks gebeurd.

Q-koorts besmetting door dieren

In Nederland zijn vooral besmette melkgeiten en melkschapen de bron van de ziekte bij mensen. Vaccinatie verkleint de kans dat dieren besmet raken. De meeste mensen lopen Q-koorts op door lucht in te ademen waar de bacterie in zit. De bacterie komt vooral in de lucht tijdens de lammerperiode van geiten en schapen (van februari tot en met mei.).

Als u besmet raakt met de bacterie dan duurt het 2 tot 3 weken (oplopend tot 6 weken) voordat de eerste ziekteverschijnselen optreden. Daarom worden de meeste mensen ziek tussen begin maart en eind juli. Buiten deze periode is het risico om Q-koorts op te lopen gering.

U kunt ook Q-koorts oplopen door indirect contact met besmette geiten en schapen. De bacterie kan op kleding en schoenen zitten, bijvoorbeeld van iemand die heeft geholpen bij de bevalling van besmette schapen of geiten. Als u vervolgens die kleding aanraakt  kunt u besmet raken.

Q-koorts door melkproducten

Gepasteuriseerde geitenmelk, schapenmelk en koeienmelk kunt u veilig drinken, want daarin zijn bacteriën inactief gemaakt. Zachte en harde kazen van gepasteuriseerde melk kunt u veilig eten. Bijna alle kazen zijn van gepasteuriseerde melk gemaakt. Alleen in boerderijwinkels en boerenmarkten zijn soms kazen van rauwe melk te koop.

Er is een klein risico op besmetting met de Q-koortsbacterie via rauwe melk. Daarom mogen er geen producten worden gemaakt van rauwe geitenmelk van besmette geitenbedrijven.

Q-koorts besmetting door vlees

De Q-koortsbacterie zit niet in het vlees van dieren. Toch kan de bacterie  ondanks goede hygiëne tijdens de slacht, incidenteel ook terechtkomen op het vlees. De kans daarop is echter minimaal. Als u het vlees goed verhit, loopt u geen risico op Q-koorts wanneer u  het eet.

Overdragen Q-koorts van mens op mens

U kunt geen andere mensen besmetten als u Q-koorts heeft. U kunt dus gewoon naar uw werk of school gaan als u zich niet meer ziek voelt. Theoretisch is het mogelijk dat Q-koorts via bloed wordt overgedragen. Daarom test de Stichting Sanquin Bloedvoorziening het bloed van donors uit risicogebieden op de aanwezigheid van de Q-koortsbacterie.

Tijdens een zwangerschap kan een kind niet besmet worden met Q-koorts. In zeldzame gevallen kan dit wel gebeuren tijdens de bevalling of wanneer een vrouw borstvoeding geeft.

Voorzover bekend, kunt u Q-koorts niet meerdere keren krijgen. Als u Q-koorts heeft gehad, bent u langdurig beschermd.

Risicogroepen Q-koorts

Q-koorts is ook een beroepsziekte. Als u veel in aanraking komt met dieren, loopt u meer risico op besmetting. De kans om ernstig ziek te worden na besmetting is groter voor hartpatiënten en zwangere vrouwen. Ook mensen met een afweerstoornis lopen extra risico.

Delen op: Twitter, Hyves, Facebook of LinkedIn