Categoriemanagement

Voor een goede bedrijfsvoering heeft de overheid onder meer beveiliging, dienstauto’s en kantoorruimte nodig. De overheid wil deze producten zo slim, efficiënt en professioneel mogelijk inkopen. De werkwijze die het Rijk hiervoor hanteert, heet categoriemanagement. Daarbij koopt de overheid ook gezamenlijk in, voor zoveel mogelijk ministeries tegelijk.

Wat is categoriemanagement

Categoriemanagement is meer dan alleen het inkopen van producten en diensten. Het belangrijkste kenmerk ervan is het ontwikkelen van een visie op de levenscyclus van het product en daarbij passende inkoopstrategie.

Dit begint bij het kritisch kijken naar de behoefte: welke producten en diensten hebben medewerkers nodig om hun werk te kunnen doen? En aan welke eisen moeten die voldoen?

Dan wordt een meerjarige strategie voor elke productgroep (of categorie) bepaald. Daarbij gaat het om vragen als: hoe kunnen we dit zo product slim en efficiënt mogelijk inkopen? En kunnen we een bepaalde dienst niet beter uitbesteden in plaats van deze zelf te doen?

Aspecten die meegenomen worden bij het ontwikkelen van de strategie zijn onder andere duurzaam inkopen en eerlijke kansen bieden voor het midden- en kleinbedrijf. Dat zijn speerpunten van het kabinet.

Elk inkooptraject wordt na afloop geëvalueerd. Ook wordt tijdens de contractuitvoering bekeken of de contracten met leveranciers goed worden nageleefd en benut.

Gezamenlijke inkoop door departementen

Categoriemanagement voor het Rijk betekent ook dat ministeries niet alleen voor zichzelf inkopen, maar per productgroep (of categorie) voor elkaar. Het gaat om producten en diensten die ze vaak gebruiken, zoals uitzendkrachten, energie en kantoorartikelen. Zo koopt bijvoorbeeld het ministerie van Defensie dienstauto’s in voor de andere departementen.

Door deze werkwijze kunnen ministeries zich specialiseren in een inkoopcategorie. En hoeven ze niet langer over alle kennis van alle bedrijfvoeringsproducten en -diensten te beschikken. Dus: niet 11 keer hetzelfde doen, maar slim samenwerken. Bij de verdeling van de categorieën over de departementen is dan ook rekening gehouden met de beleidstaken en expertise van een departement.

Voordelen categoriemanagement

Het Rijk bouwt marktkennis en expertise op, doordat departementen zich specialiseren. Hierdoor neemt de kwaliteit van het inkopen toe. Ook heeft de Rijksoverheid een betere inkooppositie op de markt. Daarnaast levert het een geldbesparing op, omdat departementen hun vraag kunnen bundelen. Dat is efficiënter. Door de vraagbundeling hebben ook leveranciers minder kosten, bijvoorbeeld administratiekosten. En hebben zij beter zicht op de vraag van het Rijk en te maken met minder aanspreekpunten.

Categoriemanagement voor alle rijksbrede inkoop

Eind 2008 is categoriemanagement ingevoerd bij het Rijk. Het kabinet wil dat zoveel mogelijk producten en diensten voor de bedrijfsvoering van het Rijk volgens categoriemanagement worden ingekocht. In 2011 gold dit voor meer dan 40% van alle ingekochte diensten en producten. Dit doel van het kabinet past in haar visie op een compacte en zuinigere overheid.

Verantwoordelijk voor categoriemanagement bij het Rijk

De Chief Procurement Officer Rijk (CPO Rijk) is verantwoordelijk voor de inkopen door de Rijksoverheid en het categoriemanagement.

De uitvoering van categoriemanagement gebeurt door een categoriemanager. Voor elke categorie is een categoriemanager benoemd. Een categoriemanager stuurt een klein team van vakspecialisten aan. De categoriemanager en zijn vakteam beschikken over de markt- en productkennis die nodig is om goed te kunnen inkopen voor het Rijk.

Documenten en publicaties

Factsheet categoriemanagement

In deze factsheet leest u meer over categoriemanagement, de werkwijze die het Rijk hanteert om de inkoop verder te ...

Rapport | 29-12-2011 | BZK