Aanpak witwassen en financieren van terrorisme

Criminelen kunnen de financiële markten misbruiken, bijvoorbeeld door het witwassen van hun crimineel verdiende vermogen. Terroristen zouden mogelijk aanslagen financieren via banken of kredietverstrekkers.

Het is belangrijk dat de kanalen die criminelen gebruiken, goed worden bewaakt. Bijvoorbeeld door de identiteit van elke klant te controleren en ongebruikelijke transacties te melden.

Financiering van terrorisme voorkomen

Sinds de aanslagen in New York op 11 september 2001 zijn de regels om financiering van terrorisme te voorkomen flink aangescherpt. Alle lidstaten van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (VN) zijn bijvoorbeeld verplicht om de tegoeden van bekende terroristen te bevriezen.

Actieplan voor terrorismebestrijding

Het kabinet heeft op 5 oktober 2001 het actieplan terrorismebestrijding en veiligheid vastgesteld. Het actieplan is verder uitgewerkt in de Nota integriteit financiële sector en terrorismebestrijding.

Actiepunten uit de nota zijn onder andere:

• meer en beter toezicht op financiële instellingen;
• terrorisme strafbaar stellen in het Wetboek van Strafrecht;
• uitbreiding van de meldplicht voor terroristische activiteiten;
• bevriezing van financiële middelen

Anti-witwasbeleid

Witwassen is het verbergen van de herkomst van geld dat op een illegale manier is verdiend, zodat dit geld legaal lijkt. Criminelen kunnen daarvoor bijvoorbeeld een bank, casino of advocaat misbruiken. Het witgewassen geld is niet meer als crimineel geld te herkennen.

Witwassen voorkomen

De overheid pakt witwassers hard aan. Doel van het anti-witwasbeleid is om criminaliteit te voorkomen, door ervoor te zorgen dat misdaad niet kan lonen. Er zijn wetten opgesteld om de kanalen die de criminelen kunnen misbruiken intensiever in de gaten te houden.

De belangrijkste is de Wet ter voorkomen van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft). Daarnaast is witwassen een ernstig misdrijf en is het strafbaar gesteld in het Wetboek van Strafrecht.

Wet ter voorkomen van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft)

In de Wwft staan 4 verplichtingen voor de financiële sector:

• cliëntenonderzoek en identificatieplicht;
• meldplicht van ongebruikelijke transacties;
• toezicht en handhaving;
• bewaren van gegevens.

De wet heeft een risicogeoriënteerde benadering. Dit betekent dat financiële instellingen zelf inschatten hoe groot het risico is dat een cliënt, relatie, product of transactie geld witwast of terroristen financiert. Van instellingen wordt verwacht dat zij hier melding van maken en zelf maatregelen nemen tegen niet-bonafide cliënten.

Anti-witwas toezicht op financiële instellingen

De Nederlandsche Bank (DNB), het Bureau financieel toezicht (Bft), de Belastingdienst Hollands-Midden (BHM) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM) delen de verantwoordelijk voor het anti-witwastoezicht op financiële instellingen. Iedere toezichthouder heeft een aantal sectoren onder zijn hoede.

• DNB houdt toezicht op onder meer de banken en de verzekeraars, maar bijvoorbeeld ook op Holland Casino.
• Het Bft houdt toezicht op de juridische beroepsgroepen zoals advocaten en notarissen. 
• De BHM houdt toezicht op makelaars en handelen van zaken met grote waarden (denk aan autohandelaren, kunst- en antiekhandelaren, juweliers). 
• De AFM houdt toezicht op de beleggingsondernemingen.

Leidraad witwasbestrijding en anti-terrorismefinanciering
Het ministerie van Financiën heeft een leidraad voor de uitvoering van wettelijke verplichtingen voor het voorkomen van witwassen en terrorismefinanciering geformuleerd. Deze verplichtingen vloeien voort uit de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) en de Sanctiewet (Sw). De leidraad beschrijft onder andere:

• doelstellingen van de Wwft en SW;
• cliëntenonderzoek op basis van een risico-georiënteerde benadering
• melding van ongebruikelijke transacties en sanctiemaatregelen. 

De leidraad is geen juridisch bindend document, maar is bedoeld als handreiking voor instellingen. Het ministerie van Financiën wil de leidraad op periodieke basis kritisch bekijken en waar nodig actualiseren.

Specifieke leidraden witwasbestrijding en anti-terrorismefinanciering

De toezichthouders (DNB, Bft, BHM en AFM) ontwikkelen een leidraad voor witwasbestrijding en anti-terrorismefinanciering voor de verschillende instellingen en branches die onder hun toezicht staan. De leidraden van Bureau financieel toezicht, De Nederlandsche Bank en Belastingdienst Hollands-Midden (voor handelaren in goederen en voor makelaars en bemiddelaars in onroerende zaken) zijn inmiddels beschikbaar via de websites van die toezichthouders. De Autoriteit Financiële Markten komt nog met een leidraad.

Delen op: Twitter, Hyves, Facebook of LinkedIn