Handhaven van intellectuele eigendomsrechten

In alle Nederlandse intellectuele eigendomswetten staat beschreven welke rechten de aanvragers krijgen. Een octrooihouder heeft bijvoorbeeld het recht om als enige te profiteren van een uitvinding. Hij mag anderen verbieden om de uitvinding te produceren, gebruiken, doorverkopen, verhuren, afleveren of op een andere manier verhandelen, aan een ander aanbieden, invoeren of in voorraad hebben.

Hij mag anderen verbieden om de uitvinding te produceren, gebruiken, doorverkopen, verhuren, afleveren of op een andere manier verhandelen, aan een ander aanbieden, invoeren of in voorraad hebben.

Inbreuk op een intellectuele eigendomsrecht

Wanneer de houder van een intellectuele eigendomsrecht (IE-recht) merkt dat er inbreuk op zijn recht wordt gemaakt, neemt hij zelf stappen. Hij kan de inbreukmaker aanspreken om tot een schikking te komen of een procedure tegen hem beginnen. Omdat de inbreuk met spoed moet worden verboden, komt er meestal een kort geding.

Behalve een verbod, kan de houder er voor kiezen om de inbreukmakende goederen terug te halen of te vernietigen. Ook is het een optie om een schadevergoeding of winstafdracht te eisen of de gegevens van afnemers te vragen.

Europese richtlijn voor handhaving van IE

Dankzij de Richtlijn 2004/48 voor handhaving van intellectuele eigendomsrechten hebben IE-houders meer mogelijkheden gekregen om hun rechten te handhaven in een civiele procedure. Deze richtlijn omschrijft maatregelen en procedures om de handhaving van intellectuele eigendomsrechten te waarborgen. Bijvoorbeeld door een kort geding te voeren zonder wederhoor (ex parte), door de mogelijkheid om proceskosten volledig terug te eisen, of door het laten leggen van bewijsbeslag.

Invoer buitenlandse goederen

Wanneer de douane vermoedt dat goederen die Nederland binnenkomen inbreuk maken op het IE-recht, dan mag de houder nagaan of zijn rechten inderdaad worden geschonden. Vanaf het moment dat de douane de goederen tegenhoudt gaat een termijn in, waarbinnen de houder een civiele procedure moet starten tegen de inbreukmaker. Doet de houder dit niet, dan worden de goederen weer vrijgegeven.

Strafrechtelijke handhaving

De handhaving van IE-rechten kan ook strafrechtelijk plaatsvinden. Dit is het uiterste middel en wordt vooral toegepast wanneer de openbare orde of volksgezondheid gevaar loopt door de inbreuk. Bijvoorbeeld bij namaakmedicijnen die juist gevaarlijke stoffen bevatten, in plaats van genezende stoffen. Alle intellectuele eigendomswetten kennen strafrechtelijke bepalingen of verwijzen naar het Wetboek van Strafrecht.

In het kader van de bestrijding van namaakgoederen en piraterij, heeft de Europese Commissie een ontwerprichtlijn opgesteld over strafrechtelijke maatregelen om zo de IE-rechten te blijven handhaven. De richtlijn gaat in op regels ten aanzien van bewijsmateriaal, schadevergoedingen, het recht op informatie en de publicatie van rechterlijke uitspraken. Dit ontwerp levert in sommige EU-landen veel stof voor discussie op. Naar verwachting komt er binnen afzienbare termijn een gewijzigd voorstel.

Anti-Counterfeiting Trade Agreement (ACTA)

De Anti-Counterfeiting Trade Agreement (ACTA) is een initiatief van Japan en de Verenigde Staten (VS). Samen met andere landen willen Japan en de VS een wereldwijde standaard ontwikkelen voor het handhaven van intellectuele eigendomsrechten. Op die manier willen de landen de productie van en handel in nagemaakte en illegaal gekopieerde goederen effectief bestrijden. Ook wordt gekeken naar de aanpak van piraterij op internet. Landen kunnen op vrijwillige basis meedoen aan de ACTA-onderhandelingen. Op dit moment zijn Australië, Canada, de Europese Unie, Japan, Zuid-Korea, Marokko, Mexico, Nieuw-Zeeland, Singapore, Zwitserland en de Verenigde Staten betrokken bij de besprekingen.

De betrokken landen streven richten zich bij de ACTA-onderhandelingen op 3 gebieden:

1. bevorderen van internationale samenwerking op het gebied van handhaving;
2. uitwisseling van 'best practices';
3. een effectiever juridisch kader voor de bestrijding van namaak en piraterij. Met betrekking tot dit kader kan bestaande EU-wetgeving op het gebied van handhaving (zoals de Douaneverordening en de Richtlijn civiele handhaving van intellectuele eigendomsrechten) model staan voor een internationale standaard.

Rol Nederland in de ACTA

De Europese Commissie voert het woord bij de onderhandelingen over die onderwerpen van ACTA die reeds onder haar bevoegdheid vallen. De Raad van Ministers van de Europese Unie heeft de Europese Commissie voor het voeren van de onderhandelingen een mandaat verstrekt. Dit houdt onder andere in dat, voor wat betreft de onder de bevoegdheid van de Gemeenschap vallende aangelegenheden, de Commissie de onderhandelingen zal voeren na overleg met de lidstaten (via het Comité van artikel 133 en andere relevante comités en Raadswerkgroepen).

Voor aangelegenheden die onder de bevoegdheid van de lidstaten vallen, zoals strafrechtelijke sancties en samenwerking tussen nationale handhavingsinstanties, neemt het voorzitterschap, namens de lidstaten, eveneens op basis van een mandaatverlening door de lidstaten volwaardig deel aan de besprekingen.

Delen op: Twitter, Hyves, Facebook of LinkedIn